21/12/07

Πολιτικοί του πεζοδρομίου

Ψηφίστηκε χθες ο Προϋπολογισμός από τη Βουλή, αλλά ήταν μία αποστροφή του Γιώργου Παπανδρέου στην ομιλία του που μού φάνηκε ενδιαφέρουσα.

Σημειώνω ότι οι πρωθυπουργικές ομιλίες είναι ίδιες επί 30 χρόνια -πρόοδος, ευημερία, ανάπτυξη κ.λπ., και επομένως δεν έχουν να διδάξουν απολύτως τίποτα. Συνήθως ούτε και των αντιπολιτευομένων -όλοι είναι "Προϋπολογισμοί λιτότητας". Ο κ. Παπανδρέου όμως ήταν διδακτικός. Τι μάθαμε; Ότι οι Προϋπολογισμοί τροποποιούνται, και όχι μόνο τροποποιούνται αλλά και ανατρέπονται, στα πεζοδρόμια. Από κοντά και οι σταθεροί των πεζοδρομίων Αλαβάνος και Παπαρήγα αλλά αυτό δεν είναι καινούργιο.

Το ασφαλιστικό ανατρέπεται στο πεζοδρόμιο. Ο νόμος για την Παιδεία στο πεζοδρόμιο. Η Ολυμπιακή στο πεζοδρόμιο. Τώρα και ο Προϋπολογισμός. Θα ανατραπεί στο πεζοδρόμιο. Και ερωτώ: Είναι αυτή εικόνα ευνομούμενης πολιτείας; Είναι αυτή εικόνα υποψηφίου Πρωθυπουργού; (εν αναμονή Πρωθυπουργού, για να θυμηθούμε και την προεκλογική περίοδο)

Ας υποθέσουμε ότι ένα -εξαιρετικά απίθανο σήμερα- σενάριο φέρνει τον κ. Παπανδρέου στη διακυβέρνηση του τόπου. Θα ήθελε να βλέπει το πρόγραμμά του να εφαρμόζεται ανάλογα με τις διαδηλώσεις και τις διαμαρτυρίες των συνδικαλιστών και των κομμάτων της μειοψηφίας; Είναι αυτή η στάση σοβαρή;

Για τους ετέρους Καππαδόκες, Αλαβάνο και Παπαρήγα, είναι λογικό -αυτοί δε θα κυβερνήσουνε ποτέ και "νομιμοποιούνται" μέσα στη νοσηρή αριστερίστικη λογική τους να λειτουργούν λαϊκιστικά και ψηφοθηρικά. Ο κ. Παπανδρέου όμως έρχεται να υπονομεύσει την ίδια τη λειτουργία του πολιτεύματος καλώντας τους πολίτες να παραβιάσουν το Σύνταγμα και τους νόμους. Αλλά οι αναγνώσεις του Συντάγματος γίνονται μόνο a la carte στο ΠΑΣΟΚ, όπως έγινε με την κ. Φώφη ή με τη μόνιμη επίκληση των ατομικών ελευθεριών. Δεν προβλέπονται όμως μόνο δικαιώματα, αλλά και υποχρεώσεις. Και η τήρηση των νόμων δεν εναπόκειται στην κρίση ούτε των κομματαρχών, ούτε των εγκάθετων συνδικαλιστών, ούτε κανενός άλλου γραφικού που είναι σε θέση να υποκινήσει διαδηλώσεις και οδοφράγματα.

Μα, θα πει κανείς, είναι Δημοκρατία αυτό που έχουμε;

Όχι. Κανείς δεν μπορεί να είναι ευχαριστημένος από τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι θεσμοί στην Ελλάδα. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι πρέπει να επιδιώξουμε την κατεδάφιση κάθε έννομης τάξης και την εγκαθίδρυση οχλοκρατίας. Δεν μπορεί κάθε νόμος, μικρός ή μεγάλος όπως ο Προϋπολογισμός, να τίθεται υπό την κρίση της "πλειοψηφίας" -η οποία, ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις δεν εκφράζεται από τις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, πράγμα που φάνηκε στην περίπτωση των αλλαγών στα Πανεπιστήμια.

Ελιτίστικη και αντιδημοκρατική άποψη. Πατρίκιοι και πληβείοι, εξουσία και ανίδεος λαουτζίκος. Τα πράγματα, βέβαια, είναι διαφορετικά.

Καμία Κυβέρνηση δεν μπορεί να λειτουργήσει υπό τον τρόμο των λαϊκών αντιδράσεων. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο πολλάκις έχουμε στηλιτεύσει το περίφημο "πολιτικό κόστος" ως δικαιολογία ατολμίας και δειλίας. Η πραγματικότητα είναι μία: κάθε σοβαρή μεταρρύθμιση θίγει συμφέροντα. Και αν οι λύσεις στα μεγάλα προβλήματα ήταν λαοφιλείς, θα είχαν προ πολλού εφαρμοστεί.

Αριστερές στροφές αυτού του αναχρονιστικού τύπου που επιχειρεί ο κ. Παπανδρέου δεν μπορεί παρά να αφήνουν αδιάφορο κάθε σοβαρό και προβληματισμένο πολίτη. Νομίζει ότι έτσι αλιεύει ψήφους εξ αριστερών. Γιατί όμως όσοι πραγματικά (και όχι κατ' όνομα μόνο) αριστεροί έχουν απομείνει να επιλέξουν το ΠΑΣΟΚ και να το οδηγήσουν στην εξουσία, όταν το κυβερνητικό παρελθόν του κάθε άλλο παρά αριστερό (χωρίς αυτό να είναι κακό) υπήρξε, και να μην παραμείνουν κοντά στους γνήσιους εκφραστές των ιδεών τους;

Εγκαταλείποντας το νεωτεριστικό ύφος και την φρεσκάδα που επαγγέλθηκε και υιοθετώντας την πιο βλαπτικά συντηρητική τακτική έναντι των κυβερνητικών επιλογών, εγκαταλείπει όλους τους μη αρτηριοσκληρωτικούς πολίτες στην αγκαλιά της Νέας Δημοκρατίας. Τι σπάνια ευκαιρία έχει δοθεί στον κ. Καραμανλή και με πόση ανευθυνότητα έναντι των πολιτών και του τόπου την αφήνει να χαθεί... Φοβούμενος το κόστος και τις αντιδράσεις...

Διαδηλώσεις, υστερικές φωνές, απεργίες, ανατροπές στα πεζοδρόμια με αφήνουν αδιάφορο. Είναι οι εύκολες επιλογές. Δύσκολη είναι η διατύπωση προτάσεων.

Μάς μίλησε ο Αρχηγός του ΠΑΣΟΚ για το κυβερνητικό πρόγραμμα του κόμματός του. Πού'ν'το; Σε τι διαφέρει π.χ. για την Ολυμπιακή από της ΝΔ, σε τι είναι καλύτερο και γιατί δεν το συζητά με την Κυβέρνηση; Απλά: δεν έχει σχέδιο, όπως δεν έχει και η Κυβέρνηση. Με τη διαφορά ότι η δεύτερη είναι καταδικασμένη να διαχειρίζεται τα προβλήματα και να βρίσκει εκ του προχείρου μπαλώματα...

Είναι, λοιπόν, υπόθεση όλων μας το να συγκροτήσουμε ένα πραγματικό κίνημα πολιτών που θα συμπεριφέρεται με υπευθυνότητα. Που θα αποδεχθεί την ύπαρξη των προβλημάτων. Που θα αποδεχθεί τις επώδυνες λύσεις τους. Δε σώζεται η Ολυμπιακή; Γιατί να μην κλείσει; Καταρρέει το Αασφαλίστικο; Να μειωθούν οι συντάξεις, να αυξηθούν τα όρια και οι κρατήσεις αν δε γίνεται αλλιώς.

Αλλά όλα αυτά προϋποθέτουν την ύπαρξη μιας αξιόπιστης ηγεσίας που θα αποκαλύπτει τις πραγματικές διαστάσεις των προβλημάτων και που θα παρουσιάζει σοβαρές προτάσεις, ουσιαστικές και τελεσφόρες.

Πώς όμως να εμπιστευθείς αυτούς τους ανθρώπους; Πώς να εμπιστευθείς τον Μαγγίνα; Από την αρχή είπα ότι ο Μαγγίνας έκανε ό,τι θα έκανε ο καθένας από μας στη θέση του. Αυτό όμως δε σημαίνει τίποτα πέρα από τη βαθιά ριζωμένη στην κοινωνία ανηθικότητα. Το συμφέρον πάνω από όλα. Πώς να εμπιστευθείς την Πετραλιά; Ή παλιότερα τον Άκη και τον Παπαντωνίου; Πώς να εμπιστευθείς ένα σύστημα που ωθεί την ανθρώπινη ύπαρξη στα άκρα; Που οδηγεί έναν αξιόλογο άνθρωπο στη βουτιά στο κενό; Πώς να εμπιστευθείς αυτές τις υπόγειες δυνάμεις με τις οποίες ή συναλλάσεσαι και γίνεσαι υποχείριό τους ή σε καταστρέφουν; Πώς;

19/12/07

Ανοιχτά μυαλά

Η γοητεία της επιμέλειας ενός ιστολογίου είναι η ελευθερία να γράψεις όσα σκέφτεσαι και να τα μοιραστείς με άλλους, χωρίς την ανάγκη (ή και τη δυνατότητα;) να δικαιολογείς και να τεκμηριώνεις κάθε σου κουβέντα (σε σχέση τουλάχιστον με την πολιτική άποψη). Αυτό ακριβώς είναι και το μειονέκτημα των ιστολογίων. Περιέχουν απλά και μόνο τη γνώμη του συντάκτη τους, χωρίς αυτός να παριστάνει την αυθεντία (εκτός, φυσικά, αν αναφέρεται σε θέματα όπου πράγματι είναι αυθεντία).

Παρακολουθώντας λοιπόν το επίπεδο του πολιτικού διαλόγου σε αρκετά blogs, μου προξενεί μεγάλη απορία η συμπεριφορά κάποιων σχολιαστών.

Αυτοί που επιδιώκουν τη συμμετοχή σε έναν σοβαρό και ψύχραιμο διάλογο είναι ελάχιστοι και κατά κανόνα συμμετέχουν με σχόλια στοχευμένα, για να εκφράσουν τις διαφωνίες τους.

Άλλοι είναι τακτικοί αναγνώστες μόνο και μόνο για να κάνουν τις εξαιρετικά καίριες επισημάνσεις "Μπράβο", "Πέστα μεγάλε" κ.λπ. μετατρέποντας τον χώρο των σχολίων σε γκέτο ομοϊδεατών. Κάθε εισβολέας εκτός της συμμορίας λούζεται με διάφορα κοσμητικά, είναι είτε άπειρος, είτε άσχετος, είτε δογματικός, είτε, είτε, είτε.

Οι περισσότεροι όμως πηγαίνουν απλά γυρεύοντας για καυγά. Από αυτούς δύο "είδη" με ενοχλούν περισσότερο.

Οι πρώτοι είναι οι "ψύχραιμοι" και "αντικειμενικοί" παντογνώστες. Άλλοτε με δυο κουβέντες, άλλοτε με ατελείωτα κατεβατά, αναπτύσσουν την πολύπλοκη (;) επιχειρηματολογία τους, απολύτως πεπεισμένοι για την ορθότητα των απόψεών τους.

Γράφεις για παράδειγμα ότι δε σου αρέσει ο κ. Χ; Να ένα κατεβατό. Εάν αναζητήσεις το ιστολόγιο του πανσόφου σχολιαστή, φάτσα-φόρα η φωτογραφία του Χ. Στέκεσαι με επιφυλάξεις μπροστά στην τακτική του κόμματος Ψ; Ο μέγας διαφωνών είναι "αντικειμενικά" και κατόπιν ωρίμου σκέψεως και δημιουργικού προβληματισμού υποστηρικτής του, και κάθε post συνοδεύεται από το έμβλημα του κόμματος.

Τα δε επιχειρήματα είναι βγαλμένα από τα συνθήματα των κομμάτων ή τα πλακάτ, και συνοδεύονται με ιστορικές αναφορές που γυρίζουν μέχρι και πενήντα χρόνια πίσω (λίγα λέω) -με μονόπλευρη φυσικά ανάγνωση των ιστορικών γεγονότων. Από κοντά και τα απαραίτητα υποστηρικτικά μπινελίκια!

Μ' αυτούς ένα δεν καταλαβαίνω: αφού η κομματική τους πίστη είναι εκπεφρασμένη με τον πλέον σαφή τρόπο, γιατί θεωρούν απαραίτητο να εμπλακούν σε διαφωνίες και διαδικτυακές αψιμαχίες; Διαφωνείς με κάτι; Αγνόησέ το! Δε θα μιανθεί η ιδεολογική σου καθαρότητα αν δεν αποδοκιμάσεις.

Οι δεύτεροι είναι όσοι νομίζουν ότι διαβάζουν διδακτορικές διατριβές. Γράφεις την άποψή σου. Μπορεί να μην έχουν καμία διάθεση να συζητήσουν για το θέμα, αλλά θα σε βομβαρδίσουν αν δεν εξηγήσεις γιατί έγραψες ό,τι έγραψες. Εννοείται ότι κανένα επιχείρημα δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτό ως βάσιμο. Φέρε αποδείξεις. ΤΩΡΑ! Εννοείται, επίσης, ότι κόβουν και ράβουν τα όσα γράφεις και τα διαστρέφουν μέχρι εκεί που δε φτάνει ο νους του ανθρώπου.

Αυτοί κατά τη γνώμη μου είναι και οι πλέον "επικίνδυνοι", με την έννοια ότι εκτροχιάζουν τη συζήτηση.

Στο ιστολόγιο, ειδικά όταν αυτό ασχολείται με πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα, ο καθένας εκθέτει τη γνώμη του. Την αλήθεια του. Τη δική του αλήθεια. Η οποία σαφέστατα επηρεάζεται, καθορίζεται καλύτερα, από τις παραστάσεις και τις ιδεολογίες και ιδεοληψίες, τους φόβους και τις ελπίδες του καθενός. Το να αποζητά κανείς αντικειμενικές προσεγγίσεις είναι ασύμβατο με την έννοια του ιστολογίου. Είναι ασύμβατο με την ίδια την έννοια της άποψης.

Αντικειμενικές αλήθειες υπάρχουν δύο ειδών: επιστημονικές και θρησκευτικές. Blogs με τέτοια θέματα σαφώς και υπάρχουν, όμως οι "αλήθειες" τους δεν είναι θέσεις των συντακτών τους, αλλά είτε αποδεδειγμένες, είτε δογματικά αποδεκτές εκ των προτέρων.

Για όλα τα υπόλοιπα θέματα ο καθένας λέει απλά τη γνώμη του. Αυτό είτε το εκλάβουμε ως μοντέρνα εκδοχή της Εκκλησίας του Δήμου, ως μεταμόρφωση της Δημοκρατίας, είτε ως ευκαιρία να γράψει ο καθένας το μακρύ του και το κοντό του, απλά και εν πολλοίς αδιάφορα, δεν παύει να είναι η γνώμη του και τίποτα περισσότερο.

Ποια είναι λοιπόν η τόσο μεγάλη συμβολή των blogs στη Δημοκρατία και τον δημόσιο διάλογο;

Πολύ φοβάμαι ότι οι ίδιοι άνθρωποι που μιλάνε με τα ζωηρότερα χρώματα για την ελευθερία έκφρασης και το υψηλό επίπεδο των ιστολογίων είναι αυτοί που βομβαρδίζουν ανελέητα όποιον αποτολμήσει να θίξει τα δικά τους ιερά. Κάθε διαφωνία αντιμετωπίζεται ως έγκλημα καθοσιώσεως, ως βάναυση προσβολή της ιδεολογίας, των ιδανικών -όχι των δικών τους, όχι βέβαια. Της κοινωνίας και της Δημοκρατίας γενικότερα. Αυτή βρίσκεται υπό διαρκή απειλή και εμφανίζονται πάντοτε αυτόκλητοι οι σωτήρες της.

Γιατί τα σκέπτομαι όλα αυτά; Διότι καθημερινά διαπιστώνω πόσες ευκαιρίες για σοβαρό προβληματισμό και ψύχραιμη κουβέντα χάνονται μέσα σε αυτά τα βαρύγδουπα χαρακτηρισμένα ως social media. Πρόκειται για διαλόγους κωφών. Ο καθένας γράφει τα δικά του και πηγαίνει περήφανος και κατευχαριστημένος για ύπνο: εξετέλεσε τα ιδεολογικά του καθήκοντα, κι αν πέταξε και κανα δυό βαριά λογάκια ακόμα καλύτερα. Είναι, δε, πάντα πρόθυμος να επανέλθει με περισσότερα "επιχειρήματα". Δε θα τα παρατήσει ποτέ. Ο αγώνας θα συνεχιστεί μέχρις εσχάτων.

Εάν μπορούσαμε να απαγκιστρωθούμε έστω και για μια στιγμή από τις δικές μας αγκυλώσεις, όχι για να υιοθετήσουμε, αλλά απλά για να δεχτούμε έστω και να ακούσουμε μια αντίθετη άποψη θα ήμασταν όλοι ωφελημένοι. Αλλά γι' αυτό δε χρειαζόμαστε γρήγορες πληκτρολογήσεις, εξυπνακίστικα σχόλια, ούτε πρωτεία προοδευτισμού και βαρύγδουπα παράσημα. Ανοιχτά μυαλά χρειαζόμαστε...

PISA χωρίς πολλά δάκρυα

Για μια πιο εμπεριστατωμένη μη... θρηνητική ανάγνωση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού PISA ρίξτε μια ματιά σε αυτό το blog.

Δίνει και χρήσιμους συνδέσμους για περισσότερα.

17/12/07

Για την Παιδεία

Τελείως off topic βγαίνουμε σήμερα, αλλά ο προβληματισμός για την Παιδεία είναι πάντοτε επίκαιρος. Αφορμή για το post ολοσέλιδο αφιέρωμα της προηγούμενης Καθημερινής της Κυριακής (9/12) στην "κατάντια" των ελληνικών σχολείων, λόγω της αποτυχίας των μαθητών μας στο διαγωνισμό PISA (Διεθνές Πρόγραμμα Αξιολόγησης Μαθητών) του ΟΟΣΑ. Η πολιτική επικαιρότητα μάς πρόλαβε, αλλά ο διαγωνισμός αυτός έχει ενδιαφέρον.

Συνδέσμους προς μερικά από τα άρθρα παραθέτω εδώ: 1, 2.
Αντιγράφω και ένα γλαφυρό απόσπασμα από το δεύτερο: "Θέματα που αξιολογούν τις θεωρητικές γνώσεις του μαθητή, αλλά και τη δυνατότητά του να τις αξιοποιεί λύνοντας πρακτικά προβλήματα τίθενται στους διαγωνισμούς PISA. Δεν ζητείται από τους μαθητές να δώσουν τον ορισμό μιας έννοιας. Αντίθετα, δίνονται τα δεδομένα και οι μαθητές καλούνται να τα εφαρμόσουν λύνοντας την άσκηση."

Στις συγκεκριμένες εξετάσεις (παρότι γίνονται ανά τριετία) η Καθημερινή αναφέρεται τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, αν δεν έχω χάσει τον λογαριασμό. Και δεν είναι η μόνη. Οι μαθητές μας που πατώσανε αποτελούν για όλους τους ιθύνοντες απόδειξη της κρίσιμης κατάστασης του εκπαιδευτικού συστήματος.

Ας δούμε τώρα μερικά από τα "πρακτικά" θέματα των εξετάσεων που δημοσίευε ενδεικτικά η εφημερίδα (δυστυχώς δεν μπόρεσα να τα βρω στο site).

Στο πρώτο "πρακτικό" θέμα δίνεται στους μαθητές χάρτης της Ανταρκτικής με την κλίμακά του και ζητείται να υπολογιστεί η συνολική της επιφάνεια. Η πραγματικά πρακτική απάντηση στο θέμα αυτό θα ήταν "ανοίγω τον υπολογιστή, συνδέομαι στο Διαδίκτυο, ανοίγω τη Wikipedia και αναζητώ Antarctica".

Ψέματα; Αγνοώ σε τι θα χρειαστεί οποιοσδήποτε το εμβαδόν της Ανταρκτικής, αλλά δεν πιστεύω ότι υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο ολόκληρο που δε θα το αναζητήσει στο Ίντερνετ ή, άντε, σε μία κλασική εγκυκλοπαίδεια. Ο πρακτικός χαρακτήρας του θέματος κρύφτηκε ήδη κάτω από τους πάγους, αλλά ας υποθέσουμε ότι στόχος είναι η εξοικείωση με τη χρήση ενός σχεδίου με κλίμακα.

Ακανόνιστο το σχήμα. Χωρίζουμε σε τετράγωνα και τρίγωνα την επιφάνεια και έχουμε μια καλή προσέγγιση. Μόνη παγίδα η κλίμακα: εάν πρώτα υπολογίσουμε τα εμβαδά και μετά κάνουμε την αναγωγή χρειαζόμαστε το τετράγωνο της κλίμακας. Ή πρώτα μετατρέπουμε τα μήκη και τελειώσαμε. Οι μαθητές το πέτυχαν; Δεν έχει σημασία.

Τέτοιες ασκήσεις μην αμφιβάλλετε ότι θα βρείτε σε ελληνικά εγχειρίδια. Εάν η προβαλλόμενη ιδιαιτερότητα του συγκεκριμένου διαγωνισμού είναι ο πρακτικός προσανατολισμός τους σε σχέση με τον βομβαρδισμό θεωρητικών γνώσεων που δίνει το ελληνικό σχολείο πρέπει να μάς εξηγηθεί τι ακριβώς εξυπηρετεί "πρακτικά" η συγκεκριμένη αγγαρεία.

Δεύτερο θέμα. Δημοσιογράφος σχολιάζει ότι ο αριθμός των εγκλημάτων αυξήθηκε "ραγδαία" από 515 σε 525 το τελευταίο έτος. Έχει δίκιο ή όχι και γιατί; Πρέπει να είναι βλαξ κανείς για να απαντήσει ότι έχει δίκιο και υπολογίζει και την ποσοστιαία μεταβολή.

Η πρακτική απάντηση για την Ελλάδα βέβαια είναι "Τώρα που ανέλαβε ο Χηνοφώτης θα μπει ο κάθε κατεργάρης στον πάγκο του" ή "Σκασίλα μου, τη μάνα μου το ΠΑΣΟΚ θα τη διορίσει", αλλά αυτό το θέμα έχει ενδιαφέρον. Αξέχαστες θα μείνουν οι δημοσκοπήσεις με διαφορά ΠΑΣΟΚ-ΝΔ 4% που απεικονιζόταν στο γράφημα με διαφορά ύψους μεταξύ των ράβδων μικρότερη από το 3,5% που έπαιρνε ο ΛΑΟΣ. Καμία έκπληξη που αντίστοιχα θέματα εξετάζονται στο μάθημα Στοιχεία Στατιστικής της Γ' Λυκείου, αλλά ακόμα και στο Γυμνάσιο...

Τα καλύτερα όμως πρακτικά θέματα των εξετάσεων ήταν τα άλλα δύο που μνημόνευε ειδικά η εφημερίδα (μου αρέσει που τα διαλέξανε και ως ενδεικτικά).

Στο τρίτο λοιπόν ζητείται να επιλεγεί η γραφική παράσταση (μεταξύ 4 πιθανών) που απεικονίζει σωστά την... απόσταση από το έδαφος των ποδιών ενός παιδιού που κάνει κούνια με ολοένα και αυξανόμενη ταχύτητα! Στον καλό Θεό που πιστεύουν αυτοί οι εξεταστές αυτό σε τι χρειάζεται και είναι "πρακτικότερο" από αυτά που διδάσκονται οι μαθητές στο σχολείο; Εάν λοιπόν πετύχετε κανέναν πιτσιρικά με μεζούρα κάτω από τις κούνιες, μην τον στείλετε στο Ψυχιατρείο. Το παιδί ετοιμάζεται για την PISA και δε θέλει να δυσφημήσει τη χώρα μας...

Το καλύτερο όμως παράδειγμα της Καθημερινής ήταν το τέταρτο. Χτιστή σκάλα ως ορθογώνιο τρίγωνο, με 14 σκαλοπάτια στην υποτείνουσα. Δίνεται το ύψος της σκάλας και ζητείται το ύψος του κάθε σκαλοπατιού! Σωστή "πρακτική" απάντηση; Παίρνω μια μεζούρα και το μετράω!

Αυτά είναι τα "πρακτικά προβλήματα" που κατέδειξαν τη γύμνια του εκπαιδευτικού συστήματος; Μερικά ακόμα τέτοια βλακώδη που λύνονται με έναν πολλαπλασιασμό υπάρχουν και στον σύνδεσμο 2.

Μπορεί να σκεφτεί κανείς ότι η όλη κριτική είναι μαθητική. "Κοπήκαμε" στις εξετάσεις και φταίει ο εξεταστής, τα δύσκολα ή χαζά θέματα, η άτιμη καπιταλιστική κοινωνία που μάς στερεί τις ευκαιρίες και όλοι εκτός από εμάς. Δεν είναι έτσι. Όταν ο διαγωνισμός πρόκειται να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο σύγκρισης των χωρών πρέπει να είναι προσεγμένος. Όταν η ειδοποιός διαφορά του έγκειται στον πρακτικό χαρακτήρα των ερωτημάτων, αυτός πρέπει να είναι υπαρκτός.

Νομίζω πως είναι ξεκάθαρο ότι η όλη ιστορία είναι μια ανοησία. Εάν, δε, τα παραπάνω θέματα ετέθησαν ως ενδεικτικά τρομάζω στη σκέψη του πόσο πιο χαζά ήταν τα υπόλοιπα. Πολλά από αυτά τα θέματα θα μπορούσαν κάλλιστα να αποτελούν θέματα διαγωνισμάτων ή εξετάσεων στα σχολεία μας. Ο διαγωνισμός μοιάζει απελπιστικά με τις εξετάσεις που εμφανίζονται ως τμήμα του προβλημάτος. Τότε γιατί αποτύχαμε;

Προς διερεύνηση το ζήτημα, αλλά έχω μια ιδέα. Μήπως κανένας, ούτε οι μαθητές ούτε οι δάσκαλοί τους, πήραν και πολύ σοβαρά αυτόν τον διαγωνισμό; Αναρωτιέμαι απλά. Μήπως προέκυψε ως ένα ωραίο πανηγύρι, που εκ των υστέρων και μόνο παρουσιάστηκε ως "βαθμολόγηση" του εκπαιδευτικού συτήματος;

Διότι δε μας φταίει ο ΟΟΣΑ. Όχι βέβαια. Φταίνε οι δημοσιογράφοι που πραγματικά αποπροσανατολίζουν τον κόσμο από τα ουσιαστικά προβλήματα της Παιδείας. Εάν όλοι συμφωνούμε ότι η Παιδεία νοσεί, είναι απαραίτητο να διαγνώσουμε με τα κατάλληλα εργαλεία την πάθησή της, και όχι με επιπλέον εξετάσεις -τη στιγμή που υποτίθεται ότι αποδοκιμάζουμε το αποτυχημένο εξετασιοκεντρικό σύστημα. Και μετά να αρχίσουμε τη νιοστή εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.

15/12/07

Φαντάζεσαι να έκανε υπουργό τη Γιαννάκου;

Άκλαυτος πήγε ο καημένος ο Μαγγίνας. Δε χρειαζόταν κληρονομικό χάρισμα για να αντιληφθεί κανείς ότι η άδεια αναψυκτηρίου ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε ένα ήδη γεμάτο από τα πατρικά βολέματα και τους ανασφάλιστους εξ ανατολών "φίλους" του πρώην υπουργού ποτήρι. Όταν έσκασε η υπόθεση ήταν απλά θέμα χρόνου.

Η μαύρη αλήθεια είναι ότι ο κ. Μαγγίνας δεν έκανε τίποτε περισσότερο απ' ό,τι θα έκανε ο καθένας από μας.

Όπως κινητοποιούμε κάθε γνωστό και φίλο για να βολέψουμε σε μια "δουλείτσα" το μονάκριβο σπλάγχνο μας ή βάζουμε λυτούς και δεμένους για να έρθει ο φαντάρος γιόκας μας σε μονάδα πιο κοντά στη μαμά για να πηγαίνει τις πίτες στο κάγκελο, έτσι κι ο Μαγγίνας. Όπως εκατοντάδες ηλικιωμένοι δέχονται την περιποίηση γυναικών από την Αρμενία, τη Γεωργία και ποιος ξέρει από πού αλλού χωρίς να τους πληρώνουν κρατήσεις, έτσι κι ο Μαγγίνας. Όπως κανένας από τους υπόλοιπους Έλληνες δεν σκοτίζεται για τις οικοδομικές άδειες, είτε πρόκειται για το χτίσιμο ενός παραθύρου, για το γκρέμισμα ενός ντουβαριού ή για τη μετακίνηση κατά μερικά μέτρα ενός νιπτήρα, είτε πρόκειται για την ανέγερση μεγαλοπρεπούς βίλας, και φοβάται μόνο το μάτι του γείτονα, έτσι κι ο Μαγγίνας. Είχε προνοήσει για τα γεράματά του φαίνεται. Κατάλαβε ότι δε θα του έφτανε η σύνταξη και σκέφτηκε να βγάλει κι ένα χαρτζιλικάκι με το Αναψυκτήριο.

Άρα αθώος ο κατηγορούμενος; Σαφέστατα όχι.

Το ότι όλοι κλέβουν δε νομιμοποιεί την κλοπή. Δεν είναι βέβαια οι πολιτικοί υπόδειγμα για κανέναν, αλλά ως δημόσιο πρόσωπο έπρεπε να προσέχει περισσότερο. Ωστόσο η αποδοκιμασία για τις πράξεις του υπουργού πρέπει να είναι μετρημένη, διαφορετικά θα είναι υποκριτική. Δεν επιτρέπεται να κρεμάσουμε κουδούνια για κάτι που όλοι κάνουμε όταν δοθεί η ευκαιρία. Και ας μην παριστάνουμε τους εξωγήινους που μόλις πάτησαν το πόδι τους στην Γη. Έχουν γίνει εγκλήματα από τους πολιτικούς κατά το παρελθόν, πολύ βαρύτερα, που μείναν ατιμώρητα. Ας μην υποκρινόμαστε λοιπόν ότι μας σοκάρουν τα πταίσματα του πρώην υπουργού Απασχόλησης. Άλλοι χτίσανε ολόκληρες τις βίλες τους με λεφτά των πολιτών, σιγά μην κολλάγανε στην άδεια...

Ο Μαγγίνας να πάει στο καλό. Σε κανέναν δεν πρόκειται να λείψει. Όμως επιβεβλημένο είναι το να θαυμάσουμε όλοι την ανοησία του ανδρός. Όντας στο μάτι του κυκλώνα και στο στόχαστρο κάθε δημοσιογράφου, μόνο σε ανοησία μπορεί κανείς να αποδώσει τα αλλεπάλληλα ολισθήματα του κ. Μαγγίνα. Πόσο δύσκολο ήταν να βγει στη φόρα το "Αναψυκτήριο"; Δεν κατάλαβε ότι ήταν αδύνατο να μείνει κρυφό; Πώς αποδέχθηκε μια τέτοια ηλεκτρική καρέκλα με λερωμένη τη φωλιά του, επιτρέποντας έτσι τις προσωπικές επιθέσεις εναντίον του και την επί της ουσίας υπονόμευση των κυβερνητικών μεταρρυθμίσεων;

Γράφω τις λέξεις "κυβερνητικές μεταρρυθμίσεις" και με πιάνει γέλιο. Πόσες και πόσες φορές δε μας τις εξήγγειλε ο κ. Καραμανλής; Πόσες και πόσες φορές δεν πείσαμε τους εαυτούς μας να τον πιστέψουμε; Πόσες και πόσες φορές δεν αναρωτηθήκαμε για το αν η Κυβέρνηση έχει το σθένος να προχωρήσει;

Η αμφιβολία είναι πλέον βεβαιότητα. Όταν μου μεταφέρθηκε η είδηση της παραίτησης Μαγγίνα δεν αιφνιδιάστηκα καθόλου. Όταν όμως άκουσα το όνομα της διαδόχου έπεσα ξερός.

Η κ. Φάνη Πετραλιά θα λύσει το Ασφαλιστικό. Το άλλο με τον Πρωθυπουργό που στο τέλος θα ψάχνει την ψήφο του ο κ. Καραμανλής το ξέρει; Διότι προφανέστατα ο Πρωθυπουργός διαθέτει ένα πολύ σπάνιο χάρισμα: χιούμορ που σκοτώνει.

Μόνο σε διεστραμμένο χιούμορ μπορεί να αποδοθεί η τοποθέτηση του συγκεκριμένου προσώπου στην πιο κρίσιμη κυβερνητική θέση. Για την κ. Πετραλιά θα χτυπήσω κόκκινο αυτολογοκρισίας για να πω απλά ότι έχει πολιτευθεί (3,5 έτη υπουργός γαρ, δεν ξέρω αν το θυμόσασταν) με τρόπο φαιδρό.

Η σκηνή λίγο πριν την Ολυμπιάδα ήταν από τα πλέον χαρακτηριστικά στιγμιότυπα. Αριστερά και δεξιά της τα δύο μέλη της Εθνικής Ομάδας Μπιτς Βόλεϋ. Των ανδρών εννοείται. Αντιλαμβάνεσθε. Μαυρισμένα, καλογραμμωμένα και δίμετρα κορμιά και, το κυριότερο, με μαγιώ. Η αναπληρώτρια υπουργός Πολιτισμού στα καλύτερά της. Κυριολεκτικά γραπωμένη από τους αθλητές... Όταν φωτογραφήθηκε με τη γυναικεία αντίστοιχη ομάδα (με τα μπικινάκια) το σκηνικό θύμιζε συμπεθέρες. Η πολιτική σε μεγάλες στιγμές.

Μικρότητες θα πει κανείς. Όχι, διότι αντίστοιχα αυτοεξευτελιστικά στιγμιότυπα ακολούθησαν αμέτρητα. Δυστυχώς, έτσι κινήθηκε η κ. Πετραλιά επί 3,5 έτη επικεφαλής δύο Υπουργείων (Πολιτισμού -τύποις αναπληρώτρια- και Τουρισμού). Ας μου θυμήσει κάποιος τι έργο άφησε πίσω της, μήπως καταλάβω κι εγώ τι είδε ο κ. Καραμανλής και την επανέφερε στην Κυβέρνηση. Θα της ζητήσει και συγγνώμη, άραγε, επειδή την άφησε 3 μήνες εκτός Κυβέρνησης; Καλύτερα να ζητήσει συγγνώμη με εθνικό διάγγελμα από κάθε Ελληνίδα και Έλληνα διότι στέρησε τον λαό από τις υπηρεσίες αυτής της εξέχουσας προσωπικότητας.

Τώρα σοβαρά. Υπάρχει άνθρωπος στον κόσμο ολόκληρο που θεωρεί την κ. Πετραλιά κατάλληλη για τη συγκεκριμένη θέση; Το Πολιτισμού ήταν καλό για φωτογραφήσεις και το Τουρισμού για ταξιδάκια. Με το σημαντικότερο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας κρίθηκε άξια να ασχοληθεί η κ. Φάνη;

Επειδή λοιπόν αδυνατούσα να πιστέψω ότι ο κ. Καραμανλής εκτίμησε τα πλούσια προσόντα της κ. Πετραλιά και την επέλεξε, όταν άκουσα ότι ανέλαβε το Υπουργείο είπα "Πρόεδρε, κόφ'την πλάκα. Εντάξει, γελάσαμε, το καταυχαριστηθήκαμε, τώρα πες μας ποιος θα γίνει υπουργός στη θέση του Μαγγίνα".

"Τι φωνάζεις", παρενέβη ο συνομιλητής μου, "φαντάζεσαι να έκανε υπουργό τη Γιαννάκου;"

Και με αποστόμωσε.

13/12/07

Με αφορμή την απεργία

Μεγάλη ημέρα η χθεσινή. Απεργίες, πορείες και για τους ατυχείς, όπως ο γράφων, που γειτονεύουν με εργατικά κέντρα "αγωνιστικά" τραγούδια στη διαπασών, έτσι για να γυρίσουμε νοερά και πενήντα χρόνια πίσω. Για όσους δεν το είχαμε αντιληφθεί η κρατική τηλεόραση (και όχι μόνο, υποθέτω) φρόντισε να μάς κατατοπίσει. Αντιδρούσαμε στην κατεδάφιση του ασφαλιστικού, στον προϋπολογισμό λιτότητας, στην καλπάζουσα ακρίβεια και την ανεργία. Μα γιατί μόνο αυτά; Η μόλυνση του περιβάλλοντος; Ο Big Brother του Χατζηγάκη; Η Ολυμπιακή/Πάνθεον του Χατζηδάκη; Η διαιτησία του Παπασταμάτη στη Λάρισα; Τόσα σοβαρά θέματα ξέφυγαν από την ατζέντα των διαδηλωτών-απεργών. Ευκαιρία να αποκατασταθεί η τάξη με νέες κινητοποιήσεις.

Σήμερα λοιπόν η ακρίβεια έχει αντιμετωπισθεί και οι θέσεις εργασίας περισσεύουν. Για τον προϋπολογισμό ούτε λόγος. Την επόμενη φορά ελπίζω πριν κατατεθεί στη Βουλή να περάσει προς έγκριση από ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ. Έτσι λειτουργεί μια σύγχρονη δημοκρατία. Νόμος είναι το δίκιο του εργάτη. Άρα και η νομοθετική εξουσία περνάει στα χέρια των συνδικαλιστών.

Είναι αυταπόδεικτο: κανένα από τα προβλήματα της κοινωνίας δε θα λυθεί με πορείες και απεργίες. Ας το αφήσουμε όμως στην άκρη με έναν αστερίσκο αυτό. Παρότι δεν εμφορούμαι από ιδιαίτερο αγωνιστικό πνεύμα αυτό δε λέει τίποτα. Η ματαιότητα μιας προσπάθειας είναι που την καταξιώνει. Ούτε αυτό λέει τίποτα από μόνο του όμως.

Η χθεσινή διαμαρτυρία και γενικότερα οι συντονισμένες αντιδράσεις στις προγραμματιζόμενες μεταρρυθμίσεις του Ασφαλιστικού είναι πολύ πιθανό να φέρουν αποτελέσματα. Η Κυβέρνηση υπό τον φόβο του "πολιτικού κόστους" (εύσχημος όρος για να περιγραφούν η πολιτική δειλία, η απροθυμία συγκρούσεων, σε κάποιο βαθμό η έλλειψη πραγματικού σχεδίου και, φυσικά, η επιθυμία επανεκλογής) είναι πιθανό να στρογγυλέψει τα μέτρα και να κάνει -και πάλι- μια τρύπα στο νερό.

Εδώ λοιπόν βρίσκεται ο κίνδυνος των εργατικών διεκδικήσεων, ακριβώς στο ότι η πιθανότητα επιτυχούς έκβασης του "αγώνα" είναι υπαρκτή και σημαντική. Και μιλώ για κίνδυνο διότι κανείς από τους διαμαρτυρομένους δε φαίνεται να έχει προβληματιστεί από τη διατήρηση της σημερινής κατάστασης.

Θέλουν λοιπόν πράγματι οι εργαζόμενοι να διατηρηθεί η υπάρχουσα κατάσταση; Είναι ευχαριστημένοι; Όχι βέβαια. Διεκδικούν μεγαλύτερους μισθούς, μεγαλύτερες συντάξεις, καλύτερη περίθαλψη. Ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό; Όπως το υποψιαζόμαστε: οι άλλοι!

Πρόσφατη δημοσκόπηση ήταν αποκαλυπτική. Ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων συμφωνούσε στο ότι η λύση του προβλήματος είναι ανάγκη επιτακτική, 7 στους 10 θεώρησαν ορθό η χρηματοδότηση να προέλθει από ξένες τσέπες. Κρατική χρηματοδότηση, αύξηση της συμμετοχής των εργοδοτών και καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής ήταν οι δημοφιλέστερες απαντήσεις. Μείωση συντάξεων και αύξηση ορίων ηλικίας, κρατηθείτε, 3,5%! Απορώ πώς βρέθηκαν τόσοι πολλοί άνθρωποι να ξέρουν πρόσθεση και αφαίρεση.

Έχουμε και λέμε. Ένα οικονομικά ανίσχυρο κράτος που όπου βάλει το χέρι του γίνονται βρωμοδουλειές καλείται να χρηματοδοτήσει επιπλέον την κοινωνική ασφάλιση. Όταν όμως καλούμαστε να πληρώσουμε φόρους τους χαρακτηρίζουμε ληστρικούς, μιλάμε για φοροεπιδρομή και τα υπόλοιπα δημοσιογραφικά φαιδρά. Διότι είναι δεδομένη η μετακύληση της επιβάρυνσης στους φορολογουμένους! Άρα πάλι απ'τις τσέπες μας θα βγούνε...

Δεύτερον οι εργοδότες. Ωραία. Αυξάνονται οι κρατήσεις υπέρ των εργαζομένων. Τι θα συμβεί; Επιλέξτε:
α) Μειώνονται οι θέσεις των απασχολουμένων, προκειμένου να μειωθεί το κόστος (και η ανεργία, που ήταν στο μενού των απεργών, εκτινάσσεται)
β) Αυξάνεται η ανασφάλιστη εργασία (αντίο κοινωνική πρόνοια)
γ) Αυξάνεται η τιμή των προϊόντων και υπηρεσιών (τώρα ξεφεύγει ο πληθωρισμός και εκτινάσσεται η ακρίβεια, επίσης παρούσα στο μενού)
δ) Όλα τα παραπάνω; (λέω εγώ τώρα...)

Το πιο αστείο όμως είναι η περιβόητη καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής. Με το απλοϊκό μυαλό μου αναρωτιέμαι: οι εργαζόμενοι δεν είναι αυτοί που εισφοροδιαφεύγουν; Επομένως, αν οι απατεώνες που δεν πληρώνουν κρατήσεις είναι λίγοι, τα χρήματα δεν επαρκούν. Εάν πάλι η καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής (που για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης θα έπρεπε να είναι εκ των ων ουκ άνευ) δώσει χρήματα ικανά για κάλυψη της τρύπας, το συμπέρασμα είναι εύλογο: αν τα χρήματα είναι πολλά, τότε πολλοί ήταν οι εργαζόμενοι κλέφτες! Με το να υποστηρίζουν τα συνδικάτα ότι δεν πρέπει να θιγούν ούτε τα όρια, ούτε το ύψος των συντάξεων, ούτε το ύψος των κρατήσεων και ότι αρκεί η μείωση του αριθμού των εισφοροδιαφευγόντων είναι σα να ομολογούν ότι μεγάλο μέρος των μελών τους είναι κλέφτες!

Γιατί λοιπόν φωνάζουν οι εργαζόμενοι, αφού είτε το σύστημα θα καταρρεύσει, είτε -μοιραία και αναπόφευκτα, άμεσα ή έμμεσα- θα κληθούν να το χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι;

Η κακή προσέγγιση λέει ότι φωνάζουν διότι θίγονται τα δικά τους συμφέροντα. Θέλουν τη λύση, αλλά η κάθε συντεχνία κοιτάει μόνο την πάρτη της. Ας βάλουν οι άλλοι το χέρι στην τσέπη. Παρότι αυτό σίγουρα ισχύει σε κάποιον βαθμό, η δική μου εικόνα είναι διαφορετική.

Κατ' αρχήν δεν πρόκειται απλά για πολιτικό παιχνίδι. Δεν έχουμε απλά τους κατευθυνόμενους ινστρούκτορες. Η ανησυχία είναι αληθινή και διάχυτη στην κοινωνία. Η αβεβαιότητα για το μέλλον είναι βασανιστική.

Κατά τη γνώμη μου οι χθεσινές κινητοποιήσεις και η γενικότερη λαϊκή δυσαρέσκεια αποτελούν τη μεγαλύτερη απόδειξη έλλειψης αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος. Ο λαός δεν εμπιστεύεται την ηγεσία του.

Τον όρο "κρίση αξιοπιστίας" τον έχουμε ακούσει πολλές φορές. Συνήθως συνοδεύει τον όρο "πτώση του δικομματισμού", διότι η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος είναι διεστραμμένα συνδεδεμένη με το ποσοστό των δύο μεγάλων κομμάτων στα γκάλοπ. Μείωση του ποσοστού τους σημαίνει στροφή των ψηφοφόρων στα κόμματα "διαμαρτυρίας". Το φαινόμενο υπάρχει και σήμερα (πρόσφατη δημοσκόπηση έδινε αθροιστικά 19,5% σε ΚΚΕ, ΣυΡιζΑ και ΛΑΟΣ). Σαχλαμάρες. Οι ίδιοι άνθρωποι που φεύγουν για τον Συνασπισμό παλιότερα φεύγανε για το ΔΗΚΚΙ. Πιο παλιά υπήρχαν οι ΠολΑν και η ΔηΑνα. Ευκαιριακές απώλειες ψηφοφόρων προς μικρά κόμματα υπήρχαν πάντα. Επόταν μία πολιτικά οξυμένη προεκλογική περίοδος, όχι σαν τη φετινή υποτονική και άχρωμη (π.χ. το 2000) και ο δικομματισμός ξανάπαιρνε τα πάνω του, χωρίς να έχει γίνει καθόλου πιο "αξιόπιστος".

Αντιθέτως τα τωρινά έντονα κοινωνικά φαινόμενα αποδεικνύουν πόσο λίγο εμπιστευόμαστε την πολιτική ηγεσία. Σκεφτείτε το. Σας λένε ότι το ασφαλιστικό καταρρέει. Μετάφραση: κινδυνεύουν οι συντάξεις σας, η περίθαλψη θα υποβαθμιστεί, το κράτος πρόνοιας αργοπεθαίνει. Υπάρχει έστω και ένας λογικός πολίτης-εργαζόμενος που θα απαντούσε "όχι σε όλα";

Ταυτόχρονα, η ηγεσία των συνδικαλιστών δε μετέχει ουσιαστικά στον διάλογο και ανεβαίνει στα κεραμίδια. Έτσι μπορεί να επιδεικνύει υψηλό αγωνιστικό φρόνημα, αλλά με πραγματικούς όρους αφήνει ανυπεράσπιστα τα συμφέροντα των εργαζομένων.

Παλεύουμε για διατήρηση μιας νοσηρής κατάστασης. Ή τρελαθήκαμε όλοι ή δεν πιστεύουμε. Δεν πιστεύουμε την Κυβέρνηση και τις "μελέτες" της που λένε ότι τα ταμεία καταρρέουν. Δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει πρόβλημα. Δε δεχόμαστε τη λύση του, αφού βέβαια δεν έχουμε στην ουσία αποδεχτεί το ίδιο το πρόβλημα.

Αναρωτηθείτε. Υπάρχει έστω και ένας πολίτης που θα εμπιστευόταν την Κυβέρνηση; Οποιαδήποτε Κυβέρνηση; Που θα σκεφτόταν "το λέει ο Μαγγίνας (ή ο Γιαννίτσης) και τον πιστεύω, του εμπιστεύομαι τα λεφτά μου για να βρει λύση"; Προφανώς όχι.

Από εδώ ξεκινούν όλα τα προβλήματα του τόπου. Χρειάζεται επιτέλους η πολιτική ηγεσία να αλλάξει μυαλά. Να μην περιορίζεται στο να διακηρύσσει ότι προτιμά να είναι "χρήσιμη παρά ευχάριστη", αλλά να το πράξει. Να μιλήσει με τιμιότητα, ευθύτητα και ειλικρίνεια. Να κερδίσει την εμπιστοσύνη του κόσμου. Διαφορετικά η αφηρημένη κοινωνική απήχηση και υποστήριξη των μεταρρυθμίσεων που επικαλείται γυρίζει μπούμερανγκ.

Αλλά τίποτα από όλα αυτά δε γίνεται όταν ο Πρωθυπουργός έχει ήδη εξαγγείλει τα τρία δεν (όρια και ύψος συντάξεων, ύψος εισφορών αμετάβλητα). Τι θα αλλάξει δηλαδή; Θα ήταν πολύ προτιμότερο, όχι μόνο ουσιαστικά ή ηθικά, αλλά ίσως και εκλογικά (μακροπρόθεσμα και όχι κοντόφθαλμα), να σταθεί με τιμιότητα, "όλα τα ενδεχόμενα εξετάζονται γιατί δεν υπάρχει άλλη λύση", αντί να προσπαθεί να παραβεί εν κρυπτώ όσα ο ίδιος αυτοβούλως υποσχέθηκε.
Να απευθυνθεί στον λαό χωρίς φόβο, χωρίς ωραιοποίηση της πραγματικότητας. Και να προχωρήσει με βήμα αποφασιστικό. Όχι να υπονομεύει τον εαυτό του.

7/12/07

Φασιστικά Πανεπιστήμια

Φασιστικά Πανεπιστήμια

Σπάνιες οι φορές που βλέπω γραμμένο από άλλον αυτό ακριβώς που σκέπτομαι και αισθάνομαι...

Προειδοποιητικές βολές

Γράφαμε παλαιότερα για την εσφαλμένη ερμηνεία που μπορεί να δώσει ο νικητής των εσωκομματικών εκλογών του ΠΑΣΟΚ, να εκλάβει δηλαδή μία "παράταση" (κατά Άννα Διαμαντοπούλου) ως νέα ισχυρή εντολή, ανανέωση εμπιστοσύνης κ.λπ. Χαρακτηριστικά μιλούσαμε για εκτροπή της διαδικασίας προς ανάδειξη κομματικού αυτοκράτορα.

Ο καθένας μπορεί να ερμηνεύσει όπως ο ίδιος νομίζει το αποτέλεσμα των εκλογών του Νοεμβρίου. Επίσης μπορεί να αξιολογήσει τις επιλογές προσώπων που έκανε ο επανεκλεγείς κ. Παπανδρέου. Καλώς ή κακώς όμως η παραπάνω πρόβλεψη φαίνεται πως ήδη έχει αρχίσει να δικαιώνεται.

Στα προσυνεδριακά και λοιπά κομματικά όργανα που ο Πρόεδρος έχει σχηματίσει (σε συνεργασία με ποιον, αλήθεια;) τόσο ο κ. Σκανδαλίδης όσο και ο κ. Βενιζέλος και οι συν αυτοίς είναι αφανισμένοι. Για τα μεν μεγαλοστελέχη ο Πρόεδρος είχε καλή δικαιολογία. Ήθελε νέα και άφθαρτα πρόσωπα. Κανένα τέτοιο δε βρήκε στην πλευρά του κ. Βενιζέλου;

Ερμηνεύεται η στάση αυτή του κ. Παπανδρέου ως ενδεικτική ωριμότητας. Δε θα κάνει τα ίδια λάθη και θα προχωρήσει με αποφασιστικότητα ξεπερνώντας τα εσωκομματικά εμπόδια. Δε θα δώσει την εικόνα διαρχίας ή Παπανδρεο-βενιζελικής συνομοσπονδίας. Θα αγνοήσει δηλαδή τους ανθρώπους που κρίθηκαν καταλληλότεροι από τον ίδιο από το 45% των ψηφοφόρων του κόμματός του!

Ίσως αυτή η τακτική να αποδειχθεί πολιτικά σοφή. Ίσως η εικόνα διαρχίας και συμβιβασμών προς την άλλη πλευρά να έβλαπτε το ηγετικό προφίλ του κ. Παπανδρέου και να δρούσε υπονομευτικά για τη νέα προσπάθειά του. Έχει ξεκινήσει όμως ένα επικίνδυνο παιχνίδι. Εδώ δεν πρόκειται για την ομάδα ενός επίδοξου δελφίνου, ούτε για ολιγάριθμους "λοχαγούς". Υπάρχει η εκπεφρασμένη στήριξη των ανθρώπων που ο κ. Παπανδρέου παραγκωνίζει, από τους μισούς σχεδόν υποστηρικτές του.

Παράλληλα φαίνεται πόσο υποκριτική ήταν η "αυτοκριτική" που υποτίθεται ότι έκανε. Για να κάνεις αυτοκριτική πρέπει να αναγνωρίσεις τα λάθη σου. Πρέπει να ζητήσεις από εχθρούς και φίλους να στα επισημάνουν. Ειδικά ως ηγέτης ενός μεγάλου κόμματος οφείλεις να ακούσεις με προσοχή την κριτική των πεπραγμένων σου από τα στελέχη τα εκτός της μικρής ηγετικής σου ομάδας (δεν είναι πιθανό οι "δικοί σου" να επιχειρήσουν να σε κρίνουν με ειλικρίνεια και να σε πικράνουν...). Δεν πρέπει να υποταχθείς στους εσωκομματικούς άσπονδους φίλους, oφείλεις όμως να κατανοήσεις τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι αυτοί βρέθηκαν τελικά μακριά σου.

Δεν αρκεί να λέει ο κ. Παπανδρέου "κάνω την αυτοκριτική μου, αναγνωρίζω τα λάθη μου, θα γίνω καλύτερος". Ποια είναι τα λάθη του; Πώς θα τα διορθώσει; Ποιοι θα σταθούν δίπλα του; Όσοι ήταν και χθες και δεν κατάφεραν να τον προστατεύσουν από τα λάθη του αυτά; Δεν είναι ένα από τα λάθη του η στελέχωση της ηγετικής ομάδας; Αν όχι, γιατί;

Ο κ. Παπανδρέου βάζει στο ψυγείο όχι μόνο όσους στήριξαν τους αντιπάλους του, αλλά και τους ουδέτερους, και όσους καθυστέρησαν να τον υποστηρίξουν, και όσους έκρινε ότι δεν το έκαναν με ιδιαίτερο ζήλο! Είναι απίστευτο ότι θέλει να παραγκωνίσει πάνω από τα μισά υψηλόβαθμα στελέχη του κόμματός του. Πόσο δύσκολο είναι αύριο όλοι αυτοί να βρεθούν ξεκάθαρα στο αντίπαλο στρατόπεδο;

Ένα από τα λάθη του, που ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δε φαίνεται να έχει αντιληφθεί ότι του καταλογιζόταν, ήταν ότι ελάμβανε μόνος του τις αποφάσεις, ότι είχε μία μικρή και δυσπρόσιτη συμβουλευτική ομάδα και ότι αγνοούσε όλους τους εκτός αυτής. Με τη βεβαιότητα ότι το αποτέλεσμα του Νοεμβρίου του "έλυσε τα χέρια" ο κ. Παπανδρέου συνεχίζει την τακτική του αυτή.

Η ηρεμία που επικρατεί στο ΠΑΣΟΚ είναι επιφανειακή. Ο κ. Βενιζέλος μάλλον θα αυτοσυγκρατηθεί ώς τις Ευρωεκλογές. Η τακτική του ώριμου φρούτου για πρώτη φορά ακολουθείται για τα εσωτερικά ενός κόμματος. Μια νέα ήττα τότε θα σπρώξει το κόμμα στην ευρύχωρη πολιτική αγκαλιά του. Για τα στελέχη που τον στήριξαν, όμως, η υπομονή γρήγορα θα εξαντληθεί.

Τα πρώτα σημάδια ήδη φάνηκαν με την ανάδειξη του Προεδρείου της ΚΟ. Οι προειδοποιητικές βολές έπεσαν. Στη μάχη που θα ακολουθήσει είναι πολύ αμφίβολο αν ο κ. Παπανδρέου θα επιβιώσει. Διότι έχει πείσει τον εαυτό του ότι εξήλθε ενισχυμένος από τις εκλογές. Δεν έχει αντιληφθεί πόσο ευάλωτος στην πραγματικότητα είναι...

4/12/07

Αρχές δεινών και τραγελάφων

Το δελτίο ειδήσεων του Mega την Κυριακή προέβη σε μία βαρυσήμαντη καταγγελία. Σε συνέλευση δικαστικών λειτουργών έλαβε χώρα μία "συντονισμένη επίθεση κατά των ανεξάρτητων αρχών"! Αυτουργοί; Ο υπουργός Δικαιοσύνης, ο πρόεδρος των δικαστικών, ο πρόεδρος του ΔΣΑ και ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου! Ακούς εκεί ο κάθε άσχετος να πετάγεται και να μιλά για τη Δικαιοσύνη. Ευτυχώς οι προστάτες της Δημοκρατίας επαγρυπνούσαν.

Παρών και ο κ. Παπανδρέου που δεν έχασε την ευκαιρία να τονίσει την κυβερνητική προσπάθεια χειραγώγησης της Δικαιοσύνης. Να υποθέσουμε ότι το μεγάλο κανάλι τα ξαναβρήκε με τον Πρόεδρο; Διότι με όσα είπε ο κ. Παπανδρέου ήταν άξιον απορίας πώς απετράπη ηχηρό χαχανητό από το ακροατήριο. Κανένα σχόλιο από τον κατά τα άλλα λαλίστατο ανταποκριτή του σταθμού για τα πεπραγμένα των πασοκικών κυβερνήσεων... Οι παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη δεν έχουν τελειωμό, αλλά μόνο ξεκάθαρη έναρξη: το 2004!

Θα περιοριστούμε στην ουσία της συζήτησης: τον ρόλο των Ανεξάρτητων Αρχών. Τονίζουμε ευθύς εξ αρχής ότι θα μείνουμε μακρυά από τη νομική ουσία της υπόθεσης. Το νομικό καθεστώς που διέπει τη λειτουργία των ΑΑ είναι σαφές και διευκρινισμένο. Και, κατά το dura lex sed lex των νομικών, ισχύει και το "ηλίθιος νόμος αλλά νόμος". Η Κυβέρνηση εφόσον δε διαθέτει την ευχέρεια να επιλέγει με ποιες από τις αποφάσεις των ΑΑ θα συμφωνήσει για να τις εφαρμόσει, οφείλει να τις εφαρμόζει όλες ανεξαιρέτως.

Αυτά για το νομικό της υπόθεσης. Τώρα ας προβληματιστούμε ως πολίτες. Ας δούμε δηλαδή πόσο ο θεσμός αυτός έχει επιδράσει στην κοινωνία στο διάστημα της εφαρμογής του.

Πρώτη και καλύτερη η Αρχή Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων. Η γνωστότερη παρέμβασή της για τις ταυτότητες. Βάσει του σκεπτικού ότι το θρήσκευμα είναι ευαίσθητο προσώπικο δεδομένο και άρα το δικαίωμα απόκρυψης του θρησκεύματος αδιαπραγμάτευτο, γνωμοδότησε ότι πρέπει να απαγορευθεί η αναγραφή στις ταυτότητες.

Η ιστορία είναι γνωστή. Ξεκαθαρίζω τη θέση μου: το θέμα μού είναι αδιάφορο. Το παραπάνω σκεπτικό όμως με εξιτάρει. Εάν έβγαινε μία ωραία πρωία ο αρμόδιος υπουργός και έλεγε ότι το θρήσκευμα είναι άχρηστο και τζάμπα πιάνει χώρο στο (ανοικονόμητων διαστάσεων) δελτίο ταυτότητος, με γεια του με χαρά του. Όποιος πιστεύει σε μία (οποιαδήποτε) θρησκεία δε θα χάσει την πίστη του επειδή δεν τη βλέπει γραμμένη σε δημόσιο έγγραφο! Τώρα το γεγονός ότι π.χ. οι Μουσουλμάνοι μαθητές της Δυτικής Θράκης μπαίνουν (και καλά κάνουν) με προνομιακό καθεστώς στα Πανεπιστήμια μάλλον προβληματίζει για το πόσο άχρηστο είναι το θρήσκευμα -τέλος πάντων, ας επανέλθουμε στο θέμα.

Βάσει του παραπάνω σκεπτικού δε δίνεται η δυνατότητα παραίτησης από το δικαίωμα απόκρυψης της θρησκευτικής πίστης. Είμαστε όλοι υποχρεωμένοι να κρατούμε την πίστη μας για τον εαυτό μας, αλλιώς η αναγραφή θα έπρεπε να είναι προαιρετική. Συνεπώς, ο δημόσιος εκκλησιασμός θα έπρεπε να είναι παράνομος, για όλες τις θρησκείες, αφού αποτελεί ξεκάθαρη ομολογία πίστης. Εάν το πάμε και ένα βήμα παραπάνω, είναι προφανές ότι το τραγελαφικό σκεπτικό θεωρεί μεγαλύτερο δικαίωμα την απόκρυψη της πίστης από την ελεύθερη άσκηση της λατρείας.

Προστασία δεδομένων, χτύπημα δεύτερο, πιο πρόσφατο και πιο αστείο. Μετά από παλινωδίες ετών σε σχέση με τις κάμερες για την παρακολούθηση της κυκλοφορίας στους δρόμους, ήρθε η κωμική γνωμοδότηση για τη χρήση τους στις διαδηλώσεις. Προφανώς το ύψιστο δικαίωμα στην Ελλάδα είναι η παρανομία και μέγιστη υποχρέωση του Κράτους η προστασία των παρανόμων. Το μόνο που δεν έχει δικαίωμα το Κράτος και η Αστυνομία να κάνει είναι να προστατεύσει τους πολίτες του.

Ξεφτέρια, την κλασική λέξη "ρουφιάνος" την έχετε ακουστά; Εάν κάποιος ήθελε να φακελώσει τους διαδηλωτές τις κάμερες θα χρειαζόταν; Ακόμη, με την εξέλιξη της τεχνολογίας το θέμα αποκτά γελοιότερες διαστάσεις. Στην εποχή που τα κινητά τηλέφωνα έχουν κάμερες μεγάλης ανάλυσης, τι θα κάνατε αν ένας απεγνωσμένος ιδιοκτήτης παρακειμένου μαγαζιού κατέγραφε με το τηλέφωνό του την καταστροφή της περιουσίας του; Δε θα γινόταν αποδεκτό το βίντεο επειδή παραβίαζε το αναφαίρετο δικαίωμα της ενώπιον εκατοντάδων ανθρώπων έκφρασης καταστροφικής μανίας; Είναι ευαίσθητο δεδομένο αυτό; Είναι ανθρώπινο δικαίωμα;

Γιατί έχω το δικαίωμα να τοποθετήσω κάμερα παρακολούθησης για φύλαξη της περιουσίας μου εγώ ο ιδιώτης και δεν έχει το δικαίωμα το Κράτος να χρησιμοποιήσει τις κάμερες που με τα δικά μου λεφτά τοποθέτησε; Παραβιάζονται λιγότερο τα "δικαιώματα" από τις ιδιωτικές κάμερες;

Με την ίδια προσέγγιση γιατί το βίντεο δε μας ενδιαφέρει προκειμένου να συλληφθεί ένας ανόητος που δρα προβοκατόρικα για όλη την πορεία, αλλά μας "συγκλόνισε" το βίντεο του αστυνομικού που υποχρέωνε τους συλληφθέντες να αλληλοχαστουκίζονται; Ποτέ δεν είναι αργά. Η ΑΠΕΠΔ μπορεί να μεγαλουργήσει: "Η μαγνητοσκόπηση μίας ιδιωτικής στιγμής χαλάρωσης εν ώρα εργασίας παραβιάζει την ελευθερία και τα δικαιώματα του αστυνομικού. Ο χώρος στον οποίο έλαβε χώρα το περιστατικό αν και χώρος εργασίας παραμένει ιδιωτικός, αφού το συμβάν εντάσσεται στο πλαίσιο της έκφρασης της προσωπικότητάς του και χρήζει προστασίας. Οι σαδιστικές και ρατσιστικές προτιμήσεις και τάσεις του αστυνομικού εντάσσονται στα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα". Τα δικαιώματα του σπασίματος βιτρινών και της κακοποίησης κρατουμένων επιτέλους κατοχυρώνονται νομικά. Η παραβίαση των νόμων στη μέση του δρόμου είναι ευαίσθητη ιδιωτική στιγμή. Και τα δικαιώματα των παρανομούντων σημαντικότερα από αυτά των θυμάτων τους. Και εις άλλα με υγεία.

Επαναλαμβάνω: η Κυβέρνηση δεν έχει δικαίωμα να αγνοεί τις ΑΑ, γιατί νομικά όλα τα παραπάνω είναι βάσιμα. Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα.

Αρχή έτερη: ΕΣΡ. Τραγέλαφος έτερος: Ο Μπομπ Σφουγγαράκης εξωθεί τα παιδιά στην ομοφυλοφιλία! Όσο ρατσιστικό κι αν ακούγεται καλώς πράττει το ΕΣΡ που προβληματίζεται για τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των παιδιών. Θα πρέπει να ανακαλύψουν τη σεξουαλική τους ταυτότητα απαλλαγμένα από κάθε επίδραση. Εδώ τελειώνει η λογική.

Το ΕΣΡ δεν ενοχλήθηκε από τα όσα είδανε και βλέπουνε τα ματάκια μας στα δελτία ειδήσεων. Δεν ενοχλήθηκε από τη δημόσια διαπόμπευση κάθε κακόμοιρου υποδίκου και την a la carte επίκληση του νόμου περί Τύπου όταν πρόκειται για δίκη πολιτικού ή ηθοποιού (ποιος είναι αυτός που συνελήφθη με την κοκαϊνη, αλήθεια;) ή συγγενικού προσώπου τους. Δε διερεύνησε τις καταγγελίες του κ. Παπανδρέου, ο οποίος ανακάλυψε ξαφνικά αμαρτωλές σχέσεις ΜΜΕ-πολιτικών. Ενοχλήθηκε από τον Μπομπ. Αυτό είναι το μείζον πρόβλημα της ελληνικής τηλεόρασης. Ωραία.

Όταν σε κάθε νεανική σειρά η δημοφιλία των πρωταγωνιστών μετράται βάσει των σεξουαλικών επιτυχιών τους, δεν κινδυνεύει η διαπαιδαγώγηση των νέων; Δε δημιουργείται μία στρεβλή προσέγγιση των ανθρώπινων σχέσεων με τεράστιες κοινωνικές (και υγιειονομικές) συνέπειες; Δεν προξενείται ψυχική επιβάρυνση στους λιγότερο ή καθόλου σεξουαλικά δραστήριους νέους;

Όταν παρουσιάζεται ως πρότυπο, συγκεκαλυμμένα ή απροκάλυπτα, ο κάθε καημένος που νομίζει ότι κάνει καριέρα τραγουδιστή, ηθοποιού ή "μοντέλου" δεν προκύπτει μία νοσηρή κατάσταση; Δεν προβάλλεται το εύκολο κέρδος και ο πλουτισμός ως μοντέλο συμπεριφοράς, όταν κάθε κοριτσάκι που ξεβρακώνεται στα περιοδικά και ανοίγει με χάρη και ευλυγισία τα πόδια του καταλήγει δημοσιογράφος, παρουσιάστρια και ποιος ξέρει τι άλλο; Από όσα και όσους παρελαύνουν καθημερινά στη μεσημβρινή ζώνη δεν απειλείται η ηθική των παιδιών;

Όλα αυτά δεν επηρεάζουν προφανώς τη νεολαία. Αύριο όλα τα παιδιά που μεγαλώνουν με τον Μπομπ θα καταλήξουν τραβεστί στα πεζοδρόμια. Μήπως όσοι μεγαλώσαμε με τα Στρουμφάκια δεν καταλήξαμε να ασκούμε Μαύρη Μαγεία, βλέποντας τον Δρακουμέλ; Όσοι, δε, είδαμε και κανέναν Ρόμποκοπ ή Τρανσφόρμερς είμαστε ήδη στη φυλακή... Με τόσες εικόνες βίας ήταν μοιραία η εξέλιξη. Ο θρίαμβος της Παιδοψυχιατρικής...

Φυσικά οι παραστάσεις που προσλαμβάνει ο παιδικός εγκέφαλος επηρεάζουν την ψυχή του. Αλλά ας ξεκινήσουμε από τα βασικά και απαραίτητα και ας εκτιμήσουμε και τον κίνδυνο. Για να μην καταλήγουμε σε γελοίες αποφάσεις.

Άλλη αρχή: Διατήρησης του Απορρήτου των Επικοινωνιών. Αυτή εμφανίζεται και ως επιτυχημήνη διότι λέει προχώρησε σε βάθος τη διαλεύκανση των υποκλοπών. Εδώ γελάνε.

Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Άνευ άλλων σχολίων.

Καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων που προήλθαν από παράνομες δραστηριότητες. Δυστυχώς δεν την ξέρουμε ως Α.Κ.Ν.Ε.Προ.Πα.Δ., που θα ήταν εξαιρετικά καλόηχη ονομασία, αλλά ως Αρχή για το Μαύρο Χρήμα ή ακόμα καλύτερα επιτροπή Ζορμπά. Αυτή ουσιαστικά δεν είναι καν ανεξάρτητη αρχή αλλά διοικητική, όπως τελικά αποδείχθηκε. Ωστόσο προεκλογικά ο χολωμένος συνταξιούχος εισαγγελέας έπαιξε άριστα το πολιτικό του παιχνίδι. Το ΠΑΣΟΚ έσκουζε σαν γεροντοκόρη και τελικά; Τζίφος.

Οι ανεξάρτητοι δημοσιογράφοι των ανεξάρτητων εφημερίδων (η ΕΣΗΕΑ ας μην ασχολείται μόνο με τις συντάξεις, έχει και άλλες δουλειές) που υποτίθεται ότι είχαν στα χέρια τους την υποτίθεται απόρρητη έκθεση έκοβαν, έραβαν και στα χείλη όλων έμεινε μια φράση: "τα χρήματα είχαν κατεύθυνση προς συγκεκριμένο πολιτικό χώρο". Πολιτικές τσέπες, μαύρο χρήμα και τρίχες κατσαρές. Η περίφημη κατάθεση Ζορμπά στη Βουλή στερούνταν ουσίας και οι αποκαλύψεις που η Κυβέρνηση τάχα ήθελε να καθυστερήσει για να μη γίνουν προεκλογικά ακόμα αναμένονται. Από ουσία τίποτα και η Αρχή έγινε αντικείμενο προκλητικής πολιτικής εκμετάλλευσης.

Οι δε Αρχές που εμπλέκονται με τον ανταγωνισμό και την οικονομία γενικότερα, συμπεριφέρονται τελικά ωμά παρεμβατικά, σε βάρος μάλιστα των πρώην ΔΕΚΟ, και άρα σε βάρος του δημοσίου χρήματος (βλ. τις απίστευτες αποφάσεις κατά του ΟΤΕ για να σπάσει ένα -υπαρκτό- μονοπώλιο ετσιθελικά, ή τη ΔΕΗ που υποχρεώνεται να αγοράζει σε υψηλότερες τιμές απ' ό,τι πουλάει από τους ανταγωνιστές της, για να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός!).


Τις ΑΑ από άποψη ρόλου θα μπορούσαμε να διακρίνουμε σε "ρυθμιστικές" και σε "νομοθετικές". Οι όροι μπορεί να κριθούν ως περισσότερο ή λιγότερο εύστοχοι, σπεύδω όμως αμέσως να αποδώσω και τον χαρακτηρισμό "χρήσιμες" και "άχρηστες" αντιστοίχως.

Ρυθμιστική είναι π.χ. το ΕΣΡ. Έχει συγκεκριμένο αντικείμενο και ρόλο απαραίτητο που δεν επιτρέπεται να αναλάβει μία κυβερνητική υπηρεσία. Φανταστείτε π.χ. το Υπουργείο Τύπου να αξιολογούσε το περιεχόμενο των εκπομπών. Στυγνή λογοκρισία.

Όσες όμως έχουν αποκτήσει νομοθετικές, ερμηνευτικές των νόμων και δικαστικές τελικά αρμοδιότητες υποκαθιστούν στην πράξη τα δικαστήρια. Π.χ. αν τόσον καιρό η αναγραφή του θρησκεύματος παραβίαζε ανθρώπινα δικαίωματα γιατί δεν έφτασε ποτέ αντίστοιχη υπόθεση σε δίκη; Ποιος θιγόταν αφού κανείς δεν είχε κινηθεί δικαστικά; Και αν κάποιος είχε δικαιωθεί δε θα χρειαζόμασταν τον κ. Δαφέρμο. Θα υπήρχε ήδη δικαστική απόφαση.

Δεν είναι δουλειά ολιγομελών επιτροπών αποτελουμένων από συνταξιούχους δικαστικούς ούτε να προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα, ούτε να ασχολούνται με το "απόρρητο" των επικοινωνιών (συνταγματικά κατοχυρωμένο ούτως ή άλλως), ούτε με τη διερεύνηση ποινικών υποθέσεων. Για την τήρηση των νόμων, την ερμηνεία και εφαρμογή τους και την επιβολή ποινών αρμόδια πρέπει να είναι τα δικαστήρια και μόνο. Κανείς άλλος.

Η αξιοπιστία των Αρχών επίσης είναι αμφισβητούμενη. Γιατί να εμπιστευόμαστε μία επιτροπή που ορίζεται από τη Βουλή περισσότερο από τα δικαστήρια; Ποιος έχει φόβο να επηρεαστεί από τη φαύλη Κυβέρνηση περισσότερο; Οι εν ενεργεία δικαστικοί ή οι συνταξιούχοι που κατά κανόνα στελεχώνουν τις ΑΑ και που υπόκεινται σε άμεση πολιτική εξάρτηση, αφού τοποθετούνται στην ουσία από τα κόμματα;

Οι προθέσεις ήταν καλές. Να περιοριστεί η κυβερνητική αυθαιρεσία. Ακόμη κι αν αυτό το δεχτούμε, παρότι πρόκειται για δουλειά των δικαστηρίων, ποιος θα ελέγξει την αυθαιρεσία και την ανοησία των Αρχών; Τις κοντόφθαλμες αναγνώσεις και ερμηνείες των νόμων; Τις επιπόλαιες γνωμοδοτήσεις; Τα πολιτικά παιχνίδια; Τα δικαστήρια; Ή μήπως να φτιάξουμε μία άλλη Αρχή για να ελέγχει τις Αρχές; Και πάνω από αυτήν μία κρατική υπηρεσία για να εποπτεύει όλες τις ΑΑ και να κρίνει πότε θα προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας; Διότι πάντα εκεί καταλήγουμε. Όλη αυτή η ανοησία αντί να επιταχύνει τις διαδικασίες είναι απλά ενδιάμεσο στάδιο που μόνο καθυστερεί την έλευση της κάθε υπόθεσης στο αρμόδιο δικαστήριο, για να κριθεί τελικά εκεί όπου πρέπει. Όπως έγινε με τις κάμερες για τροχαία αδικήματα.

Για τις υπόλοιπες "ρυθμιστικές" εποπτεύουσες Αρχές είναι σαφές ότι πρέπει να παραμείνουν ανεξάρτητες. Ή μάλλον να γίνουν ανεξάρτητες. Όμως αν και αποτελεί κοινό τόπο ότι πρέπει και η στελέχωση και ο ρόλος τους να μεταβληθούν, ώστε να καταστούν ουσιαστικά λειτουργικές και να αποφεύγουν τις άδικες ή άστοχες αποφάσεις, το πώς αυτό θα επιτευχθεί είναι ένα ζήτημα με μόνους ικανούς να το διευθετήσουν αυτούς τους... άσχετους που επιτίθενται (κατά το Mega) ενορχηστρωμένα εναντίον τους.

22/11/07

Ας μιλήσουμε για μοντέλα!!!

Δημοσιοποιήθηκε το περιεχόμενο του νέου εκλογικού νόμου που η Κυβέρνηση σχεδιάζει να φέρει προς ψήφιση πριν το τέλος του έτους. Η ενίσχυση του πρώτου κόμματος με 10 επιπλέον έδρες, από 40 σε 50, και η στην πράξη αποτροπή σχηματισμού συνασπισμού κομμάτων (με την αμφιλεγόμενη πρόνοια το "μπόνους" να δίνεται στο πρώτο αυτοδύναμο, άρα ενδεχομένως στο... δεύτερο, κόμμα) ήταν οι αναμενόμενες μεταβολές του ισχύοντος νόμου Σκανδαλίδη.

Αυτό που προεκάλεσε πραγματικά αίσθηση ήταν η πρόταση του κ. Παπανδρέου για υιοθέτηση του λεγόμενου "γερμανικού μοντέλου".

Η μοντελομανία στην Ελλάδα έχει μακρύ παρελθόν. Δίπλα στο ιρλανδικό μοντέλο οικονομικής πολιτικής και στο περίφημο σουηδικό της κοινωνικής πρόνοιας προστέθηκαν αργότερα το φινλανδικό για την παιδεία και το δανέζικο της flexicurity πάλι για τα κοινωνικά. Το γερμανικό μοντέλο αποτελεί μία παλιά ιστορία, από 20ετίας αν όχι περισσότερο. Δύσκολα θα βρεθεί άλλη χώρα του κόσμου που να στρέφει τόσο συχνά το βλέμμα της προς το εξωτερικό αναζητώντας μαγικές λύσεις. Αυτό από μόνο του είναι ενδεικτικό αφ' ενός μεν της απροθυμίας γενικότερης αλλαγής νοοτροπίας σε ορισμένα κρίσιμα θέματα (αντί για μικρά βήματα αποζητούμε ραγδαίες αλλαγές), αφ' ετέρου των πανταχόθεν αναγνωρισμένων προβλημάτων.

Είναι προς διερεύνηση το αν αυτό το μοντέλο εκλογικού νόμου "ζήλεψε" καμία άλλη χώρα του κόσμου. Αξίζει ωστόσο να δούμε τα κύρια χαρακτηριστικά του.

Οι βουλευτικές έδρες χωρίζονται στη μέση. Εάν εφαρμοζόταν στην Ελλάδα, από τις 300 οι 150 έδρες θα κατανέμονταν αναλογικά με βάση τα εθνικά ποσοστά των κομμάτων που συγκέντρωσαν το όριο εισόδου στη Βουλή (5% για τη Γερμανία, 3% για την Ελλάδα). Προφανώς ακολουθεί η απαραίτητη προσαρμογή για τα ποσοστά των εκτός Βουλής κομμάτων, με άλλα λόγια περίπου ό,τι ισχύει στην Ελλάδα σήμερα για τις 260 (με τον νέο νόμο 250) έδρες. Οι υπόλοιπες 150 θα καθορίζονταν βάσει τυπικού πλειοψηφικού συστήματος ανά εκλογική περιφέρεια: εκλέγεται ο Βουλευτής που συγκέντρωσε έστω και έναν σταυρό παραπάνω. (Στη Γερμανία εναλλακτικό όριο εισόδου είναι οι 3 βουλευτές του "προσωπικού" ψηφοδελτίου.)

Οι πρωτοτυπίες, ή αν θέλετε τα παράδοξα, αυτού του συστήματος είναι 3:

1) Εφαρμόζεται η λεγόμενη "διπλή κάλπη": Στη μία ο ψηφοφόρος επιλέγει κόμμα και βάσει αυτών των ποσοστών μοιράζονται οι πρώτες "αναλογικές" 150 (299 στη Γερμανία) έδρες. Στην άλλη ο ψηφοφόρος επιλέγει τον τοπικό Βουλευτή της αρεσκείας του για τη συγκεκριμένη περιφέρεια. Έτσι εκλέγεται το υπόλοιπο ήμισυ, έστω κι αν ο πρώτος βουλευτής της περιφέρειας έχει μία ψήφο διαφορά.

2) Οι έδρες που κατανέμονται αναλογικά (η πρώτη "εθνική" κάλπη) δε δίνονται με σταυροδοσία, αλλά με λίστα, όπως οι Έλληνες βουλευτές Επικρατείας.

3) Εάν ένα κόμμα δε συγκεντρώσει 5% σε εθνικό επίπεδο ούτε 3 "τοπικούς" βουλευτές δεν εισέρχεται στη Βουλή. Ωστόσο οι υποψήφιοί του οι οποίοι πρώτευσαν στις περιφέρειές τους (οι οποίοι δηλαδή εξελέγησαν με τη δεύτερη κάλπη) δε χάνουν την έδρα τους, αλλά εισέρχονται ως επιπλέον βουλευτές. Έτσι ο αριθμός των θέσεων της Βουλής με ελάχιστο το 598 ποικίλλει και δεν είναι σταθερός.

Το παραπάνω σύστημα μπορεί να εφαρμοστεί στην Ελλάδα ως προανεφέρθη. Ο κ. Μεϊμαράκης όταν απέρριψε το "γερμανικό μοντέλο" πέταξε την μπάλα έξω λέγοντας ότι προβλέπει 2 βουλές (στην Γερμανία οι βουλευτές της "Άνω" Βουλής διορίζονται από τα κρατίδια) και ισχυρή αυτοδιοίκηση (η Γερμανία είναι ομοσπονδία κρατιδίων με δική τους εκλεγόμενη κυβέρνηση). Τίποτα από αυτά δεν απαιτείται, σε σχέση αυστηρά με την κατανομή των εδρών. Άρα ο συμπαθής Υπουργός Άμυνας μάλλον απέφυγε να μιλήσει επί της ουσίας.

Είναι το εν λόγω μοντέλο καλύτερο του δικού μας; Οι θιασώτες του επικαλούνται το επιχείρημα της κάθαρσης της πολιτικής ζωής. Είναι μάλλον άξιον απορίας το πώς προέκυψε αυτό.

Η επιλογή από λίστα κάθε άλλο παρά τη διαφάνεια της πολιτικής ζωής εξυπηρετεί. Ο "αρχηγισμός" που ενισχύεται με αυτόν τον τρόπο είναι το λιγότερο. Ούτως ή άλλως, και με οποιοδήποτε σύστημα που αποτρέπει την εκλογή ανεξάρτητων / αυτονόμων υποψηφίων, η γνώμη του αρχηγού είναι βαρύνουσα, αν όχι καθοριστική.

Οι μισοί βουλευτές θα εκλέγονται χωρίς σταυρό! Ουσιαστικά πρόκειται για κατάργηση του μοναδικού όπλου που διαθέτει το εκλογικό σώμα: της διά της ψήφου έγκρισης ή αποδοκιμασίας των πεπραγμένων των υποψηφίων. Πέραν του γεγονότος ότι η άνευ σταυροδοσίας εκλογή μάλλον δεν κινείται σε ιδιαίτερα δημοκρατική τροχιά (πράγμα που τίθεται βέβαια και υπό την κρίση του καθενός) σκεφτείτε την εφαρμογή στην Ελλάδα: π.χ. η μακράν χειρότερη Υπουργός της ΝΔ κ. Γιαννάκου, "κολλητή" του Πρωθυπουργού -η έκφραση και μόνο είναι ανάρμοστη για το πολίτευμα-, θα βρισκόταν κατά πάσα πιθανότητα σε κορυφαία θέση στη λίστα. Οι ψηφοφόροι δε θα είχαν καν την ευκαιρία να τη στείλουν σπίτι της, και η Μαριέττα θα ήταν μάλλον ακόμα Υπουργός! Εάν δε σας αρέσει το παράδειγμα βάλτε άλλο πρόσωπο. Κάτι θα βρει ο καθένας.

Η ουσία είναι ότι κάθε προστατευόμενος του Προέδρου δεν πρόκειται ποτέ να τεθεί πια στην κρίση του εκλογικού σώματος.

Από την άλλη η μισή Βουλή εκλέγεται πλειοψηφικά. Μία ψήφος διαφορά σε κάθε περιφέρεια δίνει έδρα. Όλη η ιστορία στη δεύτερη κάλπη γίνεται για να εκλεγεί ένας, το πολύ 2 βουλευτές (όταν εκλέγεται ένας "επιπλέον"). Έτσι βγαίνουν οι μισοί ή λίγοι παραπάνω, ενώ οι υπόλοιποι κατά το μάλλον ή ήττον έχουν επιβληθεί από το κόμμα!

Είναι δημοκρατία αυτό το πράμα; Συνάδει αυτό το σύστημα με τις διακηρύξεις του κ. Παπανδρέου για συμμετοχικές κλπ διαδικασίες; Ή σκοπεύει να φτιάχνει τη λίστα με τις αμφιλεγόμενες εσωκομματικές εκλογές μελών και φίλων; Ωστόσο το να επισημάνουμε μία αναντιστοιχία ανάμεσα στα όσα κατά καιρούς λέει ο κ. Αρχηγός της Αντιπολίτευσης είναι το λιγότερο. Άλλωστε το να θολώσει τα νερά με την πρότασή του για το γερμανικό σύστημα ήταν μία ευφυής πολιτικά κίνηση, αφού τον απεγκλώβισε από το ερώτημα "αφού θα κερδίσεις τις εκλογές γιατί δεν ψηφίζεις έναν νόμο που θα σού εξασφαλίσει αυτοδυναμία;".

Αυτό λοιπόν το παράξενο σύστημα εξυπηρετεί τη διαφάνεια; Οι μισοί βουλευτές, οι της "εθνικής" λίστας, επιβάλλονται με ορισμό από το κόμμα. Οι εσωκομματικές διαδικασίες μάλλον δε φημίζονται για τη διαφάνειά τους.

Οι δε υπόλοιποι εκλέγονται με το πλειοψηφικό σύστημα. Είναι μάλλον δύσκολο να κατανοήσει κανείς σε τι υστερεί το σημερινό καθεστώς εκλογής βουλευτών από το πλειοψηφικό σύστημα. Αντιθέτως είναι εύκολο να μαντέψουμε τι σφαγές έχουν να γίνουν μεταξύ των υποψηφίων, τι λάσπη, τι πόλεμος και τι χρήματα για φυλλάδια, συγκεντρώσεις κλπ έχουν να δαπανηθούν. Σήμερα που οι θέσεις στις περισσότερες περιφέρειες είναι πάνω από μία βλέπουμε τι γίνεται ή ακόμη και για την κατάκτηση της πρώτης θέσης σε σταυρούς στο ψηφοδέλτιο. Σκεφτείτε τι έχουμε να δούμε αν η αποτυχία πρωτιάς σημαίνει αυτόματα απώλεια της μίας και μόνης βουλευτικής έδρας!

Υποτίθεται ότι η εκλογή με λίστα περιορίζει τα έξοδα του προεκλογικού αγώνα. Μισή αλήθεια. Για τους υπόλοιπους βουλευτές τα μαύρα χρήματα πολλαπλασιάζονται.
Υποτίθεται ότι αποτελεί βήμα προόδου. Ψέμα! Οι μονοεδρικές πλειοψηφικές περιφέρειες επαναφέρουν εξ ορισμού το παλαιοκομματικό σύστημα της πελατειακής σχέσης βουλευτού - ψηφοφόρου, αφού έστω και μία χαμένη ψήφος ισοδυναμεί με πολιτική εξόντωση.

Εναπόκειται τέλος στην κρίση του καθενός να αξιολογήσει τη "δημοκρατικότητα" του εν λόγω συστήματος.

Το σημαντικότερο ωστόσο είναι άλλο. Το γερμανικό μοντέλο δεν ταιριάζει στον Έλληνα! Προβάλλεται ως πλεονέκτημα η δυνατότητα ψήφου σε υποψήφιο άλλου κόμματος (στη δεύτερη κάλπη). Πόσοι θα το κάνουν αυτό; Μήπως η επαναστατική αυτή καινοτομία θα μείνει κενό γράμμα;

Παράλληλα καταργεί το κλασικό ερώτημα "τι ψηφίζεις". Ο πασόκος, ο κομμουνιστής, ο νεοδημοκράτης αποκτούν άλλο περιεχόμενο. Ουσιαστικά η ψήφος στη δεύτερη κάλπη είναι ισχυρότερη της "εθνικής" αφού η εκλογή γίνεται με πλειοψηφικό σύστημα. Μία ψήφος διαφορά μπορεί να δώσει έδρα. Σε μία περιφέρεια με οριακή εκλογή του "τοπικού" βουλευτή ουσιαστικά όσοι τον έχουν ψηφίσει αλλά έχουν επιλέξει άλλο κόμμα σε εθνικό επίπεδο έχουν δωρίσει στο αντίπαλο κόμμα μία έδρα! Η τοπική ψήφος τους βγάζει βουλευτή του άλλου κόμματος, ενώ η εθνική - κομματική ψήφος πάει αναλογικά στην επικράτεια! Τελικά αυτοί τι ψηφίσανε; Η Βουλή δεν είναι συμβουλευτικό της Κυβέρνησης όργανο -η Κυβέρνηση χρειάζεται την ψήφο εμπιστοσύνης και στήριξη νομοσχεδίων για να κυβερνήσει. Μία χαμένη έδρα μπορεί να αλλάξει το τοπίο, ειδικά αν υπολογιστεί η παράμετρος του αγνώστου τελικού αριθμού των βουλευτών...

Αντιθέτως όσοι ψήφισαν τους άλλους "τοπικούς" υποψηφίους, ψηφίσαν για το τίποτα. Οι σταυροί τους είναι αέρας κοπανιστός.

Η δε εμπειρία δείχνει από τη Γερμανία ότι με τέτοιο σύστημα είναι πιθανή η ανάδειξη δυσλειτουργικών Κυβερνήσεων (ήδη ο πολυδιαφημισμένος και για την Ελλάδα "Μεγάλος Συνασπισμός" της Γερμανίας φαίνεται να καταρρέει μέρα με τη μέρα και αντί να προχωρά με συναινέσεις μαστίζεται από αξεπέραστες εσωτερικές αντιθέσεις), ακόμη και Κυβερνήσεων χωρίς τη συμμετοχή του πρώτου σε εκλογική δύναμη κόμματος (θυμηθείτε πόσο θίχτηκαν οι δημοκρατικές ευαισθησίες ορισμένων από την πρώτη εκλογή Τζωρτζ Μπους, με λιγότερες ψήφους από τον Αλ Γκορ).

Σε σχέση με τις αλλαγές που πρότεινε ο κ. Παυλόπουλος, ειδικά για την πρόνοια των αυτοδύναμων Κυβερνήσεων, θα επανέλθουμε. Ωστόσο μάλλον θα μείνουμε με την απορία πώς σοβαροί πολιτικοί και από τα δύο μεγάλα κόμματα θεωρούν αφ' ενός ότι αυτό το μοντέλο έχει το παραμικρό πλεονέκτημα, αφ' ετέρου ότι μπορεί να γίνει δεκτό από το ελληνικό εκλογικό σώμα.

16/11/07

9+1 θέσεις κατά της άμεσης εκλογής αρχηγού: Οι αντιδράσεις

Μία μάλλον περίεργη εξέλιξη ακολούθησε την δημοσίευση της εν λόγω ανάρτησης στο Buzz. Διαπίστωσα με έκπληξη, που δεν ήταν ιδιαιτέρως ευχάριστη, ότι οι αντιδράσεις και τα σχόλια για το συγκεκριμένο "άρθρο" αντί να δημοσιεύονται εδώ (δυνατότητα που δίνεται ελεύθερα) εμφανίζονται παντού αλλού, π.χ..

Φυσικά δεν πρόκειται να εμπλακώ σε άσκοπες αντιπαραθέσεις. Τους λόγους για τους οποίους απορρίπτω την συγκεκριμένη διαδικασία τους έχω εξηγήσει. Μιλάω για θέσεις τονίζοντας την υποκειμενικότητά των 10 σημείων. Αυτά που για μένα είναι αιτίες, για όλους τους υπόλοιπους μπορεί να μην είναι τίποτα. Μπορεί ο καθένας να διαφωνεί ή να συμφωνεί.

Όμως δεν μπορεί κάποια πράγματα να παρερμηνεύονται. Για παράδειγμα, η ανάδειξη Καραμανλή στην αρχηγία της ΝΔ δεν προβλήθηκε ως δημοκρατικότερη. Εγώ θεωρώ τον σημερινό Πρωθυπουργό κατάλληλο για την ηγεσία ενός κόμματος. Αυτό δεν το βασίζω στο ότι κέρδισε τις εκλογές. Δεν είναι μόνος στόχος η προσέλκυση ψήφων. Είναι απλά η γνώμη μου. Υπήρχε περίπτωση να κερδίσει ο άνθρωπος αυτός (μιλάμε για πάνω από 10 χρόνια πριν, όταν δεν τον ήξερε κανείς) σε άμεσες εκλογές; Απαιτήθηκε δίμηνο μαχαίρωμα μπροστά στις κάμερες για να επιλεγεί ένας άνθρωπος που "να κάνει για τη δουλειά"; Απαντήστε μόνοι σας.

Πέραν μιας θεωρητικής συζήτησης για τη "Δημοκρατικότητα" ή μη της (πανταχόθεν διαβλητής) διαδικασίας υπάρχει ένα σημείο πιο ουσιαστικό. Αυτό είναι το αν η άμεση εκλογή είναι κατάλληλη για την εκλογή του αρχηγού ενός κόμματος. Ανεξάρτητα από το τι πιστεύει τώρα κανείς, αυτό μένει να φανεί.

Τη δική μου άποψη για το θέμα πάντως την επαναλαμβάνω: Όπως δεν έγινα σε τίποτε σοφότερος από τη δίμηνη εκτός θέματος αντιπαράθεση, έτσι δε βλέπω σε τι έγινε καλύτερη η Δημοκρατία στη χώρα από την Κυριακή και μετά.

Περισσότερη και ποιοτικότερη Δημοκρατία δεν επιτυγχάνεται με κάλπες κάθε τρεις και λίγο. Επιτυγχάνεται με την κάθαρση των κομμάτων από τα ανίκανα στελέχη. Επιτυγχάνεται με στήριξη της Κυβέρνησης σε δύσκολες (εκλογικά!) αποφάσεις. Επιτυγχάνεται με συμμετοχή και συνεισφορά στον διάλογο. Όταν όλα αυτά τα κάνει το ΠΑΣΟΚ θα έχει ωφελήσει και τη Δημοκρατία και τη χώρα.

Όσο για το αν προκαλεί φόβο η άμεση εκλογή... Φόβο και τρόμο, σοκ και δέος. Μα μιλάμε τώρα σοβαρά; Γιατί να φοβήσει εμένα ή οποιονδήποτε άλλον; Τι τρομερό συνέβη την Κυριακή; Μήπως σκόπευα να κατέβω υποψήφιος; Μήπως με τρομάζει η πολλή Δημοκρατία; Βγάλτε και ξαναβγάλτε τον Παπανδρέου. Όταν όμως ως κύρια εξήγηση στην επανεκλογή Παπανδρέου εμφανίζεται η δύναμη και ο μύθος του ονόματος στον απλό "Πασόκο" μην ψάχνετε φαντάσματα αντιδημοκρατικότητας για να αποδώσετε απολύτως εύλογες διαφωνίες.

Έτσι στο άσχετο: Όταν η Εκκλησία μάζεψε 3.000.000 υπογραφές για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος γιατί το ΠΑΣΟΚ δεν έλεγε τα ίδια; Μυστήριο πράγμα ο λαός! Δεν μπορείς να τον ελέγξεις... Ή τότε ήταν οι σκοταδιστές και οπισθοδρομικοί που θα ψήφιζαν, ενώ τώρα οι πεφωτισμένοι προοδευτικοί;

Να λοιπόν ποιοι έχουν λόγο να φοβούνται. Αυτοί που θυμούνται τη λαϊκή συμμετοχή όταν τους συμφέρει και μετά κάνουν τα κουμάντα τους μόνοι τους.

Μακάρι να μην έχω δίκιο. Εάν πράγματι κάτι άλλαξε την Κυριακή μην έχετε καμία αμφιβολία ότι θα το αντιληφθώ και θα το αναγνωρίσω. Διότι το μόνο που μπορεί να βλάψει τη Δημοκρατία είναι η άρνηση της πραγματικότητας. Αλλά αυτό ισχύει για όλους.

14/11/07

Ερωτήσεις χωρίς απάντηση

Σχολιάζαμε αμέσως μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου το "παράδοξο" της νίκης της ΝΔ παρά το γεγονός ότι τα συντριπτικά περισσότερα (και ισχυρότερα) από τα ΜΜΕ στήριζαν περισσότερο ή λιγότερο έντονα το ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, παρατηρούσαμε, τα blogs, για την επίδραση των οποίων στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης μεγάλη συζήτηση έχει γίνει, επίσης στην πλειοψηφία τους ήταν επικριτικά για τα νεοδημοκρατικά πεπραγμένα.

Το ερώτημα του ρόλου και της ισχύος των ΜΜΕ επανήλθε με αφορμή την "καταγγελία" του κ. Παπανδρέου ότι ο αντίπαλός του υποστηριζόταν από τα σκοτεινά μιντιακά συμφέροντα.

Η αξία αυτής της καταγγελίας είναι μάλλον περιορισμένη. Ο κ. Παπανδρέου δεν ενοχλήθηκε καθόλου όταν τα Μέσα τον παρουσίαζαν ως Μεσσία το 2004 και μοίραζε κουλουράκια και μελομακάρονα στους δημοσιογράφους που στιβάζονταν έξω από το σπίτι του. Εκείνη την ωραία περίοδο, κυκλοφόρησε από το Mega (με υπογραφή Δελατόλα) και... μυστική δημοσκόπηση που έφερνε 1% μπροστά το ΠΑΣΟΚ σε περίπτωση ανάληψης της ηγεσίας από τον Παπανδρέου! Δεν ενοχλήθηκε ούτε όταν τον έσπρωχναν πριν τις φετινές εκλογές και μαγείρευαν τα γκάλοπ υπέρ του για να εμφανίσουν το παιχνίδι "ανοικτό". Ούτε όταν εμφάνιζαν τον Πρωθυπουργό ως "Νέρωνα" (δεν είναι σχήμα λόγου) λόγω των πυρκαγιών για να πλήξουν την εικόνα του και να βοηθήσουν το ΠΑΣΟΚ.

Η εμπλοκή των εκδοτικών συγκροτημάτων στην επικράτηση του κ. Σημίτη, το 1996, επίσης δεν απέτρεψε τον σημερινό Αρχηγό του ΠΑΣΟΚ από το να αναλάβει θέσεις στις επόμενες Κυβερνήσεις. Το πώς συμπεριφέρονται τα συμφέροντα, που θυμήθηκε τελικά να καταγγείλει ο κ. Παπανδρέου, απέναντι στους ανθρώπους τους έπρεπε να το είχε καταλάβει από τον τρόπο με τον οποίο ο κ. Σημίτης σύρθηκε σε παραίτηση υπέρ του το 2004 (με αποτέλεσμα ο Επίτιμος κ. Μητσοτάκης να μάς χαρίσει μία από τις καλύτερες ατάκες του - αν και υποτιμητική για πρώην Πρωθυπουργό: "Το ΠΑΣΟΚ πέταξε τον Σημίτη σαν την σαβούρα από το πλοίο").

Η καταγγελία του, όμως, ήταν βάσιμη. Οι ίδιοι τηλεοπτικοί σταθμοί που τον ενεφάνιζαν ως "εν αναμονή Πρωθυπουργό", από τις 16/9 και μετά ζητούσαν το κεφάλι του. Οι ίδιοι δημοσιογράφοι που καταπατούσαν κάθε έννοια δεοντολογίας και αντικειμενικότητας υπέρ του κ. Παπανδρέου ώς τις εκλογές, μετά παρουσίαζαν τον κ. Βενιζέλο ως τον καταλληλότερο διάδοχο ενός ανίκανου αγαθιάρη που διέλυσε το κόμμα και το οδήγησε σε μία ήττα η οποία "πλήγωσε βαθιά την ψυχή του πασοκτσή". Οι εφημερίδες που δύο ημέρες πριν τις εκλογές είχαν τίτλο "Έτσι θα κυβερνήσω", την επομένη τού ζητούσαν να παραιτηθεί. Οι φυλλάδες που κάποτε τον θεωρούσαν τον "Νέο Ανδρέα" έφτασαν να γράφουν ότι "Μαζί με τον Γιωργάκη πάνε όλα τα ψοφίμια".

Το αποτέλεσμα; Για δεύτερη φορά σε αντίθεση με τις "επιθυμίες" των Μέσων. Ο κ. Παπανδρέου νίκησε. Τι συμβαίνει λοιπόν; Τα ίδια ερωτήματα που θέταμε προ μηνών επανέρχονται. Οι πολίτες απέκτησαν ωριμότητα και τη δυνατότητα να κρίνουν απαλλαγμένοι από τις καθόλου αθώες ραδιοτηλεοπτικές επιδράσεις; Αποτινάξαμε ως λαός, ως κοινωνία, αλλά και ως εκλογικό σώμα, το ζυγό χωρίς να έχουμε καταλάβει πώς;

Απάντηση εύκαιρη δεν υπάρχει. Αργά ή γρήγορα όμως θα φανεί.

Μία (εντελώς αυθαίρετη) προσέγγιση είναι η εξής: Οι πολίτες-ψηφοφόροι που είναι θεωρητικά οι πιο επιρρεπείς στην "προπαγάνδα" (κατώτερα στρώματα, μικρή μόρφωση, μεγάλη ηλικία κ.λπ.), ίσως είναι και οι πλέον προσκολλημένοι σε κόμματα/πρόσωπα (οι λεγόμενοι "παραδοσιακοί" νεοδημοκράτες, πασόκοι κλπ). Δηλαδή όσο πιο πρόσφορος είναι κανείς θεωρητικά στην μιντιακή επίδραση, τόσο δυσκολότερο είναι να αλλάξει άποψη στην πράξη.

Μία δεύτερη υπόθεση είναι ότι η επιρροή είναι αντιστρόφως ανάλογη της σημασίας τού ζητήματος. Είναι π.χ. πιο δύσκολο να επιβάλει κανείς το κόμμα που θα ψηφίσουν οι πολίτες απ' ότι να καταστήσει δημοφιλή έναν υποψήφιο μεταξύ των ψηφοφόρων συγκεκριμένου κόμματος, εξ ου και η παρατηρούμενη επιτυχία των τηλεοπτικών αστέρων στις εκλογές. Πάλι υπάρχουν όρια (π.χ. Σαρρή, Λιάγκας, Παϊτέρης).

Όσα είπαμε ώς εδώ είναι σκόρπιες αβάσιμες σκέψεις. Η μόνη αξία τους είναι ο προβληματισμός επί αυτών. Υπάρχουν όμως και πιο απτά στοιχεία:

Είναι ειρωνικό ότι η επικράτηση Παπανδρέου χαιρετίστηκε ως "νίκη κατά των συμφερόντων" ή "καθαρή εντολή απέναντι στα εξωθεσμικά κέντρα" από τα ίδια Μέσα Ενημέρωσης, δηλαδή από τα ίδια τα συμφέροντα και τα εξωθεσμικά κέντρα! Οι προσεγγίσεις αυτές είναι βιαστικές και πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί. Οι ίδιοι άνθρωποι που επανεξέλεξαν τον Γιώργο συνεχίζουν να βλέπουν Mega και να αγοράζουν Νέα και Βήμα. Πολύ καλά κάνουν. Εάν όμως ήθελαν να στείλουν το μήνυμα στα ύπουλα συμφέροντα που σχεδίαζαν να κατευθύνουν την ψήφο τους, δε θα έπρεπε να έχουν αποδοκιμάσει στην πράξη τα βρώμικα media; Δε θα έπρεπε να έχουν καταβαραθρωθεί οι πωλήσεις αυτών των εφημερίδων; Δε θα έπρεπε να είχε εξαφανισθεί το δελτίο του Mega;

Αυτή ακριβώς η εμπιστοσύνη των οπαδών του ΠΑΣΟΚ στα καταγγελθέντα από τον Πρόεδρό τους Μέσα Ενημέρωσης αποδεικνύει με αδιάψευστο τρόπο ότι η ψήφος στον κ. Παπανδρέου κανέναν στόχο αποδοκιμασίας των συμφερόντων και καμία έννοια αντίστασης σε όσους επιδιώκουν να κινούν νήματα στο σκοτάδι δεν είχε. Πώς και γιατί οι εκλογείς της Κυριακής επέλεξαν Παπανδρέου μένει να διευκρινισθεί από τους ειδικούς. Όποιος όμως δεν επιτρέπει στον Πρετεντέρη και τον Λαμπράκη να τον επηρεάσουν απλά δεν τους ακούει και δεν τους διαβάζει.

Το κρισιμότερο όμως ερώτημα είναι άλλο: Τα συμφέροντα που ούτως ή άλλως δεν τα βρήκανε με τον Καραμανλή δεν είναι ανόητα. Θα επιδιώξουν να τα "ξαναφτιάξουν" με το ΠΑΣΟΚ. Εκεί θα έχει ενδιαφέρον η στάση του κ. Παπανδρέου. Θα αντισταθεί ή θα υποκύψει;

Την απάντηση την ξέρουμε όλοι μας... Καλύτερα μαζί σου παρά εναντίον σου. Γιατί ακόμα κι αν έρθει η στιγμή που εμείς, οι ψηφοφόροι, οι πολίτες, οι άνθρωποι, θα έχουμε ωριμάσει, για τους πολιτικούς μας δεν πρόκειται να έρθει ποτέ.

13/11/07

Το πρώτο στοίχημα: Άρθρο 16

Για τον κ. Παπανδρέου κύριο ζητούμενο είναι πλέον ο έλεγχος του κόμματός του. Όπως και πολλά άλλα πράγματα μέσα στο ΠΑΣΟΚ τον τελευταίο καιρό, έτσι και αυτό μοιάζει να μην ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα: Δεν έχει ο άρτι επανεκλεγείς από τη "βάση" αρχηγός τον έλεγχο του κόμματος;

Πράγματι, και παρότι το τελικό ποσοστό του φαίνεται πως θα είναι κατάτι μικρότερο του αρχικά εκτιμωμένου (η καταμέτρηση ακόμη συνεχίζεται!), ο κ. Παπανδρέου εμφανίζεται υποτίθεται ενισχυμένος από την επανεκλογή του. Ωστόσο από τις εκλογές της Κυριακής εξέρχεται ζημιωμένος, αφού ήταν ο μόνος που είχε κάτι να χάσει σε αντίθεση με τους εσωκομματικούς αντιπάλους του!

Ο κ. Βενιζέλος κατέστη με τον πλέον εκκωφαντικό τρόπο (αυτός ο... ηχηρός χαρακτήρας του ίσως τελικά τον έβλαψε) το νούμερο 2 του κόμματος. Και πριν ήταν, αλλά άτυπα. Αυτή τη στιγμή το "ρεύμα" του οποίου φιλοδοξεί να ηγηθεί εκφράζει σχεδόν το 40% των ψηφοφόρων. Είναι αδύνατον να αγνοηθεί πλέον και (χάρη στις "συμμετοχικές" διαδικασίες) έχει μετατραπεί από δελφίνος σε σχεδόν ισότιμο εναλλακτικό πόλο.

Ο κ. Σκανδαλίδης επίσης ενίσχυσε τη θέση του. Σίγουρα δεν είναι το νούμερο 3, αλλά εμφανίστηκε ενωτικός και σε κάποιο βαθμό κατάφερε να απορροφήσει τους κραδασμούς από την κόντρα των δύο "μεγάλων". Αν και εμφανίστηκε να επιδιώκει διψήφιο ποσοστό, ο αληθινός του στόχος ήταν να διεξαχθεί δεύτερος γύρος. Σε αυτήν την περίπτωση θα διεκδικούσε τον ρόλο του ρυθμιστή (η παλιά, και μάλλον υπερτιμημένη, ιστορία της στήριξης κάποιου εκ των δύο υποψηφίων στην επαναληπτική ψηφοφορία). Με μία δήλωση υποστηρικτική προς τον κ. Παπανδρέου θα είχε τότε αποκτήσει επιπρόσθετο κομματικό βάρος. Παρότι δεν του "βγήκε", αφού ο κ. Παπανδρέου εξελέγη από την πρώτη Κυριακή, με ένα αξιοσημείωτο ποσοστό, δεδομένης της εντονότατης κόντρας Γιώργου - Βαγγέλη, και πανθομολογουμένης της εντιμότητάς του δικαιούται μία υψηλή θέση στο ΠΑΣΟΚ της επόμενης ημέρας.

Αντιθέτως, ο κ. Παπανδρέου υποτίθεται ότι είχε εκλεγεί με 1.000.000 ψήφους.

[Σήμερα βέβαια αυτό το νούμερο όσο πάει και μαζεύεται (η τελευταία εκτίμηση έριχνε τους ψηφίσαντες το 2004 στις 350.000!). Κάποιος πρέπει να απολογηθεί αν το ένα εκατομμύριο ήταν ένα συνειδητό ψέμα που λεγόταν επί 3,5 χρόνια. Και να θυμηθούμε ότι τη διεξαγωγή των εκλογών του 2004 είχε αναλάβει η κ. Φώφη, η οποία εμπλέκεται και στην πιο πρόσφατη προσπάθεια εξαπάτησης (με την υποψηφιότητα στο Επικρατείας προεκλογικά). Φυσικά δεν είναι τα πρώτα ψέματα που λένε οι πολιτικοί, αλλά εδώ πρόκειται για χονδροειδή κοροϊδία αν το ένα εκατομμύριο ήταν φτιαχτό.]

Από το ένα εκατομμύριο, λοιπόν, την ομόφωνη εκλογή και την άνευ όρων παράδοση του κόμματος στα χέρια του, ο κ. Παπανδρέου έπεσε στις μισές ψήφους και βάλλεται πανταχόθεν μετά από 4 ήττες (λογίζω και τις δημοτικές εκλογές). Ειδικά η τελευταία (στις βουλευτικές) με την Κυβέρνηση στη χειρότερη δυνατή κατάσταση, μοιάζει να έχει απωθηθεί από τη μνήμη των στελεχών του ΠΑΣΟΚ. Αργά ή γρήγορα θα επανέλθει στο προσκήνιο και θα συζητηθούν και οι ευθύνες του Προέδρου, η λεγόμενη αυτοκριτική του οποίου μάλλον δεν έπεισε κανέναν.

Σε προηγούμενη ανάρτηση είχαμε εκτενώς αναφερθεί στις πολλαπλές αρνητικές επιδράσεις της μακράς εσωκομματικής αντιπαράθεσης, ματαξύ των οποίων και η μείωση της εκλογικής δύναμης του ΠΑΣΟΚ. Καλώς ή κακώς (μάλλον το δεύτερο) ειδικά για έναν Πρόεδρο με θητεία αρκετών ετών πίσω του, η επιτυχία του κ. Παπανδρέου θα κριθεί με όρους εκλογικής ισχύος. Η διαφορά της ΝΔ (ακόμα και στα γκάλοπ), το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ και, φυσικά, μία νέα εκλογική αποτυχία θα ισχυροποιούν ολοένα και περισσότερο τις φωνές αμφισβήτησης.

Αβίαστα προκύπτει το συμπέρασμα ότι αν ο κ. Παπανδρέου επιθυμεί να μακροημερεύσει στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και να μην εξαναγκασθεί σε απόσυρση το 2009, μετά από νέα δεινή ήττα στις Ευρωεκλογές, οφείλει να αυξήσει τη δύναμη του ΠΑΣΟΚ. Να γίνει ελκυστικός στους ψηφοφόρους. Αυτό βέβαια δεν είναι τίποτε περισσότερο από το μόνιμο ποθούμενο των κομμάτων! Το ζήτημα είναι πώς θα επιτευχθεί. Γι' αυτό ακούγεται κυρίως η "αριστερή στροφή".

Στις εκλογές του Σεπτεμβρίου η Αριστερά συγκέντρωσε περίπου 13% σημειώνοντας σημαντική αύξηση. Σηματοδοτούσε η αύξηση αυτή ιδεολογική μετατόπιση του εκλογικού σώματος; Η γενικά αποδεκτή συντηρητικοποίηση της κοινωνίας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η άνοδος των αριστερών κομμάτων ήταν ευκαιριακή, ότι, δηλαδή, ήταν περισσότερο απωθητικό το ΠΑΣΟΚ παρά ελκυστικά ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ. Εδώ κρύβεται η αποτυχία ή η επιτυχία του Παπανδρέου: οφείλει να πάψει να κρύβεται στα φουστάνια της κ. Παπαρήγα και του κ. Αλαβάνου και να μην μετατραπεί σε ουρά των δύο αυτών ακραία αρνητικών και αποκλειστικά καταγγελτικών κομμάτων.

Ο Παπανδρέου εμφανίστηκε το 2004 ως ο νεωτεριστής πολιτικός, ο μοντέρνος, ο πρόθυμος για διακομματικό και υπερκομματικό διάλογο. Γρήγορα κατέστη διαμαρτία του εαυτού του: ο μπαμπούλας της Δεξιάς, η "χειρότερη κυβέρνηση της μεταπολίτευσης" (παρότι γνώριζε ότι ο κόσμος θα την ξαναψήφιζε βάσει των μετρήσεων), οι βαλίτσες, οι κουμπάροι και, το χειρότερο, η αποχώρηση από την Αναθεώρηση του Συντάγματος, την ύψιστη νομοθετική διαδικασία, είναι άπαντα ενδεικτικά.

Ο Αρχηγός του ΠΑΣΟΚ οφείλει να ξεχάσει τον λαλιωτικού τύπου παλαιοκομματισμό και να ξαναγίνει ο εαυτός του. Η ηπιότητα και η σοβαρότητα τού ταιριάζουν περισσότερο από το έντονο και άδικο καταγγελτικό ύφος και τους υψηλούς τόνους. Οι ψηφοφόροι τού έδωσαν προχθές μία δεύτερη ευκαιρία. Εάν και η νέα θητεία του κινηθεί στα χνάρια της πρώτης είναι καταδικασμένος και ο ίδιος και το κόμμα του.

Πρώτη μεγάλη δοκιμασία είναι η αναθεώρηση του άρθρου 16. Να σημειώσω ότι αργά ή γρήγορα η ΕΕ θα επιβάλει την άρση της αναχρονιστικής απαγόρευσης.

Η όλη φασαρία στερείται ουσίας και για έναν ακόμη λόγο: η δημιουργία ιδιωτικού Πανεπιστημίου απαιτεί τόσο μεγάλα κεφάλαια και είναι τόσο ριψοκίνδυνη ως επένδυση (ειδικά όταν πρόκειται για μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα ιδρύματα, όσο διαφυλαχθεί αυτό...) που το ενδιαφέρον μάλλον δε θα είναι και τόσο μεγάλο όσο παρουσιάζεται (οι πολέμιοι της αναθεώρησης είναι πεπεισμένοι ότι θα ξεφυτρώνουν κάθε πέντε μέτρα Πανεπιστήμια αμφιβόλου επιπέδου). Ενδεικτικό είναι ότι κανείς δεν έχει εκδηλώσει τόσα χρόνια ενδιαφέρον (θα είχε ήδη προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, το 16 θα βρισκόταν παρέα με τον "Βασικό Μέτοχο" και εδώ κάποιοι θα είχαν ήδη μείνει με τις πορείες και τους "αγώνες" ως ρομαντικές γλυκιές αναμνήσεις...).

Άρα πώς έχει τόση σημασία η στάση του ΠΑΣΟΚ στο εν λόγω ζήτημα, αφού η εξέλιξη είναι προδιαγεγραμμένη;

1) Πρόκειται για ζήτημα σεβασμού της δημοκρατίας: αν το ΠΑΣΟΚ δεν επιστρέψει στη συζήτηση για την Αναθεώρηση θα έχει επιδείξει συμπεριφορά περιφρονητική προς τους θεσμούς.

2) Είναι ζήτημα ηθικής τάξεως: πριν τις Εκλογές του 2004 ΠΑΣΟΚ και ΝΔ διαπληκτίζονταν για το ποιος ενεπνεύσθη πρώτος τα μη κρατικά ΑΕΙ! Ο κ. Παπανδρέου είχε ταχθεί πολλές φορές υπέρ της αναθεώρησης. Εάν δε συνεργασθεί θα συνεχίσει να βλάπτει την αξιοπιστία του.

3) Πρόκειται για μία μεγάλη ευκαιρία να αποδείξει στην πράξη τη συναίνεση, το νέο ύφος και ήθος που επεκαλείτο, σε ένα κρίσιμο ζήτημα που προκάλεσε μεγάλη κοινωνική αναστάτωση.

4) Το ΠΑΣΟΚ αποχώρησε από την Αναθεώρηση προκειμένου να αποφύγει ο Πρόεδρός του την εσωκομματική αντιπαράθεση. Ο ηγέτης, όμως, δεν αποφεύγει τη σύγκρουση. Δεν την προκαλεί, αλλά δεν την αποφεύγει. Οι υπεκφυγές εκείνες έβλαψαν το ηγετικό προφίλ του Παπανδρέου.

5) Πολιτικά: Στο κυνήγι των ψήφων συμφέρει τον κ. Παπανδρέου η συναίνεση στην αναθεώρηση του άρθρου 16. Η επιφανειακή εξήγηση του εκλογικού αποτελέσματος επιβραβεύει την ακραία φωνή του Αλαβάνου. Κι όμως. Οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ δεν έφυγαν προς τα αριστερά αποζητώντας τα δυναμικά "επαναστατικά" κινήματα. Οι ίδιοι άνθρωποι ψήφιζαν τον κ. Σημίτη για Πρωθυπουργό! Δεν μετετράπησαν αίφνης σε ακροαριστερούς!
Το ΠΑΣΟΚ έχει απωλέσει το κοινωνικό κέντρο, τις ψύχραιμες και εν πολλοίς ακομμάτιστες φωνές που επιζητούν σοβαρή και έντιμη διαχείριση με προώθηση των απαραίτητων για την εξασφάλιση της προόδου μεταρρυθμίσεων. Ο κ. Σημίτης απέτυχε στον τομέα αυτόν. Ενώ ούτε ο κ. Καραμανλής επέτυχε, η στείρα αντιπολιτευτική τακτική του ΠΑΣΟΚ άφησε ελεύθερη τη ΝΔ να σαρώσει στον λεγόμενο μεσαίο χώρο (που δεν παριστά τόσο ιδεολογικό όσο κοινωνικό ρεύμα) και ταυτόχρονα απώθησε μερίδα ψηφοφόρων του.

Τα παραπάνω αποδεικνύουν πόσο εσφαλμένη είναι η συζήτηση για την αριστερή στροφή. Ο κόσμος δεν απαιτεί διαδηλώσεις και αντιπαραγωγική άρνηση αλλά κατανόηση των προβλημάτων του και ρεαλιστικές λύσεις. Το ΠΑΣΟΚ θα ανακτήσει τους χαμένους "αριστερούς" ψηφοφόρους, αλλά και τους κρίσιμους εκλογικά "μεσαίους" που κατέφυγαν στη ΝΔ, μόνο αν πείσει ότι αντιμετωπίζει με σοβαρότητα τα μεγάλα και κρίσιμα θέματα, ότι διαθέτει προτάσεις, μελετημένες, ουσιαστικές και εφαρμόσιμες και ότι αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική λύση. Όσο συμπεριφέρεται σαν ένας μεγαλύτερος ΣΥΡΙΖΑ μόνο χαμένο μπορεί να βγει.

Για να επιτύχει ο κ. Παπανδρέου οφείλει να ξαναβρεί τον εαυτό του. Για να ανασυνταχθεί το υπό διάλυση ΠΑΣΟΚ οφείλει να επανέλθει καλόπιστα στο τραπέζι του διαλόγου. Μία πρώτη και μεγάλη ευκαιρία είναι το κρίσιμο συμβολικά θέμα της αναθεώρησης του άρθρου 16. Ακολουθεί πλήθος άλλων πιο δύσκολων και ουσιαστικών (π.χ. Ασφαλιστικό).

Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να είναι εκεί
.

Με μία νέα, διαλλακτική και δημιουργική τακτική, ακόμη κι αν δεν αποκομίσει άμεσα εκλογικά κέρδη, θα έχει ωφελήσει τον τόπο. Και αυτό δεν πρόκειται να παραγνωρισθεί από τον λαό...

12/11/07

9+1 θέσεις κατά της άμεσης εκλογής αρχηγού

Η εφαρμογή της διαδικασίας εκλογής Προέδρου στο ΠΑΣΟΚ από τη λεγόμενη βάση πυροδοτεί τη συζήτηση σχετικά με τη σκοπιμότητα υιοθέτησής της και από τα υπόλοιπα κόμματα.

Πριν αναφερθούμε στα χαρακτηριστικά της, όπως αυτά προέκυψαν από την μακρά εσωκομματική αντιπαράθεση, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η αξιολόγηση της απ' ευθείας εκλογής, ως επιτυχημένης (αφού ήδη πριν επισημοποιηθεί το αποτέλεσμα ως τέτοια παρουσιάζεται) ή μη, πρέπει να γίνει με σύνεση και υπόμονη, λαμβάνοντας κυρίως υπ' όψιν όχι τόσο το διαδικαστικό σκέλος, όσο την κατάσταση στην οποία περιέρχεται το κόμμα την επαύριον και, κυρίως, το πώς και πόσο επέδρασε στην απήχηση και την εκλογική του δύναμη.

Η διαδικασία αυτή μόνο μειονεκτήματα εμφανίζει τα οποία εν τοις πράγμασι καταργούν το θεωρητικό πλεονέκτημα της δημοκρατικότητας και της λαϊκής συμμετοχής:

1) Είναι αποπροσανατολιστική. Μία διαδικασία αντιπαραθέσης ιδεών και τάσεων μετατρέπεται σε ανταγωνισμό προσώπων, με αποτέλεσμα, αντί να προωθεί τον εσωτερικό διάλογο για τη θέση και τον ρόλο του κόμματος και την ιδεολογική και πολιτική του ταυτότητα, να μετατρέπεται σε αδυσώπητο κυνήγι ψήφων. Για το ΠΑΣΟΚ το συγκεκριμένο ήταν και το κυριότερο ζητούμενο, καθώς η θητεία του κ. Παπανδρέου με τις ασαφείς πολιτικά και κοινωνικά επιλογές του και τις μετεγγραφές που ενεπνεύσθη προκάλεσαν έντονη σύγχυση στο εκλογικό σώμα.

2) Αφού η διαδικασία αυτή αντί να προωθεί παρεμποδίζει τον ουσιαστικό πολιτικό διάλογο, τα κριτήρια επιλογής των ψηφοφόρων είναι εξ ίσου ασαφή και απολιτικά. Εδώ πρέπει να διευκρινισθεί ότι εσφαλμένη είναι και η προσέγγιση της ψήφου υπέρ του πιθανού νικητή των εκλογών, του "πρωθυπουργικότερου". Αυτό επίσης δεν είναι σοβαρό κριτήριο.
Ο χρήσιμος πολιτικά διάλογος θα οδηγούσε στο ξεκαθάρισμα της ιδεολογικής τοποθέτησης των υποψηφίων, οι οποίοι θα έθεταν ενώπιον των ψηφοφόρων τις προτάσεις τους τόσο για τη ρώτα του κόμματος, όσο, και κυρίως, για τα προβλήματα του τόπου.

3) Οι ψηφοφόροι του κόμματος είναι σώμα ακατάλληλο για την εκλογή Προέδρου. Αυτή η παρατηρήση φαντάζει παράδοξη (αφού ο Αρχηγός ως υποψήφιος Πρωθυπουργός πρέπει κατ' αρχήν να εξασφαλίσει την στήριξη των οπαδών του κόμματος), αλλά είναι πολύ λογική. Το ζητούμενο των εσωκομματικών εκλογών δεν περιορίζεται στην ανάδειξη του νέου Ηγέτη, αλλά και των νέων κατευθύνσεων. Μία τέτοια όμως κομματική "ενδοσκόπηση" δεν είναι ελκυστική για τις μάζες και θα δρούσε αποτρεπτικά σε σχέση με τη συμμετοχή. Επιδιώκοντας, αντιθέτως, τη μεγαλύτερη δυνατή υποστήριξη από τη βάση, οι υποψήφιοι καταφεύγουν στα γνωστά επικοινωνιακά τεχνάσματα, με αποτέλεσμα (πλην του ήδη αναφερθέντος αποπροσανατολισμού) την αύξηση μεν της συμμετοχής αλλά με το σημαντικότατο τίμημα της προσέλκυσης στη διαδικασία ψηφοφόρων-light οι οποίοι καθιστούν το εκλογικό σώμα ακατάλληλο για την τόσο ουσιώδη αυτή επιλογή.

4) Είναι διασπαστική. Η δημόσια προσωπική αντιπαράθεση πολώνει ιδιαίτερα το κλίμα και οδηγεί σε διαξιφισμούς και αντιπαραθέσεις με βαριές κουβέντες (πράγμα το οποίο χαρακτήρισε το προηγηθέν δίμηνο). Παράλληλα, τόσο η επίσημη καταγραφή των εσωτερικών συσχετισμών, όσο και η οργανωμένη συγκρότηση προεδρικών και αντιπολιτευτικών μπλοκ, καθιστούν τη διαχείριση του κόμματος ιδιαιτέρως δυσχερή, ειδικά στην περίπτωση επανεκλογής του Προέδρου (αφού κάθε ψήφος εναντίον του εκφράζει ζωηρή αποδοκιμασία).

5) Είναι αποσυσπειρωτική. Μετά από τόσο έντονες και δημόσιες προεκλογικές διεργασίες οι "οπαδοί" του ηττημένου αποξενώνονται από το κόμμα που επέλεξαν στις εθνικές εκλογές. Εάν αυτό συνδυαστεί με το γεγονός ότι η αποχώρηση του Προέδρου συνήθως ακολουθεί εκλογική ήττα, αλλά και με τον αναπόφευκτο παραγκωνισμό των ηγετικών και ισχυρών κομματικών στελεχών και των με λαϊκή απήχηση πολιτευτών που δεν υποστήριξαν τον νικητή, δημιουργούνται έντονες φυγόκεντρες τάσεις.

6) Είναι απωθητική. Τα συντροφικά μαχαιρώματα, οι ανούσιες αντιπαραθέσεις, τα κάτω από τη μέση χτυπήματα συνθέτουν την εικόνα ενός χαλαρού υπό αυτοδιάλυση σχηματισμού, η οποία κάθε άλλο παρά ελκυστική είναι τόσο για τους ουδέτερους και αναποφάσιστους ψηφοφόρους, όσο -και περισσότερο- για τους οπαδούς άλλων κομμάτων. Παράλληλα, η φαρέτρα των αντιπάλων οπλίζεται από τις εκατέρωθεν αναπόφευκτα εκτοξευόμενες κατηγορίες (π.χ. δε χρειάζεται να καταγγελθεί από τη ΝΔ ο αμαρτωλός εναγκαλισμός του ΠΑΣΟΚ με τα συμφέροντα, ούτε ο κ. Παπανδρέου ως ανεπάγγελτος -το μόνο που αρκεί είναι η αναπαραγωγή των αντιστοίχων προεκλογικών αποσπασμάτων από τα χείλη των αντιπάλων!).

7) Για όλους τους παραπάνω λόγους, η διαδικασία άμεσης εκλογής από τον λαό υπονομεύει το κόμμα, τον Πρόεδρο και τελικά ψαλιδίζει τις πιθανότητες εκλογικής επιτυχίας, αφού οδηγεί εκτός κόμματος μία κρίσιμη μερίδα ψηφοφόρων.

8) Σε αντίθεση με όλα τα προηγούμενα, ο -στην ουσία αποδυναμωμένος- νικητής των εσωτερικών εκλογών με καταγεγραμμένη τη δυσαρέσκεια εναντίον του, είναι δυνατόν να εκλάβει την επικράτησή του στρεβλά ως έγκριση των πεπραγμένων του! Το φαινόμενο παρατηρείται και σήμερα στο ΠΑΣΟΚ με τον κ. Παπανδρέου να ομιλεί περί "καθαρής εντολής", τη στιγμή που σχεδόν οι μισοί ψηφοφόροι του τον θεωρούν ακατάλληλο. Αντί ο Πρόεδρος να συμπεριφερθεί συνθετικά, αντικρύζει εαυτόν ως αναβαπτισμένο διά της λαϊκής ετυμηγορίας πανίσχυρο ηγέτη. Έτσι, η εκλογή Προέδρου, εκτρέπεται σε ανάδειξη Αυτοκράτορα, ο οποίος αγνοεί την κριτική για τις επιλογές του και επιδιώκει να εξοντώσει οριστικά την εσωκομματική αντιπολίτευση (οι πρώτες πληροφορίες που ομιλούν για κατάργηση-εκκαθάριση των οργάνων του ΠΑΣΟΚ εντάσσονται σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο).

9) Η διαδικασία επιδέχεται αμφισβητήσης, αφού οργανώνεται από τα ελεγχόμενα από τον Πρόεδρο όργανα. Περιπτώσεις νοθείας και διπλοψηφίας κάθε άλλο παρά αποτρέπονται, ενώ σε περίπτωση οριακής νίκης η μη αποδοχή του αποτελέσματος από τον ηττημένο είναι δεδομένη, όπως και η αδυναμία διευκρίνισης του πραγματικού αποτελέσματος ελλείψει παράγοντα εγγυητικού της διαφάνειας της διαδικασίας.
Επί του προκειμένου, το μοντέλο που ακολουθήθηκε από το ΠΑΣΟΚ βρίθει και άλλων παρατυπιών (δικαίωμα ψήφου σε μετανάστες, ανηλίκους, καταδικασμένους σε στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων) οι οποίες μάλιστα σε μία αποθέωση του παραλογισμού εμφανίζονται ως πλεονεκτήματα και πρότυπα προς μίμηση! Ήδη υπάρχει το προηγούμενο του 2004, όπου δεν ανακοινώθηκε ποτέ ο ακριβής αριθμός των ψηφισάντων, αλλά ούτε καν των ψήφων υπέρ του κ. Παπανδρέου σε σχέση με λευκά και άκυρα. Χθες ο κ. Πάγκαλος ευθαρσώς ομολόγησε πως αμφιβάλλει για το αν ο αριθμός του 1.000.000 (σατανικά στρόγγυλος, ούτε ψήφος πάνω, ούτε κάτω) ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα, ενώ το να εμφανίζεται το κόμμα ενθουσιασμένο από τη συμμετοχή, τη στιγμή που οι ψήφοι ξεπερνούν μετά βίας τις 800.000 (δηλαδή θεωρητικά υπάρχει 20% μείωση), αποτελεί αν μη τι άλλο παράδοξο προς διερεύνηση, -αφού μάλιστα πριν 3,5 χρόνια ο υποψήφιος ήταν ένας και το διακύβευμα ανύπαρκτο...
Επίσης, η δυνατότητα συμμετοχής οπαδών και ψηφοφόρων άλλων κομμάτων με μόνο τίμημα τα 2€ και την καταγραφή σε μία ανούσια λίστα "φίλων" ακυρώνουν στην πράξη την όλη διαδικασία.

10) Η άμεση εκλογή δεν ενισχύει τη δημοκρατία, παρότι η προπαγάνδα διατείνεται το αντίθετο. Όλοι οι παραπάνω λόγοι οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα. Επιπροσθέτως, η πολλαπλώς εξυμνούμενη λαϊκή συμμετοχή και κινητοποίηση εύλογα εντάσσεται στο πλαίσιο του αστεϊσμού και της εύθυμης προσέγγισης μίας διαδικασίας που εξ αρχής παρεξέκλινε της πορείας της. Το να εκληφθεί δε ως ευαισθητοποίηση του λαού περί τα κοινά και αποκατάσταση της επαφής του με την πολιτική αποτελεί κακοποίηση της πραγματικότητας, ως προανεφέρθη.

Ποια είναι λοιπόν η ιδεατή διαδικασία εκλογής Αρχηγού; Μα φυσικά αυτή που χωρίς να απομακρύνεται από τον ουσιαστικό πολιτικό και κοινωνικό προβληματισμό δεν παρεμποδίζει το εκλεκτορικό σώμα από το να αφουγκράζεται τις λαϊκές επιταγές, χωρίς βέβαια να απεκδύει το κόμμα από την ιδεολογία του, μετατρέποντάς το σε ακυβέρνητο καράβι που παρασύρεται από το ρεύμα και τους ανέμους, δηλαδή την πλειοψηφία -έχοντας ως μόνο στόχο την εκλογική επικράτηση.

Η εκλογή Καραμανλή αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα. Στο συνέδριο-σταθμό της ΝΔ επελέγη ένας άνθρωπος άγνωστος στο ευρύ κοινό, που δεν είχε αποδείξει τις δυνατότητές του, με ελάχιστο στην πραγματικότητα έργο ως βουλευτής και σαφώς ανέτοιμος για αρχηγός. Το κόμμα δε χρειάστηκε να καταφύγει στην αυτοεξευτελιστική άμεση εκλογή για να αφουγκραστεί τη λαϊκή απαίτηση της ανανέωσης. Και μάλιστα ενώ προηγουμένως είχε επανεκλέξει τον αποδοκιμασθέντα από τον λαό αρχηγό του με τις "κλειστές" διαδικασίες. Με προφανή την αναντιστοιχία με τη βάση, η πρώτη εκλογική διαδικασία ακυρώθηκε στην πράξη.

Η ΝΔ επέλεξε έναν δρόμο δύσβατο. Και αποφάσισε να δώσει στον νέο αρχηγό την ευκαιρία και να επιδείξει υπομονή, αφήνοντάς του τον χρόνο να ξεδιπλώσει τα ταλέντα του. Η πρόχειρη και επιφανειακή προσέγγιση αποδίδει την επιλογή Καραμανλή στην οικογενειοκρατία και το βαρύ όνομα. Ωστόσο, ο νεαρός ηγέτης υπέπεσε σε σωρεία λαθών προκειμένου να ελέγξει το κόμμα του. Λάθη που δεν αποσιωπήθηκαν, λάθη που οδήγησαν σε δριμεία κριτική και αμφισβήτηση. Αλλά στις εκλογές του 2000 ο Καραμανλής καθιερώθηκε στη συνείδηση του κόσμου. Τότε, με την ψήφο του λαού στις βουλευτικές εκλογές και την οριακή ήττα, αντί να αμφισβητηθεί και να αποκαθηλωθεί σταθεροποίησε τη θέση του και επιβλήθηκε σε εχθρούς και φίλους. Χωρίς τόσο το "βαρύ" όνομα, όσο την επιτυχημένη εκστρατεία που άγγιξε τον κόσμο.

Το μοντέλο εκ των πραγμάτων πέτυχε. Οι ομοιότητες εκείνης της εποχής με τη σημερινή στο ΠΑΣΟΚ είναι πολλές. Ο απερχόμενος αρνείται να αποδεχθεί τη συντριβή του και επανεκλέγεται. Το αποτέλεσμα έρχεται σε προφανή δυσαρμονία με το εκλογικό σώμα, παρότι ο Παπανδρέου επανεξελέγη από αυτό! Είναι ξεκάθαρο ότι δε θα γίνει ποτέ Πρωθυπουργός. Όπως ο κ. Έβερτ, που όμως το κατάλαβε. Ανακίνησε τις εσωκομματικές διαδικασίες, αυτές οδήγησαν σε έναν Πρόεδρο φαινομενικά καταδικασμένο -ο οποίος τελικά απετέλεσε την άριστη μακροπρόθεσμη επιλογή.

Οι διαδικασίες εκλογής των κ.κ. Καραμανλή και Παπανδρέου είναι τόσο διαφορετικές που έχουν ένα και μόνο στοιχείο κοινό: οδήγησαν στα αντίθετα από τα αρχικά προβλεπόμενα αποτελέσματα. Η εκλογή Καραμανλή θεωρήθηκε άστοχη -τώρα ο Πρωθυπουργός είναι το ισχυρό χαρτί! Ο Παπανδρέου αποζητούσε τη μέγιστη λαϊκή νομιμοποίηση -αμφισβητείται πλέον πανταχόθεν, είναι αποδυναμωμένος, δεν έχει επιδείξει καμία αρετή. Η επιλογή του το 2004 φαινόταν εύλογη. Γρήγορα αποδείχθηκε ανεπιτυχής.

Πολλές φορές λοιπόν τα πράγματα δεν έρχονται όπως τα περιμένουμε (αυτό το ξέρει καλά ο κ. Βενιζέλος!) και οι ακολουθούμενες διαδικασίες οδηγούν στα αντίθετα αποτελέσματα. Για παράδειγμα, στο ΠΑΣΟΚ ο Πρόεδρος επανεκλέγεται ανά 4 χρόνια, ενώ στη ΝΔ... διά βίου. Αλλά: Ανδρέας - Σημίτης - Γιωργάκης απ'τη μια, Κωνσταντίνος - Ράλλης - Αβέρωφ - Μητσοτάκης - Έβερτ - Κώστας απ'την άλλη. 6 έναντι 3. Οι διπλάσιοι, παρότι χωρίς όριο θητείας! Και σε όλες τις περιπτώσεις με σοβαρές αντιπαραθέσεις, χωρίς άνευ αντιπάλου εκλογή όπως στο ΠΑΣΟΚ (σε 33 χρόνια, χθες για δεύτερη μόλις φορά υπήρχαν περισσότεροι του ενός υποψήφιοι...).

Δεν έχουν λοιπόν τόσο μεγάλη σημασία οι διαδικασίες, αλλά το να λαμβάνεται υπ'όψιν η λαϊκή απαίτηση. Γνήσια και όχι στρεβλωμένη, όπως προκύπτει από νοσηρές και ανούσιες εκλογές, που αποδεδειγμένα πλέον, πρέπει να κριθούν ως αποτυχημένες και μόνο.

Μια παρένθεση που θ' αργήσει να κλείσει

Είναι πάρα πολύ νωρίς για να εξαχθούν αξιόπιστα συμπεράσματα και βάσιμες εκτιμήσεις επί του αποτελέσματος των εκλογών στο ΠΑΣΟΚ, το οποίο καλά-καλά δεν έχει οριστικοποιηθεί. Με δεδομένη όμως την επανεκλογή Παπανδρέου, ακόμη και αυτές οι πρώτες σκέψεις και εντυπώσεις έχουν τη δική τους σημασία.

Εδώ και αρκετές ημέρες, καθώς η νίκη ΓΑΠ φαινόταν ολοένα και πιο σίγουρη, στο δικό μου μυαλό επανήλθε το περίφημο σενάριο της "Δεξιάς Παρένθεσης" που γέμιζε τα οκτάστηλα των πολιτικών εφημερίδων από το 2003 και έπειτα. Για τους ολίγους που το έχουν απωθήσει το υπενθυμίζω: η διαφαινόμενη (τότε) νίκη της ΝΔ στις εκλογές του 2004 θα είχε ακολουθηθεί από ανασύνταξη του ΠΑΣΟΚ, πρόκληση εκλογών το 2005 με αφορμή την αδυναμία εκλογής Προέδρου Δημοκρατίας, νίκη των (αυτοαποκαλούμενων) σοσιαλιστών και επάνοδό τους στην εξουσία. Η διπλή συντριβή του 2004 δεν άφησε φυσικά περιθώρια ανατροπής της Κυβέρνησης και του πολιτικού σκηνικού και η "παρένθεση" έμεινε στα χαρτιά.

Το εν λόγω σενάριο επανήλθε σε διάφορες εκδοχές, οι οποίες πάντοτε κατέληγαν στο ποθητό: την πρόκληση εκλογών και τη νίκη του ΠΑΣΟΚ, με αποτέλεσμα την ελαχιστοποίηση του χρόνου παραμονής στην εξουσία της "δεξιάς". Ακόμη και μετά τις φετινές εκλογές και την ξεκάθαρη νίκη της ΝΔ, το φαινομενικά ξεχασμένο σενάριο συχνά-πυκνά κάνει την εμφάνισή του -με τεράστιες παρεκκλίσεις από το αρχικό, αλλά με το ίδιο αποτέλεσμα: είτε λόγω της ισχνής αυτοδυναμίας, είτε της θρυλούμενης μη αυτοδυναμίας, είτε λόγω ανταρτών στη ΝΔ, είτε λόγω σκοπιανού, το ΠΑΣΟΚ και οι συγγενικές προς αυτό πένες δεν έπαψαν να καταστρώνουν σατανικά σχέδια δημοκρατικής ανατροπής της κυβέρνησης του κ. Καραμανλή.

Όλα αυτά ήταν οι πρώτες σκέψεις μου καθώς γινόταν ολοένα και πιο ξεκάθαρο ότι οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών δεν έκαναν λάθος. (Τι παράξενο αλήθεια! Αυτές οι αυθαίρετες εκτιμήσεις των προθέσεων ενός αγνώστου εκλογικού σώματος, με αστάθμητο δείγμα και πολλές αδιευκρίνιστες παραμέτρους προέβλεψαν τον νικητή... Οι ίδιες εταιρείες αδυνατούσαν να προβλέψουν το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών...!). Καθώς ο κ. Παπανδρέου αναλάμβανε εκ νέου την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, το σενάριο της "Δεξιάς Παρένθεσης" μετατρεπόταν σε μακρινή ανάμνηση, ενδεικτική της περιόδου στην οποία το κόμμα απώλεσε το περίφημο "ένστικτο αυτοσυντήρησης".

Η Νέα Δημοκρατία θα συνεχίσει να κυβερνά. Δεν μπορεί και δεν πρόκειται να ηττηθεί από το ΠΑΣΟΚ του κ. Παπανδρέου. Η διακυβέρνησή της θα είναι μακροχρόνια, χωρίς αυτό δυστυχώς να σημαίνει πως θα είναι και επωφελής για τον τόπο.

Οι άνθρωποι που ψήφισαν ΠΑΣΟΚ στις βουλευτικές εκλογές μπορεί να μην ενέκριναν τον ίδιο τον κ. Παπανδρέου. Ίσως ψήφιζαν από παράδοση, από συναίσθημα, ίσως ψήφιζαν Ανδρέα ή Σημίτη, Μαριλίζα ή Αρκούδο, Μάνο ή Ανδρουλάκη, ίσως φοβούνταν τον μπαμπούλα της Δεξιάς... Όσοι ψήφισαν όμως σήμερα υπέρ του κ. Παπανδρέου επέλεξαν αποκλειστικά και μόνο αυτόν.

Γ. Ανδρ. Παπανδρέου. Ανίκανος. Ανεπαρκής. Ολιγόνους. Χωρίς κανένα χάρισμα, επικοινωνιακό ή ουσιαστικό. Χωρίς συγκεκριμένη πολιτική, νεωτερική ή συντηρητική. Χωρίς ξεκάθαρη κατεύθυνση, αριστερή, προοδευτική, εκσυγχρονιστική, νεοφιλελεύθερη και δεξιά ταυτόχρονα.
Χαρακτηρισμοί σκληροί, που πολλές φορές εσφαλμένα χαρακτηρίζονται υποτιμητικοί ή και υβριστικοί. Αλλά δεν είναι, αφού όλοι τους είναι ακριβείς και βάσιμοι: Ποιος μπορεί να χαρακτηρίσει τον κ. Παπανδρέου ως την ηγετική φυσιογνωμία της εξαιρετικής ευφυίας και της σπάνιας ρητορικής δεινότητας; Ποιος έχει αντιληφθεί την πολιτική του; Ποιος μπορεί να τον θεωρήσει χαρισματικό; Ή απλά ικανό για την πρωθυπουργία; Είναι πολύ εύκολο να θυμηθούμε ένα-ένα τα περιστατικά που κάνουν την παραπάνω κριτική στα έργα και τις ημέρες του κ. Παπανδρέου να φαντάζει ήπια.

Τον κύριο ΓΑΠ επανεξέλεξε η "βάση" του ΠΑΣΟΚ. Και επέλεξε συνείδητα, για λόγους που μένει να αναλυθούν, έναν άνθρωπο προφανώς ακατάλληλο για την πρωθυπουργία. Ένα όμως είναι σίγουρο: η Νέα Δημοκρατία δεν μπορεί να χάσει τις εκλογές από αυτόν.

Δίπλα στην ανεπάρκειά του έρχεται να προστεθεί ο αυτοκαταστροφικός χαρακτήρας της "ανοικτής" εκλογικής διαδικασίας. Η όξυνση και οι αντιπαραθέσεις, οι σκληρές κουβέντες που προηγήθηκαν, δεν πρόκειται φυσικά να στρέψουν εκτός ΠΑΣΟΚ όλο αυτό το 40% που έκρινε τον κ. Παπανδρέου ως ανεπιθύμητο Πρόεδρο (ένα ποσοστό που μειώνει τη νομιμοποίηση του Προέδρου και εμφανίζεται ως καθαρή νίκη μόνο επί τη βάσει της λογικής "το μη χείρον βέλτιστον"). Αλλά σίγουρα υπάρχει εκείνη η κρίσιμη μερίδα ψηφοφόρων που πλέον δεν μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει έναν άνθρωπο που ηττήθηκε 4 φορές (2 βουλευτικές, ευρωεκλογές και δημοτικές, όπου η κατάρρευση της προσπάθειας καταγωγής νίκης εκλαμβάνεται ως μείζων εκλογική αποτυχία) και που αποδοκίμασε στις εσωκομματικές εκλογές.

Η όλη διαδικασία, που προκαλεί αναπόφευκτα το φαινόμενο της αποκαλούμενης "εσωστρέφειας", αποξενώνει και απομακρύνει τους light και κεντρώους ψηφοφόρους. Και τελικά ισχύει για τον κ. Παπανδρέου ό,τι και για την Κυβέρνηση: όσα δεν τόλμησε όταν ήλεγχε απόλυτα το εσωκομματικό παιχνίδι, όταν του παραδόθηκε εν μιά νυκτί το ιστορικό "κίνημα" δεν πρόκειται να τα πετύχει τώρα, με en block εσωτερική αντιπολίτευση, όπως και η ΝΔ δεν πρόκειται να προχωρήσει στις τομές και τις ρήξεις που δεν επεχείρησε με πλειοψηφία 15 εδρών, τώρα που έχει 2. Και για τον κ. Παπανδρέου είναι μηδενική η ανοχή. Και το χειρότερο; Όσα μπορούν να βλάψουν τη ΝΔ (σκοπιανό, ασφαλιστικό, παιδεία...) θα βλάψουν και τον ίδιο, ίσως σε μεγαλύτερο βαθμο, διότι δεν υπάρχει πλέον περιθώριο υπεκφυγής και φυγής...

Η βάση του ΠΑΣΟΚ επέλεξε. Τα κριτήριά της είναι άγνωστα. Πιθανότατα δεν πείστηκε από τον κ. Βενιζέλο. Τρομοκρατήθηκε από την ορμή και τη βιασύνη του. Απογοητεύτηκε από τη λαχτάρα του για εξουσία. Ίσως δεν διαπίστωσε τις ικανότητες και την ουσιαστική πολιτική υπεροχή του έναντι του κ. Παπανδρέου. Ή, το πιθανότερο, σε μία ανούσια πολιτικά διαδικασία, πήγε με το γενικό ρεύμα: αγνόησε την πολιτική ουσία.

Το μέλλον για τον δελφίνο είναι σκληρό και ευοίωνο ταυτόχρονα. Αρκεί να επιδείξει την αρετή που τόσο του έλειψε: την υπομονή, ώστε η άλλη ξεχασμένη θεωρία, του "ώριμου φρούτου", να φέρει το κόμμα στα χέρια του μετά τη βέβαιη συντριβή του ΠΑΣΟΚ στις χαλαρές ευρωεκλογές. Τότε πια ακόμη και ο κ. Παπανδρέου ίσως καταλάβει αυτό που ηχεί ως αυτονόητο στα αυτιά όλων: ότι δεν πρόκειται να κυβερνήσει ποτέ και ότι οι μόνες εκλογές που μπορεί να κερδίσει είναι οι χθεσινές και αυτές στις οποίες είναι ο μοναδικός υποψήφιος...

Η δεξιά διακυβέρνηση είναι άγνωστο πόσο θα διαρκέσει. Με τη σημερινή εικόνα της ελληνικής πολιτικής σκηνής φαίνεται πως θα είναι το λιγότερο υπερδεκαετής. Εάν, δε, ο Καραμανλής παραμερίσει τις προσωπικές φιλοδοξίες του και προχωρήσει σε ομαλή και οργανωμένη διαδοχή (όχι στα πρότυπα του 2004) ίσως είναι και πολύ μεγαλύτερη.

Η "Δεξιά Παρένθεση" θα μείνει στα χαρτιά, όσο κι αν επανέλθει υπό τη μορφή των κυβερνήσεων συνεργασίας, της νέας ανεδαφικής εμμονής της εποχής. Το σενάριο δεν επαληθεύτηκε διότι δεν είχε επαφή με την πολιτική πραγματικότητα, όπως και η σημερινή επανεκλογή Παπανδρέου. Εκινείτο στη σφαίρα του επιθυμητού, όπως και οι ελπίδες που εναποθέτει η "βάση" εκ νέου στο πρόσωπο του επανεκλεγέντος Προέδρου. Το να αγνοεί κανείς τα γεγονότα και την εναντίον του πραγματικότητα είναι γενναίο και ρομαντικό. Στην πολιτική όμως αποτελεί απλά εγγύηση αποτυχίας. Όπως και η επανεκλογή Παπανδρέου...