19/9/07

Πόσο επηρεάζουν τελικά τα ΜΜΕ και το Διαδίκτυο;

Παγκοσμίως η αυθεντικότερη επιθυμία των πολιτικών είναι ο έλεγχος των ΜΜΕ. Με την εμφάνιση των blogs και με τη γενικότερη διάδοση του Ίντερνετ η ελεγχόμενη ενημέρωση είναι σίγουρα αδύνατη. Πόσο όμως επηρεάστηκε η ψήφος των Ελλήνων από τα blogs και τα ΜΜΕ;

Ξεκινώντας από τα ιστολόγια, το "κίνημα των bloggers" (όπως βλέπουμε να αναφέρεται με έναν καλόηχο τρόπο η δυνατότητα όλων ημών να γράφουμε το μακρύ και το κοντό μας) είχε και το... κόμμα του: το ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με τον κ. Αλαβάνο. Πράγματι, ο Συνασπισμός ήταν ένα από τα συμπαθέστερα κόμματα των blogs. Ωστόσο, οι φυγόκεντρες τάσεις που αναπτύχθηκαν προς τα αριστερά, λόγω της αποσύνθεσης του ΠΑΣΟΚ, καθώς και η γνήσια επιμονή των μικρών κομμάτων σε θέματα οικολογίας, δεν επιτρέπουν την εκτίμηση της επίδρασης του Διαδικτύου στην εκλογική τους δύναμη. Ακόμη και αν μέρος της αύξησης που εμφάνισαν οφείλεται στην μέσω blogs προβολή τους, το ποσοστό της είναι αδύνατον να εκτιμηθεί.

Ας δούμε λοιπόν τη συνολική εικόνα. Στα blogs, εκτός της συμπάθειας σε ΣΥΡΙΖΑ και Φιλελεύθερη Συμμαχία (που δεν ξεχώρισε ιδιαίτερα, ακόμη κι αν θεωρηθεί ότι είχε επιτυχημένο ντεμπούτο), επικρατούσε ένα γενικότερο αντικυβερνητικό κλίμα, αντικυβερνητικό μένος για την ακρίβεια. Κάθε μέρα βλέπαμε και καινούρια αυτοσχέδια βίντεο κατά της κυβέρνησης, χωρίς μάλιστα ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο. Αργότερα τα επίσημα βίντεο του ΠΑΣΟΚ έτυχαν επίσης μεγάλης προβολής. Αντιθέτως, δεν εμφανίστηκαν ψηλά σε δημοφιλία τα αντίστοιχα της ΝΔ, ούτε καν του ΣΥΡΙΖΑ (που θεωρώ ότι είχε πολύ πετυχημένη καμπάνια, στοχευμένη και εύληπτη). Επίσης, κάθε poll που γινόταν είχε μόνιμο αποτέλεσμα υπέρ του ΠΑΣΟΚ! Για να μην αναφερθώ στα posts.

Όσα ιστολόγια υιοθετούσαν φιλοκυβερνητική γραμμή (μηδέ ημών εξαιρουμένων, τελικά) το έκαναν με πολύ προβληματισμό και σε συνδυασμό με αυστηρότατη κριτική για τα 3,5 χρόνια ΝΔ και χωρίς τον οπαδισμό των υπολοίπων (με εξαιρέσεις φυσικά).

Εν ολίγοις, στο Ίντερνετ, ο μέσος χρήστης που δεν κάθεται όλη μέρα μπροστά στον Η/Υ να ψάχνει, αν δεν είχε ιδέα από την ελληνική πραγματικότητα θα σχημάτιζε τη γνώμη ότι η ελεεινή και τρισάθλια κυβέρνηση θα έρθει τέταρτη και καταϊδρωμένη και ότι ΠΑΣΟΚ και προοδευτική αριστερά θα θριαμβεύσουν. Το αποτέλεσμα ήταν φυσικά άλλο (επαναλαμβάνω ότι η κατάσταση στο ΠΑΣΟΚ ευνοούσε την ψήφο στα αριστερά του).

Αν μάλιστα ισχύει η εκτίμηση των δημοσκοπήσεων ότι ο πλέον επιρρεπής στην επίδραση του Ίντερνετ πληθυσμός, οι ψηφοφόροι ηλικίας 18-24 (που δεν έχουν αποκτήσει σταθερή κομματική ταυτότητα και είναι οι πιο εξοικειωμένοι με τις "νέες" τεχνολογίες) μοιράστηκαν περίπου 1/3 και κάτι στο ΠΑΣΟΚ, 1/3 παρά κάτι στη ΝΔ και 1/3 σε όλους τους άλλους, το πόσο πραγματικά επηρέασαν το Ίντερνετ και τα blogs το αποτέλεσμα τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Στα δε ΜΜΕ η κατάσταση είναι γνωστή. Η μόνη σοβαρή κεντροδεξιά (;) εφημερίδα, η Καθημερινή, όχι μόνο επί 3,5 έτη ασκούσε εντονότατη κριτική για τις κυβερνητικές ολιγωρίες, αλλά προωθούσε, διά ορισμένων αρθρογράφων της και για λόγους ακατανόητους, την ιδέα του μεγάλου συνασπισμού, ως εγγύηση προόδου! Ελεύθερος και Αδέσμευτος τύπος, Απογευματινή κ.λπ. επεδείκνυαν μεγαλύτερη κομματική πίστη (όχι πάντα). Οι εφημερίδες όμως με τη μεγάλη κυκλοφορία (Νέα, Βήμα, Έθνος, Ελευθεροτυπία) και φυσικά οι φυλλάδες (Θέμα, Στο Καρφί) με την απίστευτη φιλοπασοκική, μέχρι αηδίας, γραμμή, έκαναν το Ριζοσπάστη να φαντάζει ως ανεξάρτητη φωνή με αξιοπιστία επιπέδου Associated Press. Ούτε επίσημα όργανα του ΠΑΣΟΚ να ήταν. Αποτελεί ειρωνεία ότι αμέσως μετά τις εκλογές έσπευσαν να φάνε αυτόν που μέχρι πριν τρεις μέρες προέβαλλαν ως τον ιδανικό Πρωθυπουργό...

Στην τηλεόραση, τι να πει κανείς! Εκτός από τη μεταστροφή του ΑΝΤ1 (που εξελίχθη αίφνης σε φωνή της Ρηγίλλης, αλλά με την παρουσία του Δελατόλα για εξισορρόπηση), οι υπόλοιποι είχαν μετατρέψει τη δημοσιογραφική δεοντολογία σε πόρνη. Ακόμα και όπου υπήρχαν νεοδημοκράτες παρουσιαστές (ο γιος πρώην βουλευτή Χατζηνικολάου και η σύζυγος υπουργού Μάρα), η παρουσία των πλέον ακραίων αντικυβερνητικών φωνών (Κακαουνάκης όπως πάντα, Μάκης που έψαχνε τις... τρύπες στη συγκέντρωση του Καραμανλή, αλλά και το νέο αστέρι Κάτια Μακρή που συναγωνιζόταν σε σοσιαλιστική αγωνιστικότητα επάξια το Γιάννη Ραγκούση) μετέτρεπε τα δελτία σε αντικυβερνητικούς λιβέλους. Η παρουσία συνδεδεμένων με τη ΝΔ, αλλά παραγκωνισμένων εξ ου πικραμένων, σχολιαστών μάλλον ενίσχυε το όλο κλίμα: ο Τράγκας ανακάλυψε κι αυτός τη συγκυβέρνηση και ο Κύρτσος την αντικειμενικότητα (αυτός ήταν μία μάλλον υγιής εξαίρεση). Για το MEGA ούτε λόγος. Τρέμη, Τσίμας, Καψής και κυρίως ο Πρετεντέρης περισσότερο ως υποψήφιοι του ΠΑΣΟΚ συμπεριφέρονταν παρά ως δημοσιογράφοι. Άδικα έψαχνε στην Πάρο για εκπρόσωπο ο Παπανδρέου... Είναι σχεδόν αστείο ότι για ψύχραιμη ενημέρωση θα έπρεπε κανείς να συντονισθεί στην κρατική τηλεόραση...

Και σκόπιμα δεν αναφέρομαι στις εταιρείες δημοσκοπήσεων, που ομολόγησαν ότι κουτσούρευαν τη διαφορά για να μη φωνάζει το ΠΑΣΟΚ, με την εξαίρεση της VPRC.

Συμπέρασμα; Όλα τα blogs εναντίον, αλλά το 1/3 της νεολαίας ψήφισε ΝΔ. Η συντριπτική πλειοψηφία των ΜΜΕ (για λόγους επιχειρηματικών συμφερόντων φυσικά) εναντίον, αλλά η ΝΔ θριάμβευσε με μικρή πτώση, αναμενόμενη για λόγους που ήδη έχω αναλύσει.

Τελικά, πόσο επηρεάζουν τα ΜΜΕ την ψήφο; Πρόκειται για μια μεγάλη πλάνη ότι κατευθύνουν συνειδήσεις ή οι πολίτες έχουν πια ωριμάσει; Γιατί η έντονη αντικυβερνητική προπαγάνδα μέσω Διαδικτύου δεν είχε επίδραση στη νεολαία; Γιατί το "κίνημα των bloggers" εμφάνιζε τέτοια δυσαρμονία με το εκλογικό σώμα; Είναι ακόμα ανώριμο ή κυριαρχείται από μια υπερδραστήρια μειοψηφία; Και τελικά τι θα γινόταν αν η ΝΔ ήλεγχε τα ΜΜΕ;

Ερωτήματα που δεν πρόκειται να βρουν πειστική απάντηση.

2 σχόλια:

Χειρουργος είπε...

Εδώ ρε φίλε στα ελληνικά Blog κυριαρχούν οι άθεοι, οι 12θεϊστές, οι Gay, οι αντιδραστικοί και ο κάθ εκομπλεξικός, περίμενες αντικειμενική εικόνα για τις εκλογές.
Ίσως γιατί η πενία και ο χαβαλές τέχνες κατεργάζεται...

dimane είπε...

Φυσικά και δεν περίμενα αντικειμενική εικόνα!

Άλλο είναι το θέμα: Ολοένα και περισσότερα ακούμε για την υποτιθέμενη επίδραση των blogs (π.χ. στο ΣΚΑΙ, ακόμα και την ημέρα των εκλογών). Και αυτό που προκύπτει είναι ότι μάλλον δεν άλλαξε και κανενός η ψήφος επειδή όλοι εμείς κάνουμε το κέφι μας.

Μήπως λοιπόν η όλη ιστορία για την επίδραση των ΜΜΕ και κυρίως του Ίντερνετ στις μάζες είναι λίγο υπερτιμημένη;