14/11/07

Ερωτήσεις χωρίς απάντηση

Σχολιάζαμε αμέσως μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου το "παράδοξο" της νίκης της ΝΔ παρά το γεγονός ότι τα συντριπτικά περισσότερα (και ισχυρότερα) από τα ΜΜΕ στήριζαν περισσότερο ή λιγότερο έντονα το ΠΑΣΟΚ. Παράλληλα, παρατηρούσαμε, τα blogs, για την επίδραση των οποίων στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης μεγάλη συζήτηση έχει γίνει, επίσης στην πλειοψηφία τους ήταν επικριτικά για τα νεοδημοκρατικά πεπραγμένα.

Το ερώτημα του ρόλου και της ισχύος των ΜΜΕ επανήλθε με αφορμή την "καταγγελία" του κ. Παπανδρέου ότι ο αντίπαλός του υποστηριζόταν από τα σκοτεινά μιντιακά συμφέροντα.

Η αξία αυτής της καταγγελίας είναι μάλλον περιορισμένη. Ο κ. Παπανδρέου δεν ενοχλήθηκε καθόλου όταν τα Μέσα τον παρουσίαζαν ως Μεσσία το 2004 και μοίραζε κουλουράκια και μελομακάρονα στους δημοσιογράφους που στιβάζονταν έξω από το σπίτι του. Εκείνη την ωραία περίοδο, κυκλοφόρησε από το Mega (με υπογραφή Δελατόλα) και... μυστική δημοσκόπηση που έφερνε 1% μπροστά το ΠΑΣΟΚ σε περίπτωση ανάληψης της ηγεσίας από τον Παπανδρέου! Δεν ενοχλήθηκε ούτε όταν τον έσπρωχναν πριν τις φετινές εκλογές και μαγείρευαν τα γκάλοπ υπέρ του για να εμφανίσουν το παιχνίδι "ανοικτό". Ούτε όταν εμφάνιζαν τον Πρωθυπουργό ως "Νέρωνα" (δεν είναι σχήμα λόγου) λόγω των πυρκαγιών για να πλήξουν την εικόνα του και να βοηθήσουν το ΠΑΣΟΚ.

Η εμπλοκή των εκδοτικών συγκροτημάτων στην επικράτηση του κ. Σημίτη, το 1996, επίσης δεν απέτρεψε τον σημερινό Αρχηγό του ΠΑΣΟΚ από το να αναλάβει θέσεις στις επόμενες Κυβερνήσεις. Το πώς συμπεριφέρονται τα συμφέροντα, που θυμήθηκε τελικά να καταγγείλει ο κ. Παπανδρέου, απέναντι στους ανθρώπους τους έπρεπε να το είχε καταλάβει από τον τρόπο με τον οποίο ο κ. Σημίτης σύρθηκε σε παραίτηση υπέρ του το 2004 (με αποτέλεσμα ο Επίτιμος κ. Μητσοτάκης να μάς χαρίσει μία από τις καλύτερες ατάκες του - αν και υποτιμητική για πρώην Πρωθυπουργό: "Το ΠΑΣΟΚ πέταξε τον Σημίτη σαν την σαβούρα από το πλοίο").

Η καταγγελία του, όμως, ήταν βάσιμη. Οι ίδιοι τηλεοπτικοί σταθμοί που τον ενεφάνιζαν ως "εν αναμονή Πρωθυπουργό", από τις 16/9 και μετά ζητούσαν το κεφάλι του. Οι ίδιοι δημοσιογράφοι που καταπατούσαν κάθε έννοια δεοντολογίας και αντικειμενικότητας υπέρ του κ. Παπανδρέου ώς τις εκλογές, μετά παρουσίαζαν τον κ. Βενιζέλο ως τον καταλληλότερο διάδοχο ενός ανίκανου αγαθιάρη που διέλυσε το κόμμα και το οδήγησε σε μία ήττα η οποία "πλήγωσε βαθιά την ψυχή του πασοκτσή". Οι εφημερίδες που δύο ημέρες πριν τις εκλογές είχαν τίτλο "Έτσι θα κυβερνήσω", την επομένη τού ζητούσαν να παραιτηθεί. Οι φυλλάδες που κάποτε τον θεωρούσαν τον "Νέο Ανδρέα" έφτασαν να γράφουν ότι "Μαζί με τον Γιωργάκη πάνε όλα τα ψοφίμια".

Το αποτέλεσμα; Για δεύτερη φορά σε αντίθεση με τις "επιθυμίες" των Μέσων. Ο κ. Παπανδρέου νίκησε. Τι συμβαίνει λοιπόν; Τα ίδια ερωτήματα που θέταμε προ μηνών επανέρχονται. Οι πολίτες απέκτησαν ωριμότητα και τη δυνατότητα να κρίνουν απαλλαγμένοι από τις καθόλου αθώες ραδιοτηλεοπτικές επιδράσεις; Αποτινάξαμε ως λαός, ως κοινωνία, αλλά και ως εκλογικό σώμα, το ζυγό χωρίς να έχουμε καταλάβει πώς;

Απάντηση εύκαιρη δεν υπάρχει. Αργά ή γρήγορα όμως θα φανεί.

Μία (εντελώς αυθαίρετη) προσέγγιση είναι η εξής: Οι πολίτες-ψηφοφόροι που είναι θεωρητικά οι πιο επιρρεπείς στην "προπαγάνδα" (κατώτερα στρώματα, μικρή μόρφωση, μεγάλη ηλικία κ.λπ.), ίσως είναι και οι πλέον προσκολλημένοι σε κόμματα/πρόσωπα (οι λεγόμενοι "παραδοσιακοί" νεοδημοκράτες, πασόκοι κλπ). Δηλαδή όσο πιο πρόσφορος είναι κανείς θεωρητικά στην μιντιακή επίδραση, τόσο δυσκολότερο είναι να αλλάξει άποψη στην πράξη.

Μία δεύτερη υπόθεση είναι ότι η επιρροή είναι αντιστρόφως ανάλογη της σημασίας τού ζητήματος. Είναι π.χ. πιο δύσκολο να επιβάλει κανείς το κόμμα που θα ψηφίσουν οι πολίτες απ' ότι να καταστήσει δημοφιλή έναν υποψήφιο μεταξύ των ψηφοφόρων συγκεκριμένου κόμματος, εξ ου και η παρατηρούμενη επιτυχία των τηλεοπτικών αστέρων στις εκλογές. Πάλι υπάρχουν όρια (π.χ. Σαρρή, Λιάγκας, Παϊτέρης).

Όσα είπαμε ώς εδώ είναι σκόρπιες αβάσιμες σκέψεις. Η μόνη αξία τους είναι ο προβληματισμός επί αυτών. Υπάρχουν όμως και πιο απτά στοιχεία:

Είναι ειρωνικό ότι η επικράτηση Παπανδρέου χαιρετίστηκε ως "νίκη κατά των συμφερόντων" ή "καθαρή εντολή απέναντι στα εξωθεσμικά κέντρα" από τα ίδια Μέσα Ενημέρωσης, δηλαδή από τα ίδια τα συμφέροντα και τα εξωθεσμικά κέντρα! Οι προσεγγίσεις αυτές είναι βιαστικές και πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί. Οι ίδιοι άνθρωποι που επανεξέλεξαν τον Γιώργο συνεχίζουν να βλέπουν Mega και να αγοράζουν Νέα και Βήμα. Πολύ καλά κάνουν. Εάν όμως ήθελαν να στείλουν το μήνυμα στα ύπουλα συμφέροντα που σχεδίαζαν να κατευθύνουν την ψήφο τους, δε θα έπρεπε να έχουν αποδοκιμάσει στην πράξη τα βρώμικα media; Δε θα έπρεπε να έχουν καταβαραθρωθεί οι πωλήσεις αυτών των εφημερίδων; Δε θα έπρεπε να είχε εξαφανισθεί το δελτίο του Mega;

Αυτή ακριβώς η εμπιστοσύνη των οπαδών του ΠΑΣΟΚ στα καταγγελθέντα από τον Πρόεδρό τους Μέσα Ενημέρωσης αποδεικνύει με αδιάψευστο τρόπο ότι η ψήφος στον κ. Παπανδρέου κανέναν στόχο αποδοκιμασίας των συμφερόντων και καμία έννοια αντίστασης σε όσους επιδιώκουν να κινούν νήματα στο σκοτάδι δεν είχε. Πώς και γιατί οι εκλογείς της Κυριακής επέλεξαν Παπανδρέου μένει να διευκρινισθεί από τους ειδικούς. Όποιος όμως δεν επιτρέπει στον Πρετεντέρη και τον Λαμπράκη να τον επηρεάσουν απλά δεν τους ακούει και δεν τους διαβάζει.

Το κρισιμότερο όμως ερώτημα είναι άλλο: Τα συμφέροντα που ούτως ή άλλως δεν τα βρήκανε με τον Καραμανλή δεν είναι ανόητα. Θα επιδιώξουν να τα "ξαναφτιάξουν" με το ΠΑΣΟΚ. Εκεί θα έχει ενδιαφέρον η στάση του κ. Παπανδρέου. Θα αντισταθεί ή θα υποκύψει;

Την απάντηση την ξέρουμε όλοι μας... Καλύτερα μαζί σου παρά εναντίον σου. Γιατί ακόμα κι αν έρθει η στιγμή που εμείς, οι ψηφοφόροι, οι πολίτες, οι άνθρωποι, θα έχουμε ωριμάσει, για τους πολιτικούς μας δεν πρόκειται να έρθει ποτέ.

1 σχόλιο:

dimane είπε...

Σχόλιο μη σχετιζόμενο με το θέμα διαγράφηκε. Ευχαριστούμε τον κ. Χρήστο για την τιμή που μάς έκανε.