13/12/07

Με αφορμή την απεργία

Μεγάλη ημέρα η χθεσινή. Απεργίες, πορείες και για τους ατυχείς, όπως ο γράφων, που γειτονεύουν με εργατικά κέντρα "αγωνιστικά" τραγούδια στη διαπασών, έτσι για να γυρίσουμε νοερά και πενήντα χρόνια πίσω. Για όσους δεν το είχαμε αντιληφθεί η κρατική τηλεόραση (και όχι μόνο, υποθέτω) φρόντισε να μάς κατατοπίσει. Αντιδρούσαμε στην κατεδάφιση του ασφαλιστικού, στον προϋπολογισμό λιτότητας, στην καλπάζουσα ακρίβεια και την ανεργία. Μα γιατί μόνο αυτά; Η μόλυνση του περιβάλλοντος; Ο Big Brother του Χατζηγάκη; Η Ολυμπιακή/Πάνθεον του Χατζηδάκη; Η διαιτησία του Παπασταμάτη στη Λάρισα; Τόσα σοβαρά θέματα ξέφυγαν από την ατζέντα των διαδηλωτών-απεργών. Ευκαιρία να αποκατασταθεί η τάξη με νέες κινητοποιήσεις.

Σήμερα λοιπόν η ακρίβεια έχει αντιμετωπισθεί και οι θέσεις εργασίας περισσεύουν. Για τον προϋπολογισμό ούτε λόγος. Την επόμενη φορά ελπίζω πριν κατατεθεί στη Βουλή να περάσει προς έγκριση από ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ. Έτσι λειτουργεί μια σύγχρονη δημοκρατία. Νόμος είναι το δίκιο του εργάτη. Άρα και η νομοθετική εξουσία περνάει στα χέρια των συνδικαλιστών.

Είναι αυταπόδεικτο: κανένα από τα προβλήματα της κοινωνίας δε θα λυθεί με πορείες και απεργίες. Ας το αφήσουμε όμως στην άκρη με έναν αστερίσκο αυτό. Παρότι δεν εμφορούμαι από ιδιαίτερο αγωνιστικό πνεύμα αυτό δε λέει τίποτα. Η ματαιότητα μιας προσπάθειας είναι που την καταξιώνει. Ούτε αυτό λέει τίποτα από μόνο του όμως.

Η χθεσινή διαμαρτυρία και γενικότερα οι συντονισμένες αντιδράσεις στις προγραμματιζόμενες μεταρρυθμίσεις του Ασφαλιστικού είναι πολύ πιθανό να φέρουν αποτελέσματα. Η Κυβέρνηση υπό τον φόβο του "πολιτικού κόστους" (εύσχημος όρος για να περιγραφούν η πολιτική δειλία, η απροθυμία συγκρούσεων, σε κάποιο βαθμό η έλλειψη πραγματικού σχεδίου και, φυσικά, η επιθυμία επανεκλογής) είναι πιθανό να στρογγυλέψει τα μέτρα και να κάνει -και πάλι- μια τρύπα στο νερό.

Εδώ λοιπόν βρίσκεται ο κίνδυνος των εργατικών διεκδικήσεων, ακριβώς στο ότι η πιθανότητα επιτυχούς έκβασης του "αγώνα" είναι υπαρκτή και σημαντική. Και μιλώ για κίνδυνο διότι κανείς από τους διαμαρτυρομένους δε φαίνεται να έχει προβληματιστεί από τη διατήρηση της σημερινής κατάστασης.

Θέλουν λοιπόν πράγματι οι εργαζόμενοι να διατηρηθεί η υπάρχουσα κατάσταση; Είναι ευχαριστημένοι; Όχι βέβαια. Διεκδικούν μεγαλύτερους μισθούς, μεγαλύτερες συντάξεις, καλύτερη περίθαλψη. Ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό; Όπως το υποψιαζόμαστε: οι άλλοι!

Πρόσφατη δημοσκόπηση ήταν αποκαλυπτική. Ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων συμφωνούσε στο ότι η λύση του προβλήματος είναι ανάγκη επιτακτική, 7 στους 10 θεώρησαν ορθό η χρηματοδότηση να προέλθει από ξένες τσέπες. Κρατική χρηματοδότηση, αύξηση της συμμετοχής των εργοδοτών και καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής ήταν οι δημοφιλέστερες απαντήσεις. Μείωση συντάξεων και αύξηση ορίων ηλικίας, κρατηθείτε, 3,5%! Απορώ πώς βρέθηκαν τόσοι πολλοί άνθρωποι να ξέρουν πρόσθεση και αφαίρεση.

Έχουμε και λέμε. Ένα οικονομικά ανίσχυρο κράτος που όπου βάλει το χέρι του γίνονται βρωμοδουλειές καλείται να χρηματοδοτήσει επιπλέον την κοινωνική ασφάλιση. Όταν όμως καλούμαστε να πληρώσουμε φόρους τους χαρακτηρίζουμε ληστρικούς, μιλάμε για φοροεπιδρομή και τα υπόλοιπα δημοσιογραφικά φαιδρά. Διότι είναι δεδομένη η μετακύληση της επιβάρυνσης στους φορολογουμένους! Άρα πάλι απ'τις τσέπες μας θα βγούνε...

Δεύτερον οι εργοδότες. Ωραία. Αυξάνονται οι κρατήσεις υπέρ των εργαζομένων. Τι θα συμβεί; Επιλέξτε:
α) Μειώνονται οι θέσεις των απασχολουμένων, προκειμένου να μειωθεί το κόστος (και η ανεργία, που ήταν στο μενού των απεργών, εκτινάσσεται)
β) Αυξάνεται η ανασφάλιστη εργασία (αντίο κοινωνική πρόνοια)
γ) Αυξάνεται η τιμή των προϊόντων και υπηρεσιών (τώρα ξεφεύγει ο πληθωρισμός και εκτινάσσεται η ακρίβεια, επίσης παρούσα στο μενού)
δ) Όλα τα παραπάνω; (λέω εγώ τώρα...)

Το πιο αστείο όμως είναι η περιβόητη καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής. Με το απλοϊκό μυαλό μου αναρωτιέμαι: οι εργαζόμενοι δεν είναι αυτοί που εισφοροδιαφεύγουν; Επομένως, αν οι απατεώνες που δεν πληρώνουν κρατήσεις είναι λίγοι, τα χρήματα δεν επαρκούν. Εάν πάλι η καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής (που για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης θα έπρεπε να είναι εκ των ων ουκ άνευ) δώσει χρήματα ικανά για κάλυψη της τρύπας, το συμπέρασμα είναι εύλογο: αν τα χρήματα είναι πολλά, τότε πολλοί ήταν οι εργαζόμενοι κλέφτες! Με το να υποστηρίζουν τα συνδικάτα ότι δεν πρέπει να θιγούν ούτε τα όρια, ούτε το ύψος των συντάξεων, ούτε το ύψος των κρατήσεων και ότι αρκεί η μείωση του αριθμού των εισφοροδιαφευγόντων είναι σα να ομολογούν ότι μεγάλο μέρος των μελών τους είναι κλέφτες!

Γιατί λοιπόν φωνάζουν οι εργαζόμενοι, αφού είτε το σύστημα θα καταρρεύσει, είτε -μοιραία και αναπόφευκτα, άμεσα ή έμμεσα- θα κληθούν να το χρηματοδοτήσουν οι ίδιοι;

Η κακή προσέγγιση λέει ότι φωνάζουν διότι θίγονται τα δικά τους συμφέροντα. Θέλουν τη λύση, αλλά η κάθε συντεχνία κοιτάει μόνο την πάρτη της. Ας βάλουν οι άλλοι το χέρι στην τσέπη. Παρότι αυτό σίγουρα ισχύει σε κάποιον βαθμό, η δική μου εικόνα είναι διαφορετική.

Κατ' αρχήν δεν πρόκειται απλά για πολιτικό παιχνίδι. Δεν έχουμε απλά τους κατευθυνόμενους ινστρούκτορες. Η ανησυχία είναι αληθινή και διάχυτη στην κοινωνία. Η αβεβαιότητα για το μέλλον είναι βασανιστική.

Κατά τη γνώμη μου οι χθεσινές κινητοποιήσεις και η γενικότερη λαϊκή δυσαρέσκεια αποτελούν τη μεγαλύτερη απόδειξη έλλειψης αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος. Ο λαός δεν εμπιστεύεται την ηγεσία του.

Τον όρο "κρίση αξιοπιστίας" τον έχουμε ακούσει πολλές φορές. Συνήθως συνοδεύει τον όρο "πτώση του δικομματισμού", διότι η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος είναι διεστραμμένα συνδεδεμένη με το ποσοστό των δύο μεγάλων κομμάτων στα γκάλοπ. Μείωση του ποσοστού τους σημαίνει στροφή των ψηφοφόρων στα κόμματα "διαμαρτυρίας". Το φαινόμενο υπάρχει και σήμερα (πρόσφατη δημοσκόπηση έδινε αθροιστικά 19,5% σε ΚΚΕ, ΣυΡιζΑ και ΛΑΟΣ). Σαχλαμάρες. Οι ίδιοι άνθρωποι που φεύγουν για τον Συνασπισμό παλιότερα φεύγανε για το ΔΗΚΚΙ. Πιο παλιά υπήρχαν οι ΠολΑν και η ΔηΑνα. Ευκαιριακές απώλειες ψηφοφόρων προς μικρά κόμματα υπήρχαν πάντα. Επόταν μία πολιτικά οξυμένη προεκλογική περίοδος, όχι σαν τη φετινή υποτονική και άχρωμη (π.χ. το 2000) και ο δικομματισμός ξανάπαιρνε τα πάνω του, χωρίς να έχει γίνει καθόλου πιο "αξιόπιστος".

Αντιθέτως τα τωρινά έντονα κοινωνικά φαινόμενα αποδεικνύουν πόσο λίγο εμπιστευόμαστε την πολιτική ηγεσία. Σκεφτείτε το. Σας λένε ότι το ασφαλιστικό καταρρέει. Μετάφραση: κινδυνεύουν οι συντάξεις σας, η περίθαλψη θα υποβαθμιστεί, το κράτος πρόνοιας αργοπεθαίνει. Υπάρχει έστω και ένας λογικός πολίτης-εργαζόμενος που θα απαντούσε "όχι σε όλα";

Ταυτόχρονα, η ηγεσία των συνδικαλιστών δε μετέχει ουσιαστικά στον διάλογο και ανεβαίνει στα κεραμίδια. Έτσι μπορεί να επιδεικνύει υψηλό αγωνιστικό φρόνημα, αλλά με πραγματικούς όρους αφήνει ανυπεράσπιστα τα συμφέροντα των εργαζομένων.

Παλεύουμε για διατήρηση μιας νοσηρής κατάστασης. Ή τρελαθήκαμε όλοι ή δεν πιστεύουμε. Δεν πιστεύουμε την Κυβέρνηση και τις "μελέτες" της που λένε ότι τα ταμεία καταρρέουν. Δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει πρόβλημα. Δε δεχόμαστε τη λύση του, αφού βέβαια δεν έχουμε στην ουσία αποδεχτεί το ίδιο το πρόβλημα.

Αναρωτηθείτε. Υπάρχει έστω και ένας πολίτης που θα εμπιστευόταν την Κυβέρνηση; Οποιαδήποτε Κυβέρνηση; Που θα σκεφτόταν "το λέει ο Μαγγίνας (ή ο Γιαννίτσης) και τον πιστεύω, του εμπιστεύομαι τα λεφτά μου για να βρει λύση"; Προφανώς όχι.

Από εδώ ξεκινούν όλα τα προβλήματα του τόπου. Χρειάζεται επιτέλους η πολιτική ηγεσία να αλλάξει μυαλά. Να μην περιορίζεται στο να διακηρύσσει ότι προτιμά να είναι "χρήσιμη παρά ευχάριστη", αλλά να το πράξει. Να μιλήσει με τιμιότητα, ευθύτητα και ειλικρίνεια. Να κερδίσει την εμπιστοσύνη του κόσμου. Διαφορετικά η αφηρημένη κοινωνική απήχηση και υποστήριξη των μεταρρυθμίσεων που επικαλείται γυρίζει μπούμερανγκ.

Αλλά τίποτα από όλα αυτά δε γίνεται όταν ο Πρωθυπουργός έχει ήδη εξαγγείλει τα τρία δεν (όρια και ύψος συντάξεων, ύψος εισφορών αμετάβλητα). Τι θα αλλάξει δηλαδή; Θα ήταν πολύ προτιμότερο, όχι μόνο ουσιαστικά ή ηθικά, αλλά ίσως και εκλογικά (μακροπρόθεσμα και όχι κοντόφθαλμα), να σταθεί με τιμιότητα, "όλα τα ενδεχόμενα εξετάζονται γιατί δεν υπάρχει άλλη λύση", αντί να προσπαθεί να παραβεί εν κρυπτώ όσα ο ίδιος αυτοβούλως υποσχέθηκε.
Να απευθυνθεί στον λαό χωρίς φόβο, χωρίς ωραιοποίηση της πραγματικότητας. Και να προχωρήσει με βήμα αποφασιστικό. Όχι να υπονομεύει τον εαυτό του.

Δεν υπάρχουν σχόλια: