29/11/08

Γλυκά ψέματα

Αλήθειες και ψέματα...

Κοινό χαρακτηριστικό η κουραστική επανάληψη. Εμμονές και στοιχεία ψυχαναγκασμού που είναι αδύνατον να περάσουν απαρατήρητα. Κύκλοι αέναοι γύρω από τα ίδια πτώματα. Πτώματα εποχών και ιδεών τις οποίες αναθεματίζουν σα να είναι επικίνδυνα ολοζώντανες μπροστά τους. Τις ξορκίζουν. Αλλά είναι γεννήματά τους αυτοί οι ίδιοι.

Οι ίδιοι και οι ίδιοι.

Αλληλοευλογούνται και αλληλοδοξάζονται. Φταίνε μόνο διότι είναι είναι πολύ μπροστά για να τους καταλάβει η απαίδευτη και ανώριμη πλειοψηφία. Κι όμως! Δίπλα σε αυτήν, οι προοδευτικοί και ανοικτόμυαλοι αποτελούν την ελπίδα. Διότι αποτελούν το (ασήμαντο συνήθως) ακροατήριό τους.

Η κατάντια της κοινωνίας μας δε θα μπορούσε να φανεί καλύτερα, παρά από αυτούς τους ανθρώπους που χαρακτηρίζονται "πνευματικοί". Σε ποιον επιδίδουν τα διαπιστευτήρια πνευματικότητάς τους είναι αδύνατον να μάθουμε. Αλλά δεν τους απασχολεί. Έχουν ο ένας τον άλλον. Και όλοι μαζί την ίδια πίστη στην απόλυτη και ακλόνητη γνώση, την απόλυτη και ακλόνητη αλήθεια. Και φυσικά την αποκλειστικότητά της.

Δεν είναι όμως το μόνο που μοιράζονται. Είναι κοινά τα θύματα της δηλητηριώδους γραφίδας τους, γνωστές οι πηγές του κακού.

Η χούντα. Όχι απλά ως πηγή όλων των δεινών της κοινωνίας, αλλά ως ζώσα απειλή. Ναι. Το πρώτο φάντασμα, η πρώτη νεκρανάσταση. 30 και πλέον χρόνια μετά, η μικρή αυτή ομάδα των ηλιθίων φαντάζει ως μέγιστη απειλή. Ούτε η πιο ισχυρή ηγετική ομάδα, ούτε η πιο λαοπρόβλητη ηγεσία δε θα ήλπιζε να διατηρήσει ανέγγιχτη την ισχύ της τόσα χρόνια μετά. Κι ας εκμεταλλεύθηκε την εκρυθμία και την ανοχή. Κι ας έχει μείνει ορφανή η αιματηρή κληρονομιά της. Τους προκαλεί τον ίδιο τρόμο, όπως και τότε. Και σε έναν αρρωστημένο εναγκαλισμό την κρατούν ζωντανή, ολοζώντανη μπροστά τους... εμποδίζοντας την αποδοκιμασία της λήθης να κλείσει το φέρετρο... Και αποπροσανατολίζοντας. Ή αυτό επιδιώκουν;

Ξεπροβάλλουν όμως και οι ηθικοί αυτουργοί. Ο βασιλιάς, ο Μητσοτάκης... Ποιος άραγε ακόμα εκφραστής των αντιπάλων παρατάξεων; Αυτές οι αντικειμενικές πένες ουδέποτε προβληματίστηκαν για τα ιστορικά γεγονότα και τα ιστορικά ψέματα που δηλητηρίασαν και εκτροχίασαν ολόκληρη τη χώρα, για να την οδηγήσουν στο μαύρο 67. Ένας ανένδοτος αγώνας ανοησίας που δεν πρόκειται να σταματήσει όσα χρόνια κι αν περάσουν.

Ποιοι όμως περιστοιχίζουν τους Απριλιανούς; Μα φυσικά! Οι βαρυφορτωμένοι με τα χρυσάφια και τα ασήμια ιεράρχες. Χαμογελούν για τις φωτογραφίες και έχουν, ίσως, και πολύ διάβασμα για να ξέρουν τι συνέβαινε τότε. Αλλά οι φωτισμένοι ταγοί μας ξεχνούν αυτούς που λείπουν από το πλάνο. Αυτούς που έδιναν μάχες από... τη Σουηδία και τον Καναδά υπέρ της Δημοκρατίας. Από την ασφάλεια της εξορίας. Της γεμάτης ανέσεις και πολυτέλειες εξορίας.

Δέσμιοι των αξεπέραστων εμμονών τους. Δεν παραλείπουν να επικαλούνται ο ένας την αυθεντία του άλλου. Σα μια παράφωνη χορωδία να αλληλοσυμπληρώνονται σε διπλανές σελίδες εφημερίδων μεγάλης κυκλοφορίας. Να μονοπωλούν την πνευματικότητα ολόκληρων πόλεων σε στημένα αφιερώματα. Να αλληλοπροωθούνται, με την προβολή ασήμαντων εντύπων ως αριστουργημάτων εγνωσμένης και αυταπόδεικτης αξίας, ως εκφραστές κινημάτων με υποστηρικτές μετρημένους στα δάκτυλα και, φυσικά, έρχεται πάντοτε η ώρα τους, έτσι νομίζουν: πρωτοβουλίες πολιτών, συμμαχίες, ενώσεις και εκλογικά ποσοστά με πολλά μηδενικά, γιατί η κοινωνία είναι απροετοίμαστη και ανώριμη, ο λαός εγκλωβισμένος στο ψευτοδίλημμα του δικομματισμού... και η συνέχεια μπορεί να είναι μακρά.

Πόσες και πόσες φορές δε μας δίνεται η ευκαιρία να διαπιστώσουμε αυτήν την ψυχαναγκαστική εμμονή! Οι αυτόκλητοι σωτήρες θα μάς αποκαλύψουν την αλήθεια. Για τα χρυσά εγκόλπια των ιερέων (κι ας αγνοούν οι θλιβεροί ότι είναι πάμφθηνα και, φυσικά, κάθε άλλο παρά χρυσά) που "προκαλούν" το λαϊκό αίσθημα. Οι ίδιοι, σε καιρό κρίσης, κάνουν χωρίς ενοχές επίδειξη του πλουτισμού τους. Αλλά, φυσικά, ο αντίλογος είναι έτοιμος και στερεότυπος: αυτοί δεν ανέλαβαν τον ρόλο του σεμνού υπηρέτη του Κυρίου, του εγκρατούς και ηθικολόγου. Όμως, πασιφανώς δεν είναι αυτοί που σκανδαλίζονται, ούτε συγχρωτίζονται με αυτούς που σκανδαλίζονται. Ποιοι όμως είναι αυτοί που πραγματικά σκανδαλίζονται από την από ετών φαντεζί εκκλησιαστική "μόδα";

Δε θα παραλείψουν να στηλιτεύσουν και τις "από άμβωνος" (μέχρι εκεί φτάνουν οι γνώσεις τους...) παρεμβάσεις. Δικαίως δε φείδονται καυστικών σχολίων και δε μετρούν τα λόγια τους στις επιθέσεις εναντίον της Εκκλησίας. Οι αφορμές και οι αιτίες, ναι, είναι πολλές. Εσκεμμένα όμως αγνοούν το πνευματικό της έργο, που δε "γράφει" όσο τα κηρύγματα του Ανθίμου, και που είναι αυτό που της έχει εξασφαλίσει το αιώνιο κοινό της, όσο χαμηλά κι αν πέσουν οι υπηρέτες της... Εκείνοι υπηρετούν την αλήθεια. Θα μας ανοίξουν τα μάτια. Κανένα κρυφό σχολειό, κανένα λάβαρο στην Αγία Λαύρα, σφαγές κάναμε εμείς και όχι οι Τούρκοι το 22, αφού είμαστε άλλωστε μία χώρα με ξεκάθαρα επεκτατική πολιτική και σωρεία επιθετικών ενεργειών τα τελευταία χρόνια!

Αναμασούν τις ίδιες ανοησίες.

Με τα άλλα ψέματα, όμως, δεν πρόκειται ποτέ να ασχοληθούν. Δε θα ασχοληθούν με τον "Εθνάρχη" και τον ρόλο του στην καταστροφή. Δε θα αναψηλαφήσουν κριτικά τον επιζήμιο ρόλο της παράταξής τους μετά τον πόλεμο. Ούτε βέβαια την "προσφορά" του πιο σύγχρονου "ηγέτη" τους, που απέβαλε κάθε ίχνος ηθικής και δικαιοσύνης από τον κοινωνικό ιστό της χώρας στα χρόνια της πρωθυπουργίας του. Και θα ψέξουν τον "γκαντέμη" και τον "κινέζο" για την αναλγησία τους και την αδιαφορία για το λαϊκό αίσθημα. Δε θα παραλείψουν τη γραφική καρικατούρα ενός νομάρχη, στο μύλο του οποίου ρίχνουν αδιάκοπα νερό.

Αλλά ποιος θα τολμήσει; Αυτά τα θλιβερά εμέσματα θα ανακυκλώνουν τις "αλήθειες" τους. Η εκκλησία, το κρυφό σχολειό, ο επεκτατισμός και ο μιλιταρισμός, η ρατσιστική και ξενοφοβική κοινωνία... Ξανά και ξανά. Πένες ψυχαναγκαστικά αδύναμες να αντιληφθούν και να αφουγκραστούν.

Βρήκαν και την ταμπέλα τους: οι χρήσιμοι ηλίθιοι. Έτσι νομίζουν ότι τους βλέπουν. Όχι. Δεν είναι χρήσιμοι, αν και θα μπορούσαν. Και φυσικά δεν είναι ηλίθιοι. Μέσα στην απογύμνωση της παιδείας, την αποχαύνωση, την δυσλειτουργική σκέψη, είναι απλά επικίνδυνοι.

...

Αύριο, Κυριακή, οι εφημερίδες θα γεμίσουν ξανά τις σελίδες τους με τα πονήματα της ίδιας θλιβερής ελίτ, μιας κατευθυνόμενης ιντελιγκέντσιας. Με εξαιρέσεις φωτεινές μα ελάχιστες, οι ίδιες λέξεις με άλλα γράμματα, τα ίδια κόμπλεξ με αυτοκρατορικό ύφος, που δεν επιδέχεται αμφισβήτησης. Βυθίστε το χέρι στην τσέπη. Αυτό έχει σημασία. Αν τους ενδιέφερε η αλήθεια δε θα καταδέχονταν να αμείβονται από αυτούς που υπηρετούν τα συμφέροντα. Και να βρίσκονται τα "ευαγγέλιά" τους δίπλα στα μεγάλα ψέματα: τις "βαλίτσες με ονοματεπώνυμο", την υπόθεση Ζαχόπουλου, τη βασισμένη σε φήμες και εικασίες σκανδαλολογία.

Αλλά αυτά είναι μικρά, πολύ μικρά, αθώα και γλυκά ψεματάκια...

22/10/08

Φενάκη

Τι γίνεται μετά;

Το αφηρημένο εισαγωγικό ερώτημα αφορά στην επαύριο των εκλογών, και συγκεκριμένα στο βέβαιο ενδεχόμενο μη σχηματισμού αυτοδύναμης Κυβέρνησης. Οι προβλέψεις πολλές και διάφορες, οι περισσότερες όμως εκτός πραγματικότητας. Το ΚΚΕ δε συνεργάζεται με κανέναν, με τον ΛαΟΣ δεν πρόκειται να συνεργασθεί κανένας και, πιθανότατα, η σύμπραξη ΣυΡιζΑ με έναν εκ των μεγάλων δε θα δίνει το 151. Μεγάλη συμμαχία ΠαΣοΚ-ΝΔ, ακόμα κι αν επιχειρηθεί, δύσκολα θα μακροημερεύσει. Αλλά θα πρόκειται για κίνηση πολιτικά εσφαλμένη που θα συμβολίζει, με τον εναγκαλισμό των δύο, την ταύτιση των πολιτικών τους και την αγωνιώδη προσπάθεια επιβίωσης ενός συστήματος υπό κατάρρευση. Μια τέτοια συμμαχία, πέραν του γεγονότος ότι έρχεται σε αναντιστοιχία με τα βαθύτατα διχαστικά πολιτικά ήθη και έθιμα της χώρας, θα έχει και δυσμενείς πολιτικές (εκλογικές) επιπτώσεις (κανένας ψηφοφόρος δεν ρίχνει την ψήφο του επιθυμώντας να δει στην Κυβέρνηση τους ιδεολογικά "αντιπάλους"!). Το επιχείρημα, δε, ότι με τον μεγάλο συνασπισμό θα διευκολυνθεί η λήψη οδυνηρών τολμηρών αποφάσεων είναι παντελώς αβάσιμο. Εκτός της αδυναμίας επίτευξης αρμονίας στη λειτουργία των μονοκομματικών Κυβερνήσεων, με εσωκομματικές έριδες, προσωπικές φιλοδοξίες, πικρίες και εύθραυστες ισορροπίες που πρέπει να τηρηθούν (και που έχουν καταστήσει ανάπηρη και τη σημερινή Κυβέρνηση), ο λόγος για τον οποίο η λήψη των "απαιτούμενων, αλλά δυσάρεστων" αποφάσεων διαρκώς αναβάλλεται, δεν είναι φυσικά οι αντιδράσεις μιας ισχυρής (;) αντιπολίτευσης, αλλά ο φόβος της εκλογικής αποδοκιμασίας, το περίφημο πολιτικό κόστος...

Με περισσότερους ή λιγότερους πειραματισμούς να μεσολαβούν, οι επαναληπτικές εκλογές, με τον νέο νόμο, φαντάζουν αναπόφευκτες. Εάν όμως ούτε οι +10 έδρες δε φτάσουν τι πρόκειται να γίνει;

Κακά τα ψέματα, την αναλογικότητα των εκλογικών συστημάτων τη θυμούνται οι Κυβερνήσεις μόνο όταν χάνουν. Η ιστορία φέρνει στη μνήμη το 1989. Στο τέλος απλά άλλαξε ο εκλογικός νόμος. Το πιο πιθανό είναι κάτι αντίστοιχο να γίνει και πάλι. Αφού η χώρα υποστεί την περιπέτεια αγνώστου αριθμού εκλογικών αναμετρήσεων και κυβερνητικών πειραματισμών.

Ας ασπαστούμε όμως προσωρινά το αίτημα καθιέρωσης της απλής αναλογικής. Θα αλλάξει κάτι δραματικά στη λειτουργία της Δημοκρατίας μας, προς το καλύτερο; Διότι, μετά από την πολυετή εμπειρία κοινοβουλευτισμού, σε μεγάλο βαθμού υγιούς, δεν δικαιολογείται κανένας να τρέφει βάσιμες ελπίδες ότι, μέσα από διαδικασίες γόνιμου και ψύχραιμου διαλόγου με γνώμονα το συμφέρον του τόπου και μόνο, οι πολιτικοί ταγοί θα καταλήξουν στη λήψη αποφάσεων! Το εσωκομματικό παζάρι θα μετατραπεί σε πολυκομματικό, τα νομοσχέδια και οι αποφάσεις θα πρέπει περισσότερες ισορροπίες να μη διαταράξουν και μια Κυβέρνηση συνασπισμού ή μειοψηφίας υπό τη δαμόκλειο σπάθη της κατάρρευσης, αποτελματωμένη, θα εκφράζει μια Δημοκρατία ακρωτηριασμένη, αφού βίαια θα της έχει αποσπασθεί όλη η ουσία της: η δυνατότητα να δράσει.

Παράλληλα, η αύξηση της κοινοβουλευτικής δύναμης των αντιπολιτευόμενων κομμάτων δύσκολα μπορεί να ειδωθεί ως κοσμογονική αλλαγή επί τα βελτίω. Ένα αίτημα μείωσης του κατωφλίου εισόδου στη Βουλή θα μπορούσε να θεωρηθεί προσπάθεια αύξησης της πολυφωνίας της. Όμως, 10 και 15 παραπάνω βουλευτές για το ΠαΣοΚ ή διπλασιασμός π.χ. των βουλευτών του ΛαΟΣ καμία καινοτομία δε συνιστά. Η βαρύτητα του λόγου που το κάθε κόμμα αρθρώνει στον δημόσιο διάλογο δεν είναι συναρτημένη προς τον αριθμό των εδρών του, αλλά προς το έρεισμα που διαθέτει στον λαό και τις δράσεις που αναπτύσσει.

Είναι λοιπόν εύλογη η υποψία ότι πίσω από την αύξηση της αναλογικότητας του εκλογικού συστήματος δεν κρύβεται τόσο η επιθυμία εξυγίανσής του (αν μάλιστα εξετάσουμε τη σύνθεση των ΚΟ των μικρών κομμάτων, η εκλογή στη Βουλή και άλλων παρομοίας φαιδρότητας προσώπων μάλλον το αντίθετο προμηνύει), όσο αυτή της αποτροπής σχηματισμού ισχυρής Κυβέρνησης. Υφέρπουσα υπονόμευση ενός (κατά το μάλλον ή ήττον ανεπαρκούς) συστήματος ή απλά επιθυμία συμμετοχής στην εξουσία;

Δεν έχει σημασία. Είτε έτσι, είτε αλλιώς, για τη λειτουργία του πολιτεύματος και της χώρας, Κυβέρνηση θα σχηματισθεί. Όσο λιγότερο ισχυρή αισθάνεται, τόσο περισσότερο ευάλωτη σε πιέσεις και συμφέροντα θα είναι.

Ανεξαρτήτως αυτού, η αναλογικότητα θα εκφυλισθεί στην πράξη. Η σύμπραξη των δύο μεγάλων θα χαρακτηρίζεται από τον διαγκωνισμό τους εν όψει της επόμενης αναμέτρησης. Η σύμπραξη μικρών με έναν μεγάλο θα ταυτίσει στη συνείδηση των ψηφοφόρων τις πολιτικές τους, καταργώντας και πάλι την αναλογικότητα, αφού θα αντιμετωπίζονται ως "μπλοκ".

Η εμπειρία του εξωτερικού είναι διδακτική:
Η Ιταλία μετά τον πολυετή κυκεώνα κυβερνητικής αστάθειας, στρέφεται προς τη δημιουργία ισχυρών και μεγάλων κομμάτων.
Στη Γερμανία ο μεγάλος συνασπισμός δεν έχει φέρει αποτελέσματα, ενώ ρίχνει τα ποσοστά των δύο, στις δημοσκοπήσεις αλλά και στις τοπικές εκλογές των κρατιδίων. Παράλληλα, τα μπλοκ Χριστιανοδημοκρατών - Χριστιανοκοινωνιστών - Δημοκρατών και Σοσιαλιστών - Πρασίνων αποτελούν την καλύτερη απόδειξη για τη (μέχρι πρότινος) λειτουργία ενός ξεκάθαρα δικομματικού στην ουσία του συστήματος. Η ανάδυση του κόμματος Λαφοντέν πόσο τυχαία και άσχετη με τον μεγάλο συνασπισμό είναι;
Στην Ισπανία, ομοίως, οι "μικροί" κυβερνητικοί εταίροι είναι εκ των προτέρων γνωστοί.
Στην Αυστρία η ιστορία είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Η άνοδος του Χάιντερ έφερε την ακροδεξιά στην κυβερνητική σύμπραξη με το κόμμα του Σούσελ. Μέχρι που οι ψηφοφόροι στράφηκαν κατ' ευθείαν στον δεύτερο... (Νέα άνοδος της ακροδεξιάς παρατηρήθηκε πρόσφατα στη χώρα, με νέο πλέον αρχηγό. Θα δούμε και πάλι εκείνα τα ανόητα "Στοπ Χάιντερ" άραγε;).
Σε Αγγλία και Γαλλία ο δικομματισμός ουσιαστικά κυριαρχεί. Για τις ΗΠΑ ούτε λόγος.

Πόσο άδικο λοιπόν θα έχουμε αν καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι, υπό το βέβαιο ενδεχόμενο ακυβερνησίας, η αύξηση της αναλογικότητας του εκλογικού συστήματος, μέσα από ασαφείς διαδικασίες ιδεολογικών εκπτώσεων και συγχωνεύσεων, θα οδηγήσει στην πράξη σε αφανισμό και απορρόφηση των μικρών από τους μεγάλους; Δε θα μειωθεί π.χ. η απήχηση του λόγου του ΣυΡιζΑ, αν αύριο αποτελέσει κυβερνητικό εταίρο; Θα επιβιώσει εκλογικά, ή το ΠαΣοΚ θα τον καταπιεί; Ο καθένας σκέπτεται και κρίνει.

Φυσικά υπάρχει και το "φιλοσοφικό" της υπόθεσης. Ότι, δηλαδή, η Βουλή πρέπει να αποτελεί γνήσια έκφραση της λαϊκής βούλησης. Υπ' αυτό όμως το πρίσμα θα πρέπει οι έννοιες λευκό, άκυρο και αποχή να εξαλειφθούν, διότι αλλοιώνουν το εκλογικό αποτέλεσμα, και άρα παραμορφώνουν την λαϊκή ετυμηγορία.


Πολλά μπορούν να ειπωθούν. Όμως δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ξεχνάμε ότι δεν αποτελεί αυτοσκοπό των εκλογών η συγκρότηση της Βουλής. Ούτε ότι το ζήτημα εντοπίζεται στο μέγεθος και τη σύνθεση των κοινοβουλευτικών ομάδων. Η πολιτική υπάρχει για να εξυπηρετεί το συμφέρον του λαού και της χώρας. Πότε θα το καταλάβουμε επιτέλους;

21/10/08

Ψύχραιμες αναγνώσεις μιας ιστορίας που επαναλαμβάνεται

Πολλές δημοσκοπήσεις είδαν το φως της δημοσιότητας τον τελευταίο χρόνο. Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο τους ήταν τα υψηλά ποσοστά του ΣυΡιζΑ. Μετά την lifestyle επιλογή Προέδρου, τα νούμερα εκτινάχθηκαν σε διψήφια. Οι προφήτες της κατάρρευσης του δικομματισμού ξεμύτισαν, περισσότερο βέβαιοι από κάθε άλλη φορά για την ορθότητα των προβλέψεών τους.

Δεν μπορούμε να τους αδικήσουμε, είχαν βάσιμα στοιχεία. Μια Κυβέρνηση σε κατάρρευση, όχι μόνο λόγω της προφανούς ανικανότητάς της ή των "σκανδάλων" (μιλώντας για σκάνδαλα ακόμα περιμένουμε την ουσία της υπόθεσης Ζαχόπουλου, ενός ανθρώπου που διαπομπεύθηκε με αφορμή το προσωπικό του δράμα, για να πληγεί ο Πρωθυπουργός). Δυστυχώς το μόνο που θα αφήσει πίσω της η ΝΔ είναι το βέτο του Βουκουρεστίου, εκτός κι αν συγκρατήσουμε τους γάμους (;) ομοφυλοφίλων, τα σύμφωνα συμβίωσης, την καύση των νεκρών και όλες τις υπόλοιπες κυβερνητικές κινήσεις που, ανεξάρτητα από το αν απορρίπτει ή εγκρίνει κανείς, έρχονται σε προφανή αντίθεση με την ιδεολογία της πλειοψηφίας του πολιτικού ακροατηρίου της ΝΔ. Τα δε σκάνδαλα έμειναν σε αόριστες καταγγελίες, αλλά έτσι γίνεται πάντα, με αποτέλεσμα ο καθένας να επιλέγει την εκδοχή που τον βολεύει: ότι δεν αποδείχθηκε τίποτα ή ότι όλα κουκουλώνονται.

Δεν είναι όμως το μηδενικό έργο ή η δυσωδία που πλήττει τη ΝΔ. Είναι η απογοήτευση των ψηφοφόρων της, αφού είχαν επενδύσει τις ελπίδες τους για κάτι καινούργιο στην πολιτική ζωή. Περίμεναν πάρα πολλά από τον Κώστα Καραμανλή, οι προσδοκίες ήταν τεράστιες μετά τα 11 χρόνια ΠαΣοΚ.

Γι' αυτούς τους ανθρώπους η επιλογή είναι πάρα πολύ δύσκολη. Ο ΛαΟΣ δε φαίνεται να εισπράττει τη δυσαρέσκεια: είναι μια λύση διόλου ελκυστική. Το ίδιο ισχύει για ΚΚΕ και ΣυΡιζΑ, αφού με τα σενάρια συνεργασίας με το ΠαΣοΚ το κόμμα Τσίπρα εμφανίζεται και πάλι ως δεκανίκι της Χ. Τρικούπη. Η επανεκλογή Παπανδρέου στο τιμόνι του κινήματος καθιστά μάλλον δύσκολη τη μετακίνηση ψήφων από τη ΝΔ -με τον Βενιζέλο ίσως τα πράγματα να ήταν διαφορετικά, αλλά αυτός είναι και ο λόγος που ο Θεσσαλονικιός βουλευτής απορρίφθηκε από τη βάση: δεν ήταν αρκετά "σοσιαλιστής".

Παράλληλα, οι απογοητευμένοι του ΠαΣοΚ είναι εξ ίσου άστεγοι! Οι αδυναμίες του κ. Παπανδρέου, ο οποίος εξακολουθεί να μην πείθει κανέναν για τις ηγετικές του ικανότητες, και ο αλληλοσπαραγμός των εσωκομματικών εκλογών είναι τα κυριότερα αίτια των σταθερά χαμηλών πτήσεων του κινήματος. Το ΠαΣοΚ δεν πέρασε πρώτο, είναι η ΝΔ που έπεσε.

Αν δεχθούμε τα παραπάνω, είναι αυτή ακριβώς η μεταβολή στην πρωτιά που ίσως αποτελέσει τη θρυαλλίδα για την ενεργοποίηση των μηχανισμών "επιστροφής στην ομαλότητα" του πολιτικού συστήματος: τη συσπείρωση της βάσης και την προσέλκυση των αναποφασίστων.

Το φάσμα εκλογικής νίκης του ΠαΣοΚ κατέστη αίφνης ρεαλιστικό και αποτελεί αφορμή συσπείρωσης και των δύο μεγάλων: οι πράσινοι βλέπουν ότι μπορούν να κερδίσουν και οι γαλάζιοι ότι χάνουν. Με μία μικρή δόση πόλωσης καθώς οι εκλογές θα πλησιάζουν, οι ψηφοφόροι θα γυρίσουν στα μαντριά τους. Ίσως όχι όλοι. Αλλά οι πρώτες ενδείξεις ήδη υπάρχουν. Ο Συνασπισμός σιγά-σιγά επανέρχεται στα ποσοστά του. Ενδεχομένως να εμφανίσει βελτίωση σε σχέση με το 2007, αλλά σίγουρα τα δημοσκοπικά 14άρια δεν πρόκειται να τα πιάσει. Ομοίως ο ΛαΟΣ δε φαίνεται να μπορεί να λειτουργήσει ως εναλλακτικός πόλος για τους κεντροδεξιούς ψηφοφόρους, ενώ το ΚΚΕ απευθύνεται σε συγκεκριμένο ιδεολογικά κοινό.

Η κρίσιμη μάζα λοιπόν είναι, όπως πάντα, οι αναποφάσιστοι, οι δυσαρεστημένοι δηλαδή από τα δύο μεγάλα κόμματα. Ας μη γελιόμαστε όμως. ΠαΣοΚ και ΝΔ διαθέτουν πολύ ισχυρούς μηχανισμούς, ικανούς να προσελκύσουν τους περισσότερους από αυτούς. Καθώς πλέον η (απολύτως προδιαγεγραμμένη) καθίζηση του ΣυΡιζΑ δείχνει ότι το κόμμα αυτό παραμένει επιλογή απογοήτευσης και διαμαρτυρίας (εκφράζει, δηλαδή, αρνητική ψήφο και τελικά δεν μπορεί να λειτουργήσει ελκυστικά), τα 25άρια που μαζεύουν τα δύο μεγάλα κόμματα προκαλούν την εύλογη απορία: όλοι οι υπόλοιποι τι θα ψηφίσουν; Εάν δεν ψηφίσουν καθόλου ενισχύονται κυρίως οι μεγάλοι. Εάν όμως προσέλθουν στις κάλπες, πόσο εύκολο θα είναι να ξεφύγουν από το δίπολο "ΠαΣοΚ ή ΝΔ", "Καραμανλή ή Παπανδρέου";

Είναι μάταιο να αγνοούμε πόσο βαθιά ριζωμένος είναι ο δικομματισμός στην πολιτική παιδεία του Έλληνα. Και φανερώνει άγνοια της πολιτικής ιστορίας η πρόβλεψη κατάρρευσής του μόνο και μόνο λόγω της δημοσκοπικής ανόδου του ΣυΡιζΑ. Πόσο εύκολα ξεχνάμε... Δεν έχει περάσει και πολύς καιρός από την εποχή που το ΚΕΠ θα τάραζε τα ήρεμα πολιτικά νερά! Με χαρισματικό (έτσι φαινόταν) αρχηγό, έμπειρο και πετυχημένο πολιτικό και με σαφώς κεντρώο στίγμα τα πήγε περίφημα στα γκάλοπ. Διότι δεν επέζησε καν μέχρι τις κάλπες...

Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Αν μου επιτραπεί μια (αυθαίρετη) σύγκριση, η σημερινή εποχή θυμίζει έντονα 2000, και όχι 2004. Διότι ο Πρωθυπουργός παραμένει ισχυρός και ο κόσμος εξακολουθεί να επενδύει σε αυτόν. Ορμώμενος από την (αυθαίρετη) σύγκριση, αποτολμώ και την (αυθαίρετη) πρόβλεψη: θεωρώ εξαιρετικά δύσκολο, με βάση τα σημερινά δεδομένα, να επικρατήσει το ΠαΣοΚ στις εκλογές, όποτε και αν γίνουν.

Τι θα γίνει μετά με απασχολεί...

12/4/08

Ας κοπάσουν οι χοροί

Η επιλογή του βέτο στη σύνοδο κορυφής του Βουκουρεστίου αποτελούσε μονόδρομο για την ελληνική Κυβέρνηση -και όχι επειδή την επέτασσαν τα εθνικά συμφέροντα. Η εσωτερική πολιτική πραγματικότητα ήταν αυτή που την κατέστησε τη μόνη ρεαλιστική επιλογή. Όχι βέβαια η από debate δέσμευση του Πρωθυπουργού, ούτε οι προς τον ΛΑΟΣ πιθανές διαρροές. Μία Κυβέρνηση θα έπεφτε: χωρίς το βέτο η δική μας, μετά το βέτο των Σκοπίων. Ο κ. Καραμανλής απλά επέλεξε να μην αυτοκτονήσει πολιτικά. Τίποτα το σπουδαίο δεν επέτυχε, αλλά μάλλον επέλεξε το αυτονόητο, για λάθος ίσως λόγους.

Από την άλλη το αυτονόητο πολλές φορές δεν είναι και τόσο αυτονόητο. Θα πρέπει να είναι κατ' επάγγελμα ψεύτης όποιος έστω και για μια στιγμή δε σκέφτηκε ότι σε αντίστοιχη θέση μία Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ, με εξωτερική πολιτική τύπου Κ. Σημίτη - Γ. Παπανδρέου, δε θα είχε προετοιμάσει από καιρού τον ελληνικό λαό για την από την ενδιάμεση συμφωνία προβλεπόμενη δέσμευση της Ελλάδος να μην εμποδίσει την είσοδο των Σκοπίων σε διεθνείς οργανισμούς λόγω της περί το όνομα διένεξης. Προσωπικά δεν έχω ουδεμία αμφιβολία, όσο αβάσιμη κι αν είναι μία τόσο υποθετική εκτίμηση: θα έμπαιναν στο ΝΑΤΟ ως πΓΔΜ και οι... "διαπραγματεύσεις" για το όνομα (δε) θα συνεχίζονταν.

Με το βέτο οι ρόλοι αντιστράφηκαν. Τα Σκόπια εγκλωβίστηκαν στην ίδια αδιέξοδη πολιτική που ακολουθούσε η Ελλάδα μέχρι το Βουκουρέστι -ίσως να αρχίσουν να αντιλαμβάνονται ότι το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί. Ακόμη και αν ολόκληρο το σύμπαν τους αναγνωρίσει ως Μακεδονία, το εύθραυστο κρατίδιο θα στερείται του πλέον πολύτιμου δεκανικιού του, της ΕΕ, αν δεν τα βρει με την Ελλάδα. Εάν μάλιστα συνυπολογίσει κανείς την αποκάλυψη ότι η Ελλάς πρότεινε στα Σκόπια παραμονές του Βουκουρεστίου την (χιουμοριστική) ονομασία "Δημοκρατία των Σκοπίων (Μακεδονία)" (αμετάφραστο άραγε;), θα καταλήξει μάλλον στο συμπέρασμα ότι η ελληνική διπλωματία έχει πια προσαρμοστεί στους όρους του παιχνιδιού που ο κ. Νίμιτς από ετών επέβαλε.

Στην πραγματικότητα μια ολόκληρη σχολή σκέψης έχει συντριβεί. Το κλασικό δίλημμα "συμβιβασμός ή απομόνωση" έπαψε να υφίσταται -και μάλλον η Ελλάς έχει υπερεκτιμήσει τις αμερικανικές "πλάτες" των Σκοπίων. Τι αμερικανικά "αντίποινα" έχουμε να φοβηθούμε; Θα αναγνωρίσουν οι ΗΠΑ τα Σκόπια ως Μακεδονία; Θα λάβουν φιλοτουρκικές θέσεις; Δε θα μας στηρίξουν στο Κυπριακό και τα άλλα εθνικά θέματα; Μόνο που τα έχουν ήδη κάνει όλα αυτά...

Ελλάς και ΗΠΑ δεν είναι πλέον συμμαχικές χώρες. Όχι διότι ξαφνικά εμφάνισε έξαρση ο αντιαμερικανισμός στην Ελλάδα -τίποτε δεν είναι τυχαίο-, αλλά για τον απλούστερο των λόγων: οι ΗΠΑ δεν έχουν κοινά συμφέροντα με τη χώρα μας. Το να προσβλέπουμε στη στήριξή τους λόγω των... ισχυρών ιστορικών δεσμών των δύο χωρών είναι αφελές. Τίποτα δεν έχουμε να φοβηθούμε. Το πολύ να μας κόψουν από πελάτες αμυντικών συστημάτων και να μας εντάξουν στον άξονα του κακού -κάτι που θα μας βλάψει τόσο όσο και το προτεινόμενο σκοπιανό μποϊκοτάζ των ελληνικών προϊόντων.

Οι πανηγυρισμοί για το αυτονόητο γενικότερα δεν έχουν νόημα. Όμως ειδικά στο συγκεκριμένο ζήτημα ο προβληματισμός είναι εντονότατος λόγω της επικράτησης των ακραίων φωνών στη γειτονική χώρα, με αποτέλεσμα την απουσία καλόπιστου συνομιλητή από την άλλη πλευρά. Η διένεξη για την ονομασία δύσκολα θα διευθετηθεί όσο ο αμερικανικός παράγων "φυτιλιάζει" τα Σκόπια, αντί να πιέζει προς συμβιβασμό.

Η αλήθεια είναι ότι η πΓΔΜ υπήρξε το χαϊδεμένο παιδί των ΗΠΑ. Ωστόσο η απουσία σοβαρής πολιτικής (και) σε αυτό το θέμα από την Κυβέρνηση Μπους φαίνεται από το πόσο εύκολα απεμπόλισε το μόνο μέσο πίεσης που διέθετε: οι ΗΠΑ ήδη από το 2004 έχουν αναγνωρίσει την πΓΔΜ ως Μακεδονία. Με αυτήν την αψυχολόγητη ενέργεια (που υπήρξε μάλλον η... πρώτη κίνηση τού κ. Μπους μετά την επανεκλογή του!) αφενός προκάλεσαν την αγανάκτηση του ελληνικού λαού καθιστώντας αδύνατη νέα υποχώρηση της ελληνικής πλευράς, αφετέρου απήλλαξε το βέτο από τις όποιες δυσμενείς επιπτώσεις θα μπορούσε να έχει. Σκεφθείτε μόνο πόσο διαφορετική θα ήταν η θέση του κ. Καραμανλή αν την επομένη του βέτο οι ΗΠΑ αναγνώριζαν σε "αντίποινα" τα Σκόπια ως Μακεδονία. Θα ήταν ένα σοβαρό πλήγμα και, άρα, ένα δυνατό διαπραγματευτικό χαρτί, το οποίο πούλησαν οι Αμερικανοί λόγω της ανυπαρξίας σοβαρής στρατηγικής τους.

Στους μήνες που ακολουθούν χρειάζονται προσεκτικοί χειρισμοί. Η Ελλάς δεν έχει πλέον περιθώριο οπισθοχωρήσεων και (ναι!) βρίσκεται σε θέση ισχύος. Εάν τα Σκόπια επιθυμούν να παίξουν τον ρόλο του διωκώμενου από μία... φασιστική (!) ελληνική Κυβέρνηση ας το κάνουν. Ίσως χρειστούν κι αυτά καμιά δεκαπενταριά χρόνια για να ξεκολλήσουν από τις εμμονές τους και να αποκαταστήσουν την επαφή τους με την πραγματικότητα. Μέχρι τότε οι πανηγυρισμοί θα φαντάζουν ανώφελοι. Το ζήτημα παραμένει, συνεχίζει να εκθέτει την Ελλαδα και συνεχίζει να πληγώνει την αξιοπρέπεια των Ελλήνων.

7/2/08

Μικρός απολογισμός

Μετά από 6 μήνες παρουσίας αυτού του ιστολογίου ουσιαστικά αισθάνομαι για πρώτη φορά την ανάγκη να αναφερθώ σε καθαρά προσωπικά ζητήματα.

Έχοντας μακρά εμπειρία στον χώρο των blog με την ιδιότητα του αναγνώστη κυρίως και λιγότερο του σχολιαστή, οι λόγοι που με οδήγησαν στη δημιουργία του "Ελληνική Πολιτική" ήταν δύο.

Ο πρώτος είναι σχεδόν αυτονόητος: να γράψω όσα δεν έγραψε κάποιος άλλος και ήθελα να δω γραμμένα. Ως μία ιδιότυπη "ψυχοθεραπεία" και εξομολόγηση, τα blog λειτουργούν άψογα. Γράφεις ό,τι θέλεις, αδειάζεις τη σκέψη σου, ξεσκάς. Οι πολιτικές συζητήσεις είναι βαριές για συγγενείς και φίλους. Έτσι το απεριόριστο θεωρητικά κοινό του διαδικτύου αποτελεί τον καλύτερο ακροατή με τον οποίο μπορείς να ανταλλάξεις θέσεις και απόψεις.

Αυτό ακριβώς το τελευταίο σημείο αποτελεί τον δεύτερο και κυριότερο λόγο ύπαρξης του ιστολογίου: η δημόσια συζήτηση, η ανταλλαγή σκέψεων, η πολιτική κουβέντα -από το επίπεδο "καφενείου" μέχρι το πιο υψηλό επίπεδο διαλόγου. Σε αυτόν τον τομέα το blog απέτυχε.

Θέλω να πιστεύω ότι διατήρησα μία σοβαρότητα. Το να μοντάρω εικονίτσες, να αναρτώ φτιαχτά (υποτίθεται χιουμοριστικά, στην πραγματικότητα κακοήθη) βιντεάκια, να χρησιμοποιώ ως έμβλημα τον ήλιο του ΠΑΣΟΚ να δύει ή έναν αναποδογυρισμένο πυρσό, ήταν το ευκολότερο πράγμα στον κόσμο. Αδιαφόρησα για όσα συνήθως βασανίζουν τους "bloggers", δηλαδή τα hits και οι εισερχόμενοι σύνδεσμοι, γι' αυτό ούτε άρχισα tour σχολίων σε περισσότερο ή λιγότερο φιλικά ιστολόγια για να κάνω αισθητή την παρουσία μου, ούτε αμόλησα 800 συνδέσμους σε άλλα blog ώστε να με ανιχνεύσουν και να φιλοτιμηθούν να ανταπαντήσουν με σύνδεσμο. Για την ακρίβεια ούτε καν οι στενότεροι συγγενείς και φίλοι δε γνωρίζουν για την ύπαρξη αυτού του ιστολογίου -ο ένας και μοναδικός φίλος που το ξέρει είναι ένα τεχνολογικό μαμούθ χωρίς πρόσβαση στο internet! Ο λόγος απλός: ήθελα πάση θυσία να αποφύγω τη μετατροπή του blog σε γιάφκα ομοϊδεατών.

Τα περισσότερα από τα "δημοφιλή" ιστολόγια σε αυτό ακριβώς εξελίσσονται. Σε όλους τους πολιτικούς χώρους. Δημιουργείται ένας σκληρός πυρήνας αναγνωστών - σχολιαστών, οι οποίοι είναι πάντοτε σε επιφυλακή για να κατασπαράξουν όποιον αγαθό αποτολμήσει να εκφράσει άποψη μη συνάδουσα προς τα ιερά και τα όσια του συγγραφέα.

Συμπεριφέρθηκα μάλλον με αφέλεια. Με τρόπο πολλές φορές έντονο, αλλά ποτέ κακοπροαίρετο, χρησιμοποίησα το ελεύθερο διαδικτυακό βήμα για να διατυπώσω τις θέσεις και προτάσεις μου. Όπως προανέφερα, κυριότερη επιδίωξη μου δεν αποτέλεσε η αυτοϊκανοποίηση της ανάγνωσης όσων ο ίδιος έγραψα. Όσο ανισόρροπο κι αν ακούγεται, υπήρξαν και πολλές περιπτώσεις που κι εγώ ο ίδιος απόρησα ξαναδιαβάζοντας αργότερα μερικές αναρτήσεις. Διότι δε χρησιμοποίησα λόγο επιτηδευμένο ούτε προκατασκευασμένο, αλλά ελεύθερο. Κάθε ανάρτηση ήταν αποτέλεσμα συσσωρευμένων αισθημάτων και σκέψεων, με αποτέλεσμα να χάνει την αξία της εκτός του συγκεκριμένου περιβάλλοντος στο οποίο αναφερόταν.

Αντιθέτως η επιδίωξή μου ήταν η συγκέντρωση σχολίων, αρνητικών! Εάν ήθελα να μαζέψω επαίνους δεν είχα παρά να προσελκύσω τους "ομοϊδεάτες" και να αλληλοεπιβραβευόμαστε. Εγώ έκανα το ανάποδο. Περίμενα τα αρνητικά σχόλια, τις αντίθετες σκέψεις. Πίστεψα σε όσα βαρύγδουπα διατυμπανίζονται για τα social media, από ανθρώπους που ελάχιστη σχέση φαίνεται ότι έχουν με αυτά. Ζήτησα σκέψεις και ιδέες. Έλαβα κακεντρέχεια. Υπήρξα πάντοτε πρόθυμος για συζήτηση, αποζήτησα τον σχολιασμό των post σε αντίθεση με την πάγια τακτική των περισσοτέρων. Με εξαίρεση συγκεκριμένες ειδικές περιπτώσεις δε λογόκρινα σχόλια και ήμουν διαθέσιμος για να απαντήσω και να διευκρινίσω.

Ήξερα ότι αυτό το ιστολόγιο δε θα ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές, διότι ήταν διαφορετικό, και σε φιλοσοφία και σε περιεχόμενο, από τα περισσότερα άλλα. Για την ακρίβεια εξεπλάγην από το πλήθος των hits που σίγουρα ξεπέρασαν κάθε δική μου προσδοκία. 4500. Χωρίς να έχω εφημερίδες και περιοδικά για να αυτοπροβάλλομαι, χωρίς να διαφημίζομαι σε fora, χωρίς να χώνομαι ιδιαίτερα σε άλλα ιστολόγια. Και χωρίς να επιδιώκω να με εντοπίσει κάποιο κόμμα για να αποκατασταθώ...

Είναι διαφορετικό αυτό το blog γιατί αντιτίθεται προς την κυρίαρχη ψευτοπροοδευτική ιδεολογία του διαδικτύου. Ούτε έβγαλα καταγγελτικές κραυγές, ούτε υποστήριξα ανόητες πρωτοβουλίες του τύπου να ανάψουμε τα φώτα για να διαμαρτυρηθούμε για τον πόλεμο ή να μαζευτούμε στην Πλατεία Αριστοτέλους και το Σύνταγμα φορώντας λαχανί καπέλα και μαύρα σώβρακα για να απαιτήσουμε την αναδάσωση και να αποδείξουμε ότι συγκροτούμε "κίνημα". Μεγαλύτερη ανοησία από αυτό το "κίνημα" χωρίς σαφή προσανατολισμό και χωρίς καμία συνοχή δεν υπάρχει.

Δεν κακίζω όσους στήριξαν τέτοιες πρακτικές. Απλά τις εντάσσω στη σφαίρα των γραφικοτήτων που πλήττουν ένα ανερχόμενο και ανώριμο μέσο επικοινωνίας (και ενημέρωσης). Ένα μέσο που πολλάκις επεσήμανα ότι, παρά το γεγονός ότι εκφράζει τον καθένα από μας, ορισμένες φορές δημιουργεί μία εικονική πραγματικότητα η οποία πόρρω απέχει από την αλήθεια.

Με αυτά τα δεδομένα και γνωρίζοντας ότι απευθύνομαι σε περιορισμένο κοινό απλά ήλπιζα ότι μέσα στο χάος του διαδικτύου θα βρεθούν 5-10 άνθρωποι να μιλήσουμε σοβαρά. Διαπίστωσα ότι αυτοί βεβαίως και υπάρχουν, αλλά οι υπόλοιποι είναι περισσότεροι. Αυτοί που χωρίς να δείχνουν καμία διάθεση να συνομιλήσουν περιορίζονται σε κακοήθειες, ειρωνείες και υποτιμητικά σχόλια. Προσπάθησα κάθε κουβέντα μου να την τεκμηριώνω. Ε, λοιπόν αυτό ήταν το μέγα λάθος. Διότι τις κατά ρυπάς βολές για την αβασιμότητα των επιχειρημάτων τις δέχθηκα πρώτα από ανθρώπους της λογικής "δικαίωμά μου να γράφω τη γνώμη μου για όσα γράφεις, έτσι σκέτα και χωρίς επιχειρήματα αν έτσι κρίνω"!!! Τελικά έπρεπε να κόβω κάθε αντίθετο σχόλιο και να μη νοιάζομαι και πολύ...

Σε αυτούς τους έξι μήνες ασχοληθήκαμε με πολλά από τα θέματα της επικαιρότητας. Αν για κάτι είμαι περήφανος είναι ότι κατά τεκμήριο περιέσωσα την αντικειμενικότητά μου: Προεκλογικά το URL περιελήφθη σε forum φίλων του ΠΑΣΟΚ στην κατηγορία "blog με συμπεράσματα που αν τα δεχθεί κανείς θα ψηφίσει ΝΔ" (κατά... σύμπτωση άρχισα αίφνης να δέχομαι μπαράζ πανομοιότυπων σχολίων για το πόσο καλά ψέλλισε στο debate ο Παπανδρέου και αναγκάστηκα προσωρινά να ενεργοποιήσω τον μετριασμό σχολίων -πράγμα για το οποίο ακόμη και μέχρι τώρα λυπάμαι). Στη συνέχεια προφανώς προσχώρησα στο ΠΑΣΟΚ, αφού κατέκρινα με σθένος την ατολμία και την απραξία της ΝΔ. Έπειτα (ξανά) υπονόμευσα την ενότητα του ΠΑΣΟΚ αφού επέμεινα στο προφανές, ότι δηλαδή ο Πρόεδρός του είναι ανεπαρκής. Τότε έγινα... φιλοβενιζελικός. Μόνο που δεν έκανα τίποτα πέρα από το να δημοσιοποιώ τις σκέψεις και τα σχόλια ενός απλά κάπως μορφωμένου Έλληνα πολίτη, που ξέρει πολύ καλά ότι δεν είναι σε θέση κανέναν να επηρεάσει.

Δύο όμως ήταν οι κορυφώσεις ανοησίας. Ζητώ συγγνώμη για τον τόνο και για τη λέξη που χρησιμοποιώ, αλλά η ευγένεια εκλαμβάνεται ως υποτονικότητα, αδυναμία και απειρία. Δεν ήταν λίγες οι φορές που πατερναλιστικά οι καλοί και έμπειροι "bloggers" φρόντισαν να με ανακαλέσουν στην τάξη επειδή, λέει, δεν είμαι συνηθισμένος στη λειτουργία του συγκεκριμένου μέσου. Με κάθε σεβασμό στις παλιοσειρές, και η σαχλαμάρα έχει τα όρια της.

Όταν χαρακτήρισα αυτοκαταστροφική την ευθεία αντιπαράθεση Παπανδρέου - Βενιζέλου λόγω της άμεσης εκλογής Προέδρου από τη βάση του ΠΑΣΟΚ, καταγγέλθηκα ως υπονομευτής των δημοκρατικών διαδικασιών. Εξέφρασα "αντιδημοκρατικές" και "ελιτίστικες" απόψεις! Δεν ξέρω αν υπονόμευσα και το ίδιο το πολίτευμα, πάντως ήμουν μέρος οργανωμένου σχεδίου. Το ίδιο και σήμερα. Τον Νοέμβριο με πανικόβαλε η εκλογή του Γιωργάκη, σήμερα του Αλεξάκη. Η τοποθέτηση μιας μαριονέτας στην ηγεσία του Συνασπισμού φοβίζει υποτίθεται. Και η "αντιτσιπρική υστερία" πλήττει, λέει, και αυτό το blog. Κι ας έχουμε πήξει από ύμνους προς το πρόσωπο του νέου θείου βρέφους σε όλα τα ΜΜΕ -και στα ιστολόγια, ναι.

Αφού λοιπόν έμαθα ότι ενεργώ βάσει σχεδίου, ότι υπηρετώ σκοτεινά συμφέροντα εναντίον του Παπανδρέου και του Τσίπρα (εν αγνοία μου προφανώς) και ότι ο λόγος μου είναι αστήρικτος, όπως επισημαίνουν άνθρωποι οι οποίοι ενέδυσαν ιδεολογικά την απροθυμία και ανυπαρξία επιχειρηματολογίας και σχολιασμού επί της ουσίας, ένα έχω να πω: Είναι βαθιά νυχτωμένοι όσοι νομίζουν ότι στα blog γίνεται κάτι το ιδιαίτερο. Διότι οι περισσότεροι έχουν μάθει μόνο να μιλάνε, όχι να διαβάζουν. Χωρίς να είναι σε θέση να κατανοήσουν τα απλά νοήματα μιας ανάρτησης (δε νομίζω δα ότι είμαι σε θέση να γράψω και τίποτε πολύπλοκο) είναι έτοιμοι να εξαπολύσουν τα πυρά τους. Όχι όμως στον πάντα ανοιχτό χώρο των σχολίων, αλλά σε ουδέτερους ή φιλικούς προς αυτούς χώρους. Και όταν αγανακτείς και διαμαρτύρεσαι γίνεσαι γραφικός ή απλά αγνοείς τους κανόνες των "social media". Ίσως. Εκτός των social media αυτό θα λεγόταν "τα αγαθά και συμφέροντα".

Εντός αυτών η πρακτική αυτή εξακολουθεί να μου φαίνεται τζάμπα μαγκιά. Όποιος διαφωνεί έχει δύο οδούς να ακολουθήσει. Η μία είναι η αδιαφορία. Δε μ' αρέσεις, δεν ασχολούμαι μαζί σου, τελεία. Η άλλη είναι η επισήμανση των διαφωνιών σου και η συζήτηση. Το να λέμε και να γράφουμε τις σαχλαμάρες μας, αλλά να μην είμαστε ανοικτοί σε αντίλογο είναι μια πρακτική που ο καθένας μπορεί να αξιολογήσει όπως νομίζει. Εγώ ουδέποτε διεκδίκησα το αλάθητο.



Ένας κύκλος κλείνει. Το blog φυσικά δεν πρόκειται να διακόψει τη λειτουργία του (δεν ξέρω βέβαια αν θα έλειπε και σε κάποιον, σε μια τέτοια περίπτωση), αλλά προσωπικοί, πρακτικοί καλύτερα λόγοι, δε μου επιτρέπουν να συνεχίσω την τακτική ενημέρωσή του. Έτσι οι αναρτήσεις θα είναι αραιές και άτακτες. Για μένα η περίοδος που ακολουθεί είναι εξαιρετικά δύσκολη. Έχω πολύ σοβαρότερα πράγματα να κάνω από το να ασχολούμαι με ολιγόφρονες οι οποίοι βλέπουν παντού φαντάσματα.

Η πίστη μου στον δημόσιο διάλογο όμως παραμένει ακλόνητη, όσο μικρή κι αν ήταν η ανταπόκριση που βρήκα. Γι' αυτόν τον λόγο θεωρώ απαράδεκτο κάτι που θα αναγκασθώ να κάνω για το επόμενο διάστημα, μέχρι την τακτοποίηση των θεμάτων μου: Λόγω αδυναμίας πρόσβασης στο Διαδίκτυο, αλλά κυρίως λόγω της έλλειψης χρόνου, η επιμέλεια του blog είναι αδύνατη. Έτσι, και επειδή δε θα έχει νόημα, αλλά κυρίως για να μη μετατραπεί σε χώρο δωρεάν διαφημίσεων, θα υποχρεωθώ να κλειδώσω τον χώρο των σχολίων. Ούτως ή άλλως τις διαφωνίες τους ορισμένοι μόνο εκεί δεν καταδέχθηκαν να γράψουν.

Αργά ή γρήγορα φυσικά θα επανέλθω, διότι πάνω και πέρα απ' όλα η ιδιότυπη αυτή επαφή εξακολουθεί να με ευχαριστεί. Μέχρι τότε, και για όσο ακόμη έχω τη δυνατότητα να απαντήσω, θα χαρώ να ακούσω τις σκέψεις και τα σχόλιά σας. Διότι κουβέντα μπορεί να γίνει μόνο μεταξύ ανθρώπων που διαφωνούν. Όχι μεταξύ όσων ευλογούν τα γένια τους.

6/2/08

Το Θαμπό Δαχτυλίδι, Μέρος 2ον: Περιμένοντας τον Μεσσία

Προσοχή: Δεν ακολουθεί λιβάνισμα του Αλέξη Τσίπρα.

Μέσα στο ανιαρό πολιτικό σκηνικό της δεύτερης τετραετίας της ΝΔ, οι νέες δημοσκοπήσεις έρχονται να επιβεβαιώσουν όσα όλοι διαπιστώνουμε εύκολα. Η ΝΔ προηγείται, το ΠΑΣΟΚ βυθίζεται, η Αριστερά ανεβαίνει. Όλα είναι λογικά, και όλα απολύτως παράλογα!

Το προβάδισμα της ΝΔ έναντι του ΠΑΣΟΚ αυξάνεται, παρά την κυβερνητική απραξία. Από τον Σεπτέμβριο ως και σήμερα με την Κυβέρνηση ασχοληθήκαμε λόγω Μαγγίνα και Ζαχόπουλου. Καμία γενναία πρωτοβουλία δεν ήλθε να ταράξει τα νερά, αφού και η πολυαναμενόμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση ανετέθη στην κ. Πετραλιά (εδώ ό,τι και να σχολιάσει κανείς δεν είναι αρκετό, ή μάλλον περιττεύει, αφού η κωμικότης της πρωθυπουργικής επιλογής ομιλεί αφ εαυτής).

Το δε ΠΑΣΟΚ, ανήμπορο να εκμεταλλευθεί την απογοήτευση που συνεχίζει η ΝΔ να προσφέρει αφειδώς στους υποστηρικτές της, εξακολουθεί να υφίσταται τις συνέπειες των εσωκομματικών εκλογών. Καλή η γιορτή της Δημοκρατίας, οι συμμετοχικές διαδικασίες και τα πράσινα άλογα, αλλά το κόμμα τελεί υπό διάλυση.

Ο Βενιζέλος δείλιασε και υπέκυψε. Όταν ο Παπανδρέου ξαναχάσει, διότι πρέπει να προέρχεται κανείς από τον Πλούτωνα για να πιστεύει ότι μπορεί να κερδίσει, θα είναι αρκετά ώριμο το φρούτο για να πέσει στην αγκάλη του; Πιθανότατα το σοσιαλεπώνυμο φρούτο θα έχει ήδη σαπίσει.

Ελλείψει λοιπόν ενός σοβαρού και αξιόπιστου τρίτου πόλου, οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι στρέφονται στις λύσεις ανάγκης. Και να τη πετιέται η Αριστερά με 15% και βάλε. Επιφυλάξεις διατηρούμε πάντοτε, αλλά στο βαθμό που τα γκάλοπ αντιμετωπίζονται ως εκτιμήσεις και όχι ως εκλογικά αποτελέσματα αποτυπώνουν μια τάση.

Καθώς λοιπόν η Αριστερά ανεβαίνει, ο νέος υπέρλαμπρος αστήρ της "προοδευτικής" πτέρυγας αρχίζει να φωτίζει τον σκοτεινό ουρανό της. Ο Αλέξης Τσίπρας είναι ο Μεσσίας της "προοδευτικής" Αριστεράς, και ορισμένοι θεωρούν ότι μια συμπόρευση με το ΠΑΣΟΚ του ενισχυμένου ΣΥΡΙΖΑ θα εκπαραθυρώσει τον Καραμανλή και τους συν αυτώ.

Ποιος είναι ο Τσίπρας; Είναι ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας, διότι έτσι επελέγη: ο Αλαβάνος πήρε όποιον βρήκε μπροστά του. Μοιάζει σα να τον επέλεξε στην τύχη. Ο κ. Καθένας και ο κ. Τίποτα ταυτόχρονα.

34 ετών, Πολιτικός Μηχανικός με μεταπτυχιακές σπουδές, σύμφωνα με το βιογραφικό του. Δε βλέπω κάτι συγκλονιστικό και συνεχίζω. Οργανώθηκε στην ΚΝΕ στα μαθητικά του χρόνια, συμμετείχε ενεργά στο μαθητικό κίνημα με τις καταλήψεις 1990-91 και στη συνέχεια στο φοιτητικό κίνημα. Αυτές οι "συμμετοχές" μου θυμίζουν όσους αφού φιλήσουν κατουρημένες ποδιές για να εκλεγούν σε μία θεσούλα, εμφανίζονται προβληματισμένοι πριν "αναλάβουν την ευθύνη" ή τη "διακονία", για να είμαστε και στο πνεύμα των ημερών. Έτσι και ο μικρός Αλέξης, υπηρέτησε τους συμφοιτητές του από διάφορες θέσεις. Γραμματέας της Νεολαίας Συνασπισμού, έπειτα μέλος της Πολιτικής Γραμματείας.

Δε χρειάζεται και πολύ χρόνο για να αντιληφθεί κανείς ότι πέρα από την (αξιέπαινη) κατάρτισή του (που χιλιάδες άλλα παιδιά πετυχαίνουν με καλύτερο τρόπο κάθε χρόνο) δεν έχει να επιδείξει απολύτως τίποτα πέραν ευτελών κομματικών δραστηριοτήτων στο πλαίσιο "νεολαιών", οι οποίες έχουν να επιδείξουν τα πλέον αηδιαστικά παλιοκομματικά χαρακτηριστικά. Η δε "δραστηριοποίησή" του στο "μαθητικό κίνημα" μού προξενεί ιδιαίτερη αποστροφή. Δεν είναι πολιτική πράξη, ούτε αντίσταση, ούτε διαμαρτυρία η κατάληψη. Είναι καταπιεστική και φασιστική, με όλη τη σημασία του χαρακτηρισμού που ορισμένοι ακρίτως αποδίδουν σε αυτούς έναντι των οποίων υποτίθεται ότι αγωνίζεται ο ΣΥΡΙΖΑ.

Δεν είναι λοιπόν κανένα παιδί βγαλμένο από την "κοινωνία", αλλά από τα κομματικά θερμοκήπια. Η μεγάλη του στιγμή; Οι Δημοτικές του 2006, όταν επελέγη και επεβλήθη (εδώ να χαρώ δημοκρατικές διαδικασίες) από τον κ. Αλαβάνο. Το 10,5% και η τρίτη θέση έφεραν τους διθυράμβους. 5,9% είχε πάρει ο κ. Κουβέλης το 2002. Καταπληκτικό επίτευγμα Τσίπρα. Μόνο που το 2002 υποψήφιος ήταν και ο κ. Δημαράς, με ένα... ταπεινό 11,1%!!! Οι ψηφοφόροι του κ. Δημαρά 4 χρόνια αργότερα δεν έπρεπε κάπου να πάνε; Ή μήπως υπήρχε πιθανότητα να στραφούν προς τον κ. Δημοσθένη Βεργή; Ποια είναι λοιπόν η τόσο μεγάλη επιτυχία του κ. Τσίπρα; Ο Δημαράς με το 11 δεν έγινε αρχηγός κόμματος το 2002. Όπως ούτε ο Βούγιας μερικά χρόνια νωρίτερα, στη Θεσσαλονίκη.

Αστέρια της μιας βραδιάς υπάρχουν πάντα στις εκλογές Δήμων και Νομών. Όμως κάποτε κρίνονται και επί της ουσίας και η ετυμηγορία σπανίως είναι θετική. Φυσικά οι εντυπώσεις έμειναν. Και η επιλογή Αλαβάνου δικαιώθηκε, με τη βοήθεια των πάντα φιλικών ΜΜΕ και των βιαστικών αναλυτών.

Μήπως όμως ξεχώρισε ο Αλέξης για τη ρητορική του δεινότητα, τον εύστοχο λόγο και τις ουσιαστικές απαντήσεις του, τις λύσεις που προτείνει; Όχι βέβαια, αλλά ας μην είμαστε αυστηροί. Τις ίδιες κενολογίες λένε όλοι.

Τα παραπάνω αποσκοπούν στο να αποδείξουν πόσο λίγος είναι ο συγκεκριμένος άνθρωπος, αλλά και να καταδείξουν τον μιντιακό τρόπο με τον οποίο ασκείται πια η πολιτική. Μια δόση φωτογένειας, ένα χαζοχαρούμενο μπεμπεδίστικο χαμόγελο και οι εξ ίσου χαζοχαρούμενες νεαρές ψηφοφόροι λιποθυμούν στο πέρασμα του Αλέξη. Προσθέτουμε δυο μεζούρες αδιάφορων περί τα πολιτικά νέων που βλέπουν στο πρόσωπό του τη νίκη στη μάχη των γενεών και τελειώσαμε. Μας κούρασαν οι παλιοί, έρχεται το νέο.

Νέο ίσως. Φρέσκο όχι. Ο ΣΥΡΙΖΑ εκφράζει τις ίδιες μπαγιάτικες θέσεις και απόψεις με το ΚΚΕ. Ακόμη και εκείνο το σταλινικό απολειφάδι σοβαρεύτηκε, ο Συνασπισμός όμως όχι. Με μπαράζ υπερσυντηρητικών αντιδράσεων κέρδισε ψήφους. Ωραία. Όταν φύγει ο Γιωργάκης να δούμε τι θα γίνει...

Ο Αλαβάνος πάντως απέδειξε για μια ακόμη φορά πόσο γάτα είναι. Όπως όταν μας δούλευε όλους με την τάχα γενναία επιλογή του να κατέβει στο Ηράκλειο και τις Σέρρες. Με άριστη γνώση του εκλογικού νόμου, αλλά και της ανά τις περιφέρειες εκλογικής του δύναμης, ρισκάρισε, αλλά πολύ λιγότερο από όσο φαινόταν. Το ίδιο κάνει για δεύτερη φορά με τον μικρό Αλέξη. Όπως το 2006 που έπαιζε στα σίγουρα, έτσι και τώρα έχει μια μαριονέτα στα χέρια του. Μένει αρχηγός της ΚΟ, αφήνει το κόμμα. Ε, βέβαια. Η διοίκηση ενός τέτοιου κολοσσού όπως ο "Συνασπισμός της Αριστεράς, των Κινημάτων και της Οικολογίας" τον κούρασε. Οι υστερικές και ακαλαίσθητες τσιρίδες στη Βουλή όχι.

Ο Τσίπρας εκφράζει το τίποτα. Φυσικά και θα πετύχει εκλογικά. Το εκλογικό σώμα πάντα επιβραβεύει τους ανίκανους (...). Όταν όμως η επικοινωνιακή έκρηξη καταλαγιάσει, όταν το ΠΑΣΟΚ σοβαρευτεί ή διαλυθεί και ησυχάσουμε, ώστε να προκύψει κάτι ουσιαστικό και χρήσιμο, όταν ο διπολισμός τονωθεί εκ νέου, τότε η μάχη για το 3% θα είναι ο εφιάλτης που επέστρεψε.

Μέχρι τότε κάποιοι θα ονειρεύονται ακόμη και Συγκυβέρνηση! Τσίπρας, ο Μεσσίας της Αριστεράς!

Πολύς λοιπόν λόγος γίνεται για τον τρόπο με τον οποίο η Αριστερά θα επιστρέψει στην εξουσία. Και ποιος είπε ότι πρέπει; Η ευκαιριακή άνοδος των υστερικών κομμάτων διαμαρτυρίας λόγω της κυβερνητικής ανικανότητας και κυρίως της αυτοδιάλυσης του ΠΑΣΟΚ, γιατί ερμηνεύεται ως αριστερή στροφή του εκλογικού σώματος;

Τα πράγματα είναι απλά: η Αριστερή ιδεολογία είναι νεκρή. Με την πτώση του τείχους, έπεσε κι αυτή. Το πλέον εξωφρενικό; Τα ιδεώδη της "Δεξιάς" (π.χ. Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια) είναι σχεδόν αυτονόητα για κάθε Έλληνα. Γι' αυτό και δεν έχουν επίσης πολιτική αξία. Σκεφθείτε το. Ξεπεράστε τις προκαταλήψεις, συγκρίνετε και με το εξωτερικό (ακούστε π.χ. λιγάκι Ρόμνεϊ και Χάκαμπι, για να δείτε με τι άγαρμπο τρόπο εμπλέκεται η θρησκεία στην πολιτική σε κοινωνίες που πάσχισαν να την αποβάλουν) και θα το διαπιστώσετε.

Επομένως αυτό που μένει, είτε με προτεραιότητα σε κοινωνικά θέματα, είτε με πιο φιλελεύθερες προσεγγίσεις, είναι να επιλέγουμε από τα κόμματα αυτούς τους (10, 20 όσους είναι) σοβαρούς ανθρώπους. Τους έντιμους, εργατικούς και ειλικρινείς. Τους ικανούς και φιλότιμους. Τους άξιους.

Ως τέτοιον θεωρώ τον κ. Φώτη Κουβέλη. Κι ας με χωρίζει ένα ιδεολογικό χάος μαζί του. Στη σημερινή όμως πολιτική δεν επιλέγουμε τους άξιους. Επιλέγουμε ηθοποιούς και τραγουδιστές. Επιλέγουμε αποδεδειγμένα ανίκανους απογόνους ηρωοποιημένων μετριοτήτων. Επιλέγουμε "νέους" μόνο επειδή είναι νέοι. Όσους "γράφουν", κι ας μην έχουν να πουν τίποτα.

Δεν έχει σημασία ποιον θα επιλέξουν. Είναι δικό τους θέμα, δική τους υπόθεση και τουλάχιστον δεν εξευτελίστηκαν όσο το ΠΑΣΟΚ. Όμως η διαφαινόμενη επιλογή τους δεν κομίζει κάτι φρέσκο, αλλά απλά αποτελεί μία ακόμη εκδήλωση της νοσηρότητας του πολιτικού συστήματος. Που δεν είναι η διαφθορά, η ατολμία, το εκλογικό κόστος ή ό,τι άλλο προβάλλεται κατά καιρούς, αλλά η ρίζα τους: η ανωριμότητα των πολιτών να θέσουν τα σωστά κριτήρια επιλογής.

Για τον κ. Κουβέλη ισχύει ό,τι και για τόσους άλλους, πολιτικούς και μη: Το ήθος και η αρετή αποτελούν επιβράβευση από μόνα τους. Και στο τέλος-τέλος είναι και τα μόνα που μένουν.

30/1/08

12 χρόνια μετά...

...ποιοι τους έχουν ξεχάσει;


Δεν ξέρω τι πρέπει να γράψω ώστε να νιώσω ότι τιμώ τη θυσία τους. Γράφω και σβήνω, ξαναγράφω και ξανασβήνω. Τίποτε δεν είναι αρκετό. Καμία λέξη, όσο βαριά κι αν είναι, δε φαίνεται να φτάνει.

Θα αρκεστώ σε ένα απλό και γνήσιο Ευχαριστώ:
σε αυτούς που θυσιάστηκαν για μια Πατρίδα που ήξεραν ότι θα τους ξεχάσει.
σε αυτούς που μας θύμισαν ότι υπάρχουν ιδανικά σε αυτόν τον τόπο.
σε αυτούς που αντιστάθηκαν και δεν πρόδωσαν τις αξίες αυτού του Έθνους.
σε αυτούς που εξακολουθούν να πιστεύουν σε αυτές.
σε αυτούς που συνεχίζουν να φυλάσσουν Θερμοπύλες, ενάντια στην αποβλάκωση της εποχής που διανύουμε.

Όσο τους θυμόμαστε η θυσία τους δε θα είναι μάταιη.

Και σε πείσμα πολλών, θα συνεχίσουμε να θυμόμαστε.

28/1/08

Καλό ταξίδι...


Ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος ολοκλήρωσε την επί Γης παρουσία του σήμερα το πρωί.

Ηγετική φυσιογνωμία αναμφισβήτητα, με τη δυναμική του φωνή έφερε κατά τη δεκαετή θητεία του την Εκκλησία στην πρώτη γραμμή. Κατέκτησε αυτό που μόνο για τους ιερωμένους δεν εθεωρείτο αυτονόητο: το δικαίωμα στην άποψη. Επί των ημερών του η Εκκλησία έπαψε να απουσιάζει από τα κοινωνικά δρώμενα. Αγαπήθηκε, αλλά και επικρίθηκε όσο κανείς προκάτοχός του. Ενέπνευσε, αλλά και προκάλεσε αντιδράσεις. Όπως όλοι οι ηγέτες, ένωσε και δίχασε ταυτόχρονα.

Έκανε λάθη. Ο απολογισμός του όμως είναι σίγουρα θετικός, καθώς άλλαξε ριζικά την εικόνα που είχε σχηματίσει η κοινωνία για την Εκκλησία. Ίσως και με εκπτώσεις σε επίπεδο πνευματικότητας, κατάφερε όμως να εκφέρει λόγο επίκαιρο, εύστοχο και γοητευτικό.

Στις δύσκολες στιγμές που πέρασε κατά το τελευταίο εξάμηνο δεν έλειψαν και όσοι ("επιστήμονες" τάχα) επεδίωξαν να επωφεληθούν και να προβληθούν. Ο Μακαριστός Χριστόδουλος πάλεψε για τις (μηδενικές) πιθανότητες επιβίωσης που είχε με εντιμότητα και ευθύτητα. Σε αντίθεση με ό,τι έπραξαν κατά το παρελθόν άλλα δημόσια πρόσωπα, μοιράστηκε τον πόνο της δοκιμασίας του με ολόκληρο τον κόσμο.

Έχει τονιστεί η αξιοπρέπεια και το θάρρος του μέχρι την ύστατη ώρα. Για τους λειτουργούς της υγείας αυτό δεν είναι ξένο. Χιλιάδες άνθρωποι παλεύουν καθημερινά με τις λιγοστές δικές τους πιθανότητες, και, εν προκειμένω, η δημοσιότητα κάθε άλλο παρά συνέβαλε στη βελτίωση της παρασχεθείσης περίθαλψης -το αντίθετο μάλλον...

Όμως αν κάτι αφήνει ως τη σημαντικότερη κληρονομιά ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, ίσως σημαντικότερο από όσα έπραξε και είπε κατά τη διάρκεια της ζωής του, είναι ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς όλους εμάς τους "γιατρούς": το δικαίωμα στον αξιοπρεπή θάνατο.

Όταν οι ελπίδες σβήνουν και ο θάνατος είναι πλέον θέμα χρόνου, όταν η ιατρική υποστήριξη δεν έχει πλέον τίποτε ουσιαστικό να προσφέρει, δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό από το να περάσει ο ασθενής τις τελευταίες στιγμές του στη ζεστασιά του σπιτιού του, στη θαλπωρή των οικείων του. Από κάποιο σημείο και μετά οι ιατρικές παρεμβάσεις δεν εξυπηρετούν την παράταση της ζωής, αλλά την παράταση της αγωνίας του θανάτου. Ο Μακαριστός Χριστόδουλος δίδαξε με το παράδειγμά του την ιατρική κοινότητα. Άφησε αυτήν τη ζωή στο σπίτι του, μακρυά από τους ξένους νοσοκομειακούς διαδρόμους, τα ψυχρά δωμάτια, τους καθετήρες και τους αναπνευστήρες, που ελάχιστα μπορούσαν να βοηθήσουν. Αυτή είναι η σημαντική κληρονομιά του. Η ανάγκη να ξαναβρεί η επιστήμη την ανθρωπιά της.

Είναι δεδομένο ότι οι ευχές όλων (ακόμη και όσων διεφώνησαν ίσως με τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε να πορευθεί) για ανάπαυση τον συνοδεύουν.

Η μνήμη του θα μείνει άσβεστη στις ψυχές μας.

23/1/08

Εάν είχε κερδίσει ο Βενιζέλος...

Στη ζωή μπορεί να μην υπάρχουν "αν", καθώς πάντοτε είμαστε υποχρεωμένοι να δεχόμαστε και να αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα, ωστόσο τα υποθετικά σενάρια μπορεί να δείξουν πόσο σχετικά είναι ορισμένα πράγματα.

Εάν στις 11 Νοεμβρίου ο κ. Βενιζέλος είχε επικρατήσει, σήμερα θα ήταν πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Στέλνοντας σπίτι τους ορισμένα από τα στελέχη που συνδέθηκαν με το κόμμα στην μετά το 2004 εποχή, θα είχε την ευκαιρία ανανέωσης προσώπων. Τολμηρή υπόθεση η περίφημη ανανέωση προσώπων, ιδεών ή και συμβόλων. Αλλά αφού παραμένει υπόθεση, δεν μπορούμε να ξέρουμε πόσο τολμηρός θα ήταν ο νέος αρχηγός. Ακόμη όμως και αν δρούσε με την ίδια δειλία που έδειξε ο Παπανδρέου το 2004, όταν ο αηδιασμένος από την εξέλιξη τού ΠΑΣΟΚ κόσμος του απαιτούσε "να τα αλλάξει όλα" και εκείνος εκώφευσε, ορισμένες υποθέσεις δεν είναι τόσο "τολμηρές":

Κατ' αρχήν η συσπείρωση των ψηφοφόρων του κόμματος, μετά από μία μικρή περίοδο επιφυλακτικότητας απέναντι στον νέο ηγέτη, θα ανέβαινε στα ύψη. Ακόμη και χωρίς να έχει δει πολλά πράγματα από τον Βενιζέλο, ο απλός Πασόκος θα τον αντιμετώπιζε ως την καλύτερη πιθανότητα να ρίξει τη "δεξιά" (παρωχημένη ορολογία, η οποία όμως βρίσκει έδαφος στον νου ορισμένων ακόμη και σήμερα). Εάν συνυπολογίσουμε τη φυγή ψηφοφόρων τής ΝΔ, οι οποίοι θα μπορούσαν να βρουν καταφύγιο σε ένα σε άνοδο κόμμα, αλλά και την ελκυστικότητα του "καινούργιου" (ακόμη και αν δεν εκόμιζε ο νέος αρχηγός κάτι το πραγματικά και ουσιαστικά νέο), το να υποθέσουμε ότι τα ποσοστά του ΠΑΣΟΚ θα ήταν πολύ υψηλότερα είναι εύλογο.

Μπροστά στο ενδεχόμενο επανόδου του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, η ΝΔ θα εμφάνιζε (παρά τη φυγή ψήφων προς τα αριστερά) εκ δεξιών συσπείρωση, δηλαδή επαναπατρισμό ψηφοφόρων που στράφηκαν προς τον ΛΑΟΣ εν είδει διαμαρτυρίας.

Αυτό το υποθετικό σενάριο λοιπόν, θα έφερνε ψήφους από Συνασπισμό και ΚΚΕ πίσω στο ΠΑΣΟΚ και από τον ΛΑΟΣ στη ΝΔ. Έτσι είναι επίσης εύλογο να υποθέσουμε ότι ΠΑΣΟΚ και ΝΔ θα έδιναν μάχη για την πρωτιά, με προβάδισμα πιθανότατα του ΠΑΣΟΚ, τη στιγμή που ο ΛΑΟΣ θα βρισκόταν κάτω από το όριο εκπροσώπησης στη Βουλή, όπως ενδεχομένως και ο ΣΥΡΙΖΑ, με το ΚΚΕ σε ένα κλασικό 6%.

Δε νομίζω ότι υπάρχει κάτι το "ακραίο" σε αυτό το σενάριο. Ακόμη και αν οι εκτιμήσεις των υποθετικών ποσοστών θεωρηθούν υπερβολικές, η γενική εικόνα είναι δεδομένη: Άνοδος ΠΑΣΟΚ, αντιδραστική συσπείρωση της ΝΔ (σε σχέση με αυτή την παράμετρο ενδεικτική είναι η άνοδος του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 2000 με πτώση ΔΗΚΚΙ και Συνασπισμού, λόγω της ανόδου της ΝΔ και του υπαρκτού ενδεχομένου να κερδίσει τις εκλογές), πτώση των μικρών κομμάτων.

Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε τι θα έγραφαν όσοι έχουν αρχίσει να "κλαίνε" από τώρα τον δικομματισμό. Μάλλον θα υμνούσαν τα ηγετικά χαρίσματα του Βενιζέλου και θα μιλούσαν για "φαινόμενο", αφού θα είχε πετύχει τη νεκρανάσταση του ΠΑΣΟΚ! Πόσο σχετικά είναι ορισμένα πράγματα...

Νομίζω ότι ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα της πολιτικής τις τελευταίες δεκαετίες είναι πώς είναι δυνατόν ο απλός Πασόκος να επανεξέλεξε τον κ. Παπανδρέου. Σε αυτό το ερώτημα καμία απάντηση δε μου φαίνεται πειστική.

Το προαναφερθέν σενάριο δεν προεξοφλεί την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, ούτε ότι απαραίτητα μία εκλογή Βενιζέλου (στην αρχηγία της αντιπολίτευσης ή ακόμη και την πρωθυπουργία) θα ήταν ωφέλιμη για τον τόπο. Αυτό απλά δε θα το μάθουμε ποτέ.

Αυτό είναι το κακό με τα σενάρια...

21/1/08

Ευχαριστώ, δε θα πάρω!

Η υπόθεση Ζαχόπουλου αν ανέδειξε ένα πραγματικά μείζον ζήτημα αυτό είναι η κατάσταση των ελληνικών ΜΜΕ. Η αναγωγή περιορισμένης σημασίας ειδήσεων σε κοσμοϊστορικά γεγονότα τα οποία, υποτίθεται, συγκλονίζουν την κοινή γνώμη ή αποτελούν σκάνδαλα ολκής μόνο συμπτωματική δεν είναι.

Το πρόσφατο παρελθόν είναι ενδεικτικό. Πλήθος υποθέσεων ήρθε στο φως την τελευταία τετραετία: υποκλοπές, καρτέλ γάλακτος, δομημένα ομόλογα, απαγωγές των Πακιστανών... Ακόμη και στις περιπτώσεις που πράγματι φαινόταν να υπάρχει ζήτημα και ποινικά κολάσιμο, οι υπερβολές που συνόδευσαν την παρουσίαση των υποθέσεων αυτών έφεραν τελικά τα αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Με έναν βομβαρδισμό βερμπαλισμών του τύπου "μείζονα κυβερνητική κρίση", "πλήγμα στην αξιοπιστία του Καραμανλή", "γαλάζια παιδιά και κουμπάροι", "χρήμα με συγκεκριμένη κατεύθυνση", "βαλίτσες με όνομα και επώνυμο" κ.λπ. η κοινή γνώμη οδηγήθηκε σε μία, τρόπον τινά, απευαισθητοποίηση. Οι ακραίες συμπεριφορές πολιτικών τε και δημοσιογράφων μπούχτισαν τελικά τον κόσμο, που γρήγορα, εξαιτίας της κοπιαστικής ανακύκλωσης προσώπων και αυθαίρετων θέσεων χωρίς προσθήκη πραγματικά νέων στοιχείων, αδιαφόρησε.

Αυτό θα γίνει μοιραία και με την υπόθεση Ζαχόπουλου. Οι αηδιαστικές υπερβολές ακούστηκαν πριν καλά καλά ο πρώην γ.γ. μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Χωρίς καν να ξέρει κανείς τι συνέβη, ο Ζαχόπουλος μετετράπη στον πλέον διεφθαρμένο αξιωματούχο. Δύσκολα θα βρεθεί υπόθεση που να οδήγησε σε έρευνα της Βουλής με λιγότερα στοιχεία. Μακάρι να έχει αποτελέσματα. Αλλά είναι ευκαιρία να αλλάξει όλη η λειτουργία Κυβέρνησης και Κοινοβουλίου. Εάν η Βουλή φέρνει υπουργούς 12 ετών για διευκρινίσεις χωρίς να ξέρει τι ψάχνει, είναι ώρα όλοι οι κυβερνητικοί να αρχίσουν να δίνουν λόγο, συντεταγμένα και προγραμματισμένα. Τότε οι υπερβολές θα είχαν ένα νόημα. Βέβαια το Κοινοβούλιο δεν επέδειξε την ίδια ευαισθησία κατά το παρελθόν όταν υπουργοί προέβαιναν σε απροκάλυπτη επίδειξη του -αδικαιολόγητου- πλουτισμού τους, αλλά ποτέ δεν είναι αργά.

Μέχρι πάντως να ξεφουσκώσει αναπόφευκτα η Ζαχοπούλειος φούσκα θα συνεχίσουμε να ακούμε αηδίες. Δεν εννοώ τα ψέματα και τα κουτσομπολιά που έχουν επικρατήσει τον τελευταίο μήνα. Αυτά κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να τα ανεχθεί. Χειρότερη είναι η στάση που τηρούν ορισμένες υποτίθεται σοβαρές δημοσιογραφικές πένες, που, σε συνδυασμό με τα ευρήματα των τελευταίων δημοσκοπήσεων, θεωρούν την πρόσφατη (ακόμη αδιευκρίνιστη) υπόθεση ως τη σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι και προβλέπουν, για πολλοστή φορά, το τέλος του δικομματισμού. Η υπερβολή και ο βερμπαλισμός στην πιο ακραία μορφή τους.

Ο δικομματισμός ως κοινωνικό και πολιτικό φαινόμενο είναι παρών σε όλον τον κόσμο. Αγγλία, Γαλλία, Ισπανία, Γερμανία και, φυσικά, στις ΗΠΑ για να αναφέρω μόνο τρανταχτά παραδείγματα. Ακόμη και στην Ιταλία, με παράδοση ασταθών πολυκομματικών κυβερνήσεων, τόσο με τη συγκρότηση του κόμματος Βελτρόνι και τις αντίστοιχες κινήσεις Μπερλουσκόνι, όσο και με τις εκλογικές μεταρρυθμίσεις που ο (αριστερός!) Πρόντι προωθεί, η κατεύθυνση είναι προς τη συγκρότηση δύο μεγάλων κομματικών πόλων και μονοκομματικών κυβερνήσεων! Μόνο στην Ελλάδα ο δικομματισμός έχει δαιμονοποιηθεί και παρουσιάζεται απρόσεκτα και βιαστικά σαν αχόρταγο αντιδημοκρατικό τέρας. Απλά και μόνο διότι το να τον αντιμάχεσαι έχει βαφτιστεί "προοδευτικό".

Αντιλέγει κάποιος: σε πολλές από τις υπόλοιπες χώρες που αναφέρθηκαν υπάρχουν κυβερνήσεις συνασπισμού. Εύκολη υπεκφυγή το να επικαλεσθούμε το μεσογειακό μας ταμπεραμέντο. Οι συνασπισμοί δεν ταιριάζουν στον Έλληνα. Βάσιμο επιχείρημα, αλλά υπάρχουν και σημαντικότερα που καταδεικνύουν πόσο επιδερμικά προσεγγίζονται οι κυβερνήσεις συνεργασίας. Στην Ισπανία ο κάθε πρωθυπουργός είναι δέσμιος των μικρών και πολλές φορές ακραίων κομμάτων με τα οποία είναι καταδικασμένος να παζαρεύει. Στη Γερμανία, παράδεισο τάχα των πολιτικών συστημάτων, οι μικρότεροι πόλοι αποτελούν υποκαταστήματα των μεγάλων. Πράσινοι και Σοσιαλδημοκράτες, Ελεύθεροι Δημοκράτες και CDU-CSU, προχωρούσαν σφιχταγκαλιασμένοι μέχρι προσφάτως. Και δε θα δυσκολευτούν να συνεχίσουν και στο μέλλον την παρέα τους.

Στα καθ' ημάς τα μνημόσυνα του δικομματισμού με αφορμή το 8% του ΣυΡιζΑ και το 4% του ΛαΟΣ δίνουν και παίρνουν. Η τελευταία κρίση ήταν καταλυτική για το εκλογικό σώμα που αποδοκιμάζει τον δικομματισμό. Είναι έτσι;

Την έλλειψη αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος την έχουμε επισημάνει πολλάκις. Είναι πέραν πάσης αμφιβολίας. Δεν αποτελεί όμως σημερινό φαινόμενο και εν πολλοίς υπεύθυνος είναι ο ίδιος ο ψηφοφόρος. [Ένα κλασικό παράδειγμα είναι το "βρώμικο" 89. Βρώμικα ήταν όσα προηγήθηκαν, και όχι το 89. Πολλοί καταδικάστηκαν, και πολιτικά πρόσωπα, ο ίδιος ο Παπανδρέου αθωώθηκε για μία ψήφο. Κι όμως, ο λαός ήταν που τον επανεξέλεξε, ο λαός που θεωρεί τον ηγέτη μίας διεφθαρμένης κηβέρνησης, αυτόν που διέλυσε την οικονομία και συνέβαλε τα μέγιστα στο μπόλιασμα της δημόσιας διοίκησης με την ακραία διαφθορά και τον κακοήθη κομματισμό, επιτυχημένο Πρωθυπουργό! Ο ίδιος λαός που υποτίθεται ότι έχει αηδιάσει με το πολιτικό σύστημα και είναι ανένδοτος σε θέματα διαφάνειας και χρηστής διαχείρισης. Ο ίδιος λαός που ψηφίζει ΝΔ και ΠΑΣΟΚ!].

Ούτε όμως το "τέλος" του δικομματισμού είναι καινούργιο. Τι γραφόταν όταν ο κ. Αβραμόπουλος ίδρυε το ΚΕΠ και έπαιρνε 10 και 14% στα γκάλοπ; Τα ίδια που γράφονται τώρα με τα οχτάρια του ΚΚΕ και του ΣυΡιζΑ. Τα ίδια ακριβώς πράγματα για την κατάρρευση του διπόλου από το οποίο απαλλάσσεται επιτέλους ο λαός και ο τόπος! Όσο κατέρρευσε τότε ο δικομματισμός τόσο θα καταρρεύσει και σήμερα.

Η πτώση της ΝΔ είναι δεδομένη. Η αναμενόμενη "κυβερνητική φθορά" είναι επιχείρημα ανούσιο. Εάν κυβερνάς καλά δε φθείρεσαι. Η ΝΔ όμως είχε κερδίσει το 2004 την εμπιστοσύνη του λαού. Αποδείχθηκε ανέτοιμη, χωρίς σχέδιο, χωρίς όραμα, χωρίς στελέχη. Και κυρίως χωρίς κότσια. Η παρουσία ενός λαϊκιστικού κομματικού σχηματισμού στα δεξιά της, με ρητορική που είτε αρέσει σε ορισμένους είτε όχι εξακολουθεί να βασίζεται στα (και να καπηλεύεται τα) "ιερά και τα όσια της δεξιάς παρατάξεως" (η οποία δεν εξαφανίστηκε αίφνης επειδή ο Καραμανλής αυτοβαπτίσθηκε "μεσαίος χώρος" και "πλατιά κοινωνική συμμαχία"), αποτελεί μοιραία τον χώρο υποδοχής των δυσαρεστημένων.

Σε αυτό το πλάισιο η ΝΔ θα κατέρρεε και το ΠΑΣΟΚ θα αναδυόταν. Όμως αυτό δε συμβαίνει. Ένας προκλητικά ανίκανος άνθρωπος βρίσκεται στην ηγεσία του. Επανεξελέγη πρόσφατα, αν και μακράν ο πιο άγευστος και άοσμος πολιτικός αρχηγός. Η έλλειψη των στοιχειωδών προτερημάτων, τόσο ηγετικών όσο και επικοινωνιακών, τον καθιστούν κύριο υπαίτιο για την κατάσταση στην οποία περιήλθε το ΠΑΣΟΚ. Και πάλι οι σοφοί ψηφοφόροι φρόντισαν να τον επιβραβεύσουν επανεκλέγοντάς τον! Αναβαπτισμένος ο κ. Παπανδρέου πλέον προχωρά στο εσωκομματικό ξεκαθάρισμα.

Αυτή η κρίση του ΠΑΣΟΚ έχει οδηγήσει στο βλακώδες επιχείρημα ότι ο δικομματισμός είναι στην πραγματικότητα εναγκαλισμός των δύο: κρίση του ενός πόλου (ΠΑΣΟΚ) οδηγεί σε πτώση τον δεύτερο (ΝΔ). Απίστευτη ανοησία. Η πρωτοπορία της ΝΔ αποτελεί αξιοπερίεργο δεδομένης της απογοήτευσης που σκόρπισε στον κόσμο της. Ο κ. Καρατζαφέρης όμως είναι αντιπαθής σε μεγάλη μερίδα νεοδημοκρατών. Το ΠΑΣΟΚ διασύρεται, το ΚΚΕ δεν μπορεί να αποτελέσει χώρο υποδοχής "δεξιών", ενώ ο ΣυΡιζΑ είναι εμετικός για τη συντηρητική παράταξη. Έτσι οι νεοδημοκράτες εξωθούνται στην πλειοψηφία του σε στήριξη της Κυβέρνησης χωρίς καμία πια προσδοκία, απλά γιατί οι υπόλοιποι είναι χειρότεροι. Η κρίση του ΠΑΣΟΚ (όπου κρίση βλ. διάλυση από τον Γιωργάκη) ενισχύει τη ΝΔ, που θα έπρεπε να γκρεμίζεται, όχι γιατί κυβέρνησε χειρότερα από το ΠΑΣΟΚ, αλλά επειδή είχαν επενδυθεί σε αυτήν τόσες ελπίδες που δε δικαίωσε!

8% ο ΣυΡιζΑ; Στις Ευρωεκλογές θα πάρει περισσότερο και θα έρθει ίσως τρίτος. Δεν είναι όμως αποδοκιμασία του πολιτικού συστήματος η καταφυγή σε έναν αποϊδεολογικοποιημένο χαλαρό σχηματισμό, που αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από φιγούρες γραφικές. Μία ματιά στην κοινοβουλευτική του ομάδα μόνο απορία μπορεί να προκαλέσει λόγω της συνύπαρξης σοβαρών πολιτικών προσωπικοτήτων και φαιδρών κατασκευασμάτων των media. Είναι αποδοκιμασία του ΠΑΣΟΚ η άνοδος του ΣυΡιζΑ. Ελλείψει σοβαρής εναλλακτικής στον χώρο της κεντροαριστεράς, ο εσμός αυτός φαντάζει προτιμότερος.

Αποτελεί ειρωνία, αλλά αυτή η κρίση στο ΠΑΣΟΚ ίσως αποτελέσει τη θρυαλλίδα πραγματικών εξελίξεων. Ο πολιτικός όμιλος του κ. Βενιζέλου πρέπει να εξελιχθεί το τάχιστον σε κόμμα. Όχι για να εκμεταλλευθεί ευκαιριακά τον ανήμπορο Γιωργάκη, αλλά για να γκρεμίσει οριστικά τον δεύτερο πόλο, το ΠΑΣΟΚ. Ο κ. Βενιζέλος ίσως να μην είναι ο κατάλληλος (αυτό θα κριθεί εκ των υστέρων) αλλά έχει μια ιστορική ευκαιρία. Την ίδια ευκαιρία που δόθηκε στον Παπανδρέου το 2004, να γκρεμίσει ένα κόμμα με σάπια θεμέλια, να το ξεβρωμίσει, να το αποκόψει από το παρελθόν. Όχι απλά να το ανανεώσει. Να το αντικαταστήσει από έναν σύγχρονο κεντρώο σχηματισμό με στελέχη τόσο της κεντροαριστεράς όσο και της κεντροδεξιάς, να απαρνηθεί τον αλλεργιογόνο παπανδρεϊσμό και να εκφράσει ένα κοινωνικό κίνημα καθαρό, αξιόπιστο και ελκυστικό.

Η μέχρι τώρα πορεία του Βενιζέλου δεν κινείται σε αυτή την κατεύθυνση. Δε φαίνεται ούτε αυτός να τολμά. Ίσως φοβάται μη γίνει ένας νέος Αβραμόπουλος. Όμως ο νυν υπουργός Υγείας δεν κινήθηκε εγκαίρως και οι προσδοκίες του ήταν υπέρμετρα αυξημένες: ο κ. Αβραμόπουλος έπεσε θύμα των ΜΜΕ που του φουσκώσαν τα μυαλά. Το ΚΕΠ δεν είχε χώρο να κινηθεί καθώς η ΝΔ βρισκόταν στην έξοδο από την κρίση. Το ΠΑΣΟΚ όμως, με το τόσο επιβαρυμένο παρελθόν και την προσκόλληση του ανήμπορου στην καρέκλα, δεν πρόκειται να ξεβαλτώσει.

Εάν ο Βενιζέλος τολμήσει, ίσως τα πράγματα να αλλάξουν, όχι με κατάρρευση του δικομματισμού, αλλά με αλλαγή του ενός πόλου. Κολοσσιαία αλλαγή, που όμως παραμένει απίθανη, διότι ο λαός είναι που τη φοβάται. Ο ΣυΡιζΑ και ο ΛαΟΣ παραμένουν ακίνδυνοι. Εάν όμως εξελιχθούν σε κόμματα εξουσίας; Σκεφθείτε μία Κυβέρνηση Καρατζαφέρη-Αλαβάνου (ή, χειρότερα, Τσίπρα) με υπουργούς Γεωργιάδη, Πλεύρη, Βελόπουλο, Κοροβέση, Ψαριανό και Χελάκη... Τους εμπιστεύεται κανείς περισσότερο; Αυτό είναι το κρίσιμο ερώτημα. Η κατάρρευση του δικομματισμού όπως προβάλλεται θέλει τα μικρά κόμματα είτε στην Κυβέρνηση, είτε ως εταίρους της. Εάν αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι υπουργοί, θα είναι σίγουρα σε θέση να εκβιάζουν την όποια Κυβέρνηση και να επιβάλλουν τις θέσεις τους.

Αυτό λοιπό προσδοκά ο λαός; Σε αυτό ελπίζει; Για μία τέτοιου τύπου εξέλιξη ένα μένει να πει κανείς: Τέλος του δικομματισμού; Ευχαριστώ, δε θα πάρω!

18/1/08

Διασταυρωμένες, εξακριβωμένες και έγκυρες χιονοστιβάδες αποκαλύψεων

Ένας μήνας σχεδόν ολοκληρώθηκε από την απόπειρα αυτοκτονίας Ζαχόπουλου. Ένας μήνας εικασιών, ψεμάτων και παραπληροφόρησης.

Θυμάται κανείς όσα ειπώθηκαν όλο αυτό το διάστημα; Ότι για παράδειγμα υπονοήθηκε με σηφήνεια ότι η παράδοση του DVD στην Κυβέρνηση εντασσόταν στο πλαίσιο "βρώμικης" συναλλαγής; Μα φυσικά όχι. Πώς να τολμήσει κανείς να σκεφτεί σοβαρά ότι ο Θέμος Αναστασιάδης συναλλάσσεται με τη ΝΔ! Αλλά τα -πάντα βασισμένα σε αξιόπιστες πληροφορίες- ψέματα έμειναν.

Πολλά εγκλήματα στην Ελλάδα πέρασαν χωρίς να τιμωρηθούν οι ένοχοι. Όμως είναι η πρώτη φορά που έχουμε ενόχους χωρίς να γνωρίζουμε το έγκλημα. Το μόνο που γνωρίζουμε είναι η ηθικά, αλλά όχι ποινικά, κολάσιμη μοιχεία ενός κρατικού αξιωματούχου. Επί έναν μήνα δε βρέθηκε τίποτε καλύτερο για να στοιχειοθετηθούν τα τέρατα που ακούγονται. Κι ας πέφτουν σα "χιονοστιβάδες" καθημερινά οι -πάντα διασταυρωμένες- αποκαλύψεις.

Και ξαφνικά το "Θέμα" διασπάται εις τα εξ ων συνετέθη. Και διαπιστώνουμε ότι τρομακτικά ποσά παίχτηκαν μέσα σε αυτό το τηλεοπτικής εμπνεύσεως, προελεύσεως και προϊστορίας εκδοτικό εγχείρημα, που καταρρέει όσο γρήγορα πρώτευσε σε πωλήσεις.

Ας σκεφτούμε λοιπόν τον (ανεξάρτητο, βέβαια) εκδότη μιας αντικυβερνητικής εφημερίδας που φαίνεται να παραδίδει ένα μαγειρεμένο DVD στην Κυβέρνηση. Εάν θυμηθούμε το όχι και τόσο μακρινό εκδοτικό παρελθόν στη χώρα μας, εάν λάβουμε υπ' όψιν το τι ακολούθησε μέσα στην εφημερίδα και τις καταγγελίες του συνεκδότη Τριανταφυλλόπουλου, μόνο σκηνή από ταινία μπορεί να έρθει στο μυαλό: "Εδώ έχω ένα απόσπασμα. Το υπόλοιπο όταν πέσεις το χρήμα".

Είτε επιχειρήθηκε εκβίαση της Κυβέρνησης, άγνωστο με τι αντάλλαγμα, είτε όχι, η αλήθεια είναι μία: Οι "δημοσιογράφοι", αντί να προβάλλουν τα προβλήματα του τόπου, έχουν καταντήσει το πιο βρωμερό, αηδιαστικό και σιχαμένο μέρος τους. Αντί να ασκούν κριτική στην εξουσία, διεκδικούν μερίδιό της. Μας έχουν πείσει ότι πρόκειται για μείζον σκάνδαλο, που ταλανίζει την Κυβέρνηση, ενώ η κρίση είναι δική τους και μόνο. Ποιος κατηγορείται και γιατί; Σε τι παρανόμησε ο Ζαχόπουλος και σε τι η Κυβέρνηση; Ποια στοιχεία υπάρχουν που δικαιολογούν τον ορυμαγδό της κιτρινίλας;

Υποθέσεις, εικασίες, συμφέροντα. Αλήθειες; Στοιχεία; Όχι βέβαια...

Δύο παρατηρήσεις για το τέλος:

Εάν τα κατευθυνόμενα ΜΜΕ θέλουν πραγματικά να βλάψουν την Κυβέρνηση, δεν έχουν παρά να προβάλουν τις δεσμεύσεις Καραμανλή πριν το 2004. Για να θυμήσουν στον κόσμο με τι εμπιστοσύνη τον περιέβαλε και τι ελπίδες εναπόθεσε σε αυτόν.

Όσο για το ΠΑΣΟΚ μια κουβέντα. Εάν έχουμε φτάσει στο σημείο οι πλέον αντινεοδημοκρατικές φωνές να θεωρούν προτιμότερη την -όποιας υφής- σχέση με την Κυβέρνηση από το να εξυπηρετήσουν το κόμμα που ποτέ δεν αρνήθηκαν ότι εμπιστεύονται, το ΠΑΣΟΚ του Γιωργάκη είναι καμένο χαρτί. Εάν ούτε ο Θέμος δεν πιστεύει ότι υπάρχει ελπίδα ανάκαμψης του ΠΑΣΟΚ και θυσιάζει την πικάντικη αποκάλυψη στον βωμό των καλών σχέσεων με τη ΝΔ τι να πει κανείς για τον κ. Παπανδρέου και τους συν αυτώ... Ας ετοιμάσουν με την ησυχία τους το Συνέδριο εξόντωσης Βενιζέλου, και ας ετοιμαστούν από τώρα για τις επόμενες εσωκομματικές εκλογές.

15/1/08

Αηδία!

Μου το'λεγαν, δεν το πίστευα, μέχρι που το αναζήτησα και το βρήκα. Αυτό το πράμα αφισοκολλήθηκε στους δρόμους της Αθήνας:


Έχει κι άλλα, απ' ό,τι μαθαίνω, με μικρότερα γράμματα:

Η πιο μεγάλη η χαρά του κάθε εθνοπροδότη είναι του Χριστόδουλου ο καρκίνος στο συκώτι
Το πιο γλυκό κρασί θα πίνω όταν πεθάνει από καρκίνο

Μου λένε, δε, ότι υπογράφουν ως "Αυτόνομοι Προδότες Εθνικής Συνείδησης", αν και το "Αυτόνομοι Ανεγκέφαλοι" θα ταίριαζε καλύτερα.

Το να αναρωτηθεί κανείς ποιος χρηματοδότησε αυτό το αίσχος είναι το λιγότερο. Πάντως αν η "υπογραφή" ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, δε θα ήταν δύσκολο να εντοπίσουν ομοίους τους. Από προδότες άλλο τίποτα τελευταία.

Δεν πρόκειται να κάνω κανένα σχόλιο. Η αφίσα μιλά από μόνη της και, να πω την αλήθεια, δεν είμαι σίγουρος ότι η αναπαραγωγή αυτής της αηδίας μέσω του blog είναι σωστή. Να όμως πού έχει οδηγήσει η εντιεκκλησιαστική εμμονή των τάχα "προοδευτικών": στη στοχοποίηση της Εκκλησίας, στην απόδοση σε αυτήν όλων των "δεινών" και στην αναγωγή του (ανέφικτου στην πραγματικότητα) διαχωρισμού της από το Κράτος σε κοσμοσωτήρια λύση. Διότι οι λέξεις έχουν χάσει την αξία τους. Προοδευτικό είναι κάθετι το "αριστερό", το "ριζοσπαστικό", το "αναρχικό", που δεν αναγνωρίζει "δυνάστες" και "καταπιεστές" -όπως ο Θεός και η Εκκλησία... Όχι αυτό που λύνει προβλήματα και κάνει τη ζωή καλύτερη.

Αλλά μακάρι να χωριζόταν η Εκκλησία από το Κράτος. Με τόσο βαθιά ριζωμένη την πίστη στην κοινωνία, η Εκκλησία θα μπορούσε πολύ καλύτερα να επιτελέσει το πνευματικό της έργο. Και θα γινόταν τόσο ισχυρή, που οι αφελείς πολέμιοί της θα έβγαζαν εξανθήματα (αρκεί να σκεφτεί κανείς έναν διαχωρισμό τύπου Ιταλίας, ένα ορθόδοξο Βατικανό -απευκταία εξέλιξη μάλλον). Διότι δύναμη στην Εκκλησία δεν δίνει κανένας άλλος από τον κόσμο της.

Να δούμε πώς θα τα βάλουν με αυτόν όλοι οι ανεγκέφαλοι.

10/1/08

Για τις Εκλογές στην Κύπρο

Τα δάκρυα τής Χίλαρι, το στημένο επικοινωνιακό τρικ, και η καταλυτική τους επίδραση στην έκβαση των πρόσφατων προκριματικών, μου θύμισαν κάποια άλλα δάκρυα. Όχι για τις ομοιότητες, αλλά για τις εξώφθαλμες διαφορές τους.

Ήταν 7 Απριλίου 2004 όταν μέσω τηλεοράσεως ένιωσα για πρώτη φορά τι σημαίνει να αναριγεί κανείς από συγκίνηση: "Παρέλαβα Κράτος διεθνώς αναγνωρισμένο. Δεν θα παραδώσω Κοινότητα χωρίς δικαίωμα λόγου διεθνώς και σε αναζήτηση κηδεμόνα. Και όλα αυτά έναντι κενών, παραπλανητικών, δήθεν, προσδοκιών. Έναντι της ανεδαφικής ψευδαίσθησης ότι η Τουρκία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της."

Εκείνη τη στιγμή ο Πρόεδρος τής Κύπρου κατέρρεε ψυχολογικά, ορθώνοντας στην πραγματικότητα περήφανα το ανάστημά του. Οι κουβέντες αυτές έβγαιναν από τα χείλη του και αγγίζαν τις καρδιές όλων όσοι διατηρούσαν το φιλότιμο, την αγάπη προς την πατρίδα και την αξιοπρέπειά τους. Διότι ανεξάρτητα από τη θέση του καθενός έναντι του εξαμβλώματος Ανάν, η πίεση που δεχόταν αυτός ο άνθρωπος από όλες τις πλευρές ήταν εμφανώς αφόρητη. Και σε αντίθεση με όσα μας έχουν συνηθίσει οι Ελλαδίτες πολιτικοί, η πίεση, αντί να λυγίσει τον κ. Παπαδόπουλο, τον ενδυνάμωσε. Ακούγοντας τα λόγια του έβλεπα την ιστορία να γράφεται. Έβλεπα τον άνθρωπο η εκλογή του οποίου στην Προεδρία με είχε προβληματίσει, να μετατρέπεται στον ηγέτη που ενσαρκώνει όλες τις αρετές που υποτίθεται ότι εκφράζουν το Έθνος μας και πηγάζουν από την υποτίθεται ένδοξη Ιστορία μας.

Η Ιστορία, όμως, δεν είναι δική "μας". Είναι όλων των προηγουμένων. Η δική μας Ιστορία γράφεται από τις δικές μας πράξεις, τα δικά μας λάθη, τις δικές μας επιλογές. Το πώς θα κριθεί ο Τάσσος Παπαδόπουλος από την Ιστορία δεν μπορεί κανείς να το γνωρίζει. Ούτε αν, όπως ελέχθη, το επόμενο σχέδιο θα είναι χειρότερο από του Ανάν. Πάντως οι ιστορικοί της Ελλάδος και της Κύπρου υπήρξαν εξαιρετικά απλόχεροι. Διότι, αν το Κυπριακό βρίσκεται σε αδιέξοδο, δεν ευθύνεται μόνο η Χούντα, όπως βολικά πιστεύουν ορισμένοι. Έχουμε συνηθίσει να αποποιούμεθα ως Έθνος τις ιστορικές μας ευθύνες και να τις φορτώνουμε βιαστικά και άτσαλα σε μία γελοία ομάδα ανθρώπων, γιατί ξέρουμε ότι κανείς (ευτυχώς) δεν πρόκειται να τους υπερασπιστεί. Ποιος φταίει για την εισβολή; Η Χούντα! Όχι όλοι όσοι είχαν χειριστεί το θέμα μέχρι το 1974. Όχι όσοι προέταξαν το προσωπικό πολιτικό κέρδος. Όχι όσοι προτίμησαν να διατηρηθούν στην εξουσία. Το πραξικόπημα ήταν απλά η σικέ αφορμή για αυτό που κανείς από τους "Εθνάρχες" δεν έκανε τίποτα για να αποτρέψει...

Σε αυτό το ιστορικό παρελθόν πατήσαν και οι υποστηρικτές του σχεδίου Ανάν. Να μην προστεθεί άλλη μία "χαμένη ευκαιρία".

Είχε προηγηθεί η εγκληματική σύμπραξη του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών κ. Παπανδρέου. Του ζωηρότερου και πιο ανυπόμονου εν Ελλάδι υποστηρικτή του εξαμβλώματος. Δεν ήταν ο μόνος (π.χ. Μητσοτάκης, Ντόρα), αλλά ήταν ο μόνος που είχε συμμετάσχει στη διαδικασία. Είχε ασκήσει πίεση. Συνυπέγραψε τη με το στανιό διεξαγωγή δημοψηφίσματος, χωρίς την προηγούμενη έγκριση τού σχεδίου από την ηγεσία της Κύπρου. Εκεί, αρκετοί πολιτικοί "ηγέτες" έσπευσαν να δηλώσουν κι αυτοί υποταγή...

Οι τερατολόγοι δεν εφείσθησαν χρόνου και κόπου. Η διεθνής απομόνωση της Κύπρου σε περίπτωση που το εξάμβλωμα εγκρινόταν από τους Τουρκοκύπριους-Τούρκους Εποίκους (γιατί να μην εγκρινόταν η δικαίωσή τους;) θα την έφερνε σε δυσχερή, τάχα, θέση. Ενώ οι Τουρκοκύπριοι θα αναβαθμίζονταν, μπορεί να αναγνωριζόταν και το ψευδοκράτος...

Πόσο δίκιο είχαν! Σήμερα τι είναι η Κύπρος; Μέλος της ΕΕ και της Ευρωζώνης, έτοιμη για το ΝΑΤΟ, όπου πιθανό βέτο των Τούρκων κάθε άλλο παρά θετικά θα δει η διεθνής κοινότητα. Ενώ η μικρή Κύπρος είναι πλέον σε θέση εξεταστή της Τουρκίας για την είσοδό της στην ΕΕ. Δεν υπήρξε ποτέ ισχυρότερη διπλωματικά θέση για την Κύπρο από αυτήν εις την οποία βρίσκεται σήμερα. Και αυτή, η μόνη φορά που μπορεί να ειπωθεί ότι βρίσκεται σε θέση ισχύος, έπρεπε να θυσιασθεί στο βωμό της "μεγάλης ευκαιρίας". Στην εξομοίωση θυτών και θυμάτων.

Οι υποστηρικτές του εξαμβλώματος δε δίστασαν να κατηγορήσουν τον Παπαδόπουλο. Ότι είναι στενόμυαλος, τυφλωμένος από τον εθνικισμό, δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο. Μίλησαν για χαμένη ευκαιρία. Ίσως την τελευταία! Και; Εάν ΗΠΑ και Βρετανία έχουν ήδη αποφασίσει, γιατί οι Κύπριοι πρέπει να δώσουν την έγκρισή τους; Γιατί πρέπει να καθίσουν και να απολαύσουν τον βιασμό, που (υποτίθεται) ότι δεν μπορούν να αποφύγουν; Πού είναι οι "κόκκινες" γραμμές, που η στοιχειώδης εθνική αξιόπρεπεια επιτάσσει να χαραχθούν;

Εάν δεν υπήρχε ο Τάσσος Παπαδόπουλος, σήμερα δε θα υπήρχε Κυπριακή Δημοκρατία αλλά "Cyprus". Με ένα παιδικό τραγουδάκι για ύμνο, ένα πανί με κίτρινη, κόκκινη και γαλάζια γραμμή για σημαία, αλλά με πληθωρικότατο Σύνταγμα, χορταστικούς θεσμούς (Βουλές, Δικαστήρια κ.λπ.) που θα ήταν αδύνατο να λειτουργήσουν στο ελάχιστο, και έναν πάντα πρόθυμο ξενόφερτο αφέντη. Ένα πολιτειακό, κοινωνικό και ιστορικό έκτρωμα.

Όχι, ο Παπαδόπουλος δεν πρόκειται ποτέ να χαρακτηρισθεί Εθνάρχης. Δεν του αξίζει αυτή η υποτιμητική ουρά! Όπως δεν ήταν Εθνάρχης ο Καποδίστριας, αλλά ο Βενιζέλος! Με τέτοια αισθήματα ευγνωμοσύνης αντιμετωπίζουμε όσους πραγματικούς ηγέτες μάς έστειλε η μοίρα... Είναι μάλιστα πολύ πιθανό ο Παπαδόπουλος να κατηγορηθεί για όλα τα μετέπειτα δεινά αυτής της κουκίδας του χάρτη. Κι ας είναι ο άνθρωπος που κατάφερε να την κρατήσει ζωντανή. Που έσωσε την αξιοπρέπειά της, διότι, χωρίς αμφιβολία, ένα εξ αρχής "ναι" του Παπαδόπουλου θα ήταν αρκετό για τους πρόθυμους σωτήρες, και το δημοψήφισμα ίσως να μη γινόταν ποτέ. Είναι ο άνθρωπος που τής έδωσε φωνή.

Αυτός ο άνθρωπος ίσως να απωλέσει το προεδρικό αξίωμα στις προσεχείς εκλογές. Ίσως να πληρώσει εκείνα τα δάκρυα. Η προπαγάνδα ίσως να πιάσει τόπο. Και οι Κύπριοι που αποδοκίμασαν το έκτρωμα να αναδείξουν κάποιον που θα επιχειρήσει να το επαναφέρει από το παράθυρο.

Δεν μπορώ εγώ να κρίνω ούτε το επίπεδο ζωής στην Κύπρο, ούτε την πολιτική Παπαδόπουλου όσο είναι στην εξουσία, ούτε το πόσο ευχαριστημένοι είναι από αυτόν οι ψηφοφόροι. Θα ήταν επιπόλαιο. Ξέρω όμως ένα πράγμα: Στις Εκλογές αυτές οι Κύπριοι πρέπει να ξαναβροντοφωνάξουν το Όχι του 2004. Το χρωστάνε στα παιδιά τους, που πρέπει να συνεχίσουν να μεγαλώνουν ελεύθερα, αγνοώντας τις άνωθεν και έξωθεν εντολές. Το χρωστάνε στο παρελθόν τους, στους αγώνες και το αίμα που έχυσαν για τα χώματά τους. Το χρωστάνε στους εαυτούς τους.

9/1/08

Για γέλια και για κλάματα

Ξενύχτησα χθες παρακολουθώντας την τηλεοπτική κάλυψη των προκριματικών του Νιού Χάμσαϊρ από το CNN. Ακόμα δεν ξέρω γιατί άξιζε να θυσιάσω τον ύπνο μου, αλλά θα λάτρευα μια συντριβή τής Χίλαρι, της γυναίκας που ενσαρκώνει με τον καλύτερο τρόπο την παγκόσμια κρίση πολιτικών και πολιτικής.

Όχι, δε με ενοχλεί που είναι γυναίκα. Άλλωστε, μία από τις σκληρότερες Πρωθυπουργούς στην Ιστορία ήταν η σιδηρά κυρία Θάτσερ, ίσως η μόνη στα χρονικά που αγνόησε το καταραμένο πολιτικό κόστος (ή καλύτερα είχε τη δυνατότητα να το διαβάσει σωστά). Ούτε πρόκειται να επαναλάβω τα χιλιοειπωμένα περί νεποτισμού, οικογενειοκρατίας κ.λπ. (αλίμονο, τι να πει κανείς για τους Μπους τότε!). Η δημοκρατία λειτουργεί παντού ως κολυμβήθρα του Σιλωάμ. Την ψήφισαν για τη Γερουσία οι Νεοϋορκέζοι. Το γιατί είναι μια πολύπλοκη υπόθεση.

Θεωρώ όμως προκλητικό το ότι εκμεταλλεύθηκε τον εξευτελισμό της προκειμένου να γίνει γνωστή και να προβληθεί ως υποψήφια. Διότι, συγγνώμη, αλλά προτιμώ έναν γιο ή μία κόρη, τον ανηψιό ή την εγγονή, από την απατημένη σύζυγο.

Αδικία, βέβαια. Μπορεί να είναι ικανή. Δεν έχω λοιπόν τις γνώσεις να την κρίνω, αλλά αν σταθούμε στη μέχρι τώρα πολιτική της καριέρα, οι παλινωδίες της (με πρώτη αυτήν στο θέμα του Ιράκ) μάλλον δεν είναι και πολύ ενθαρρυντικές.

Επιμένοντας να αντιμετωπίζω την κυρία Χίλαρι ως απλά το πιο διάσημο κέρατο, ήλπιζα να τη στείλει σπίτι της ο Ομπάμα (ή όποιος άλλος) και να ησυχάσουμε. Αμ δε.

Η Κλίντον επεκράτησε και τα γκάλοπ έφυγαν αδιάβαστα -πάλι. Ο λόγος; Η Χίλαρι έβαλε τα κλάματα μπροστά στις κάμερες! Με μία ματιά στα ΜΜΕ μέσω Διαδικτύου έμεινα άφωνος διαπιστώνοντας ότι την ψήφισαν πολλοί ανεξάρτητοι (μη εγγεγραμμένοι στο κόμμα, που σε αυτήν την πολιτεία επιτρέπεται να ψηφίζουν), ότι πολλοί αποφάσισαν τελευταία στιγμή και, το χειρότερο, τα βουρκωμένα ματάκια της Χίλαρι τούς συγκίνησαν και την επέλεξαν. Για υποψήφια Πρόεδρο των ΗΠΑ! Όχι για νικήτρια ριάλιτι! Ομοιότητες με τη Ρούλα Βροχοπούλου συμπτωματικές.

Αναγνωρίζοντας λοιπόν τη σημασία που αποδόθηκε από τα διεθνή μέσα στις προκριματικές των ΗΠΑ, θυμήθηκα την εκλογή Αρχηγού στο ΠΑΣΟΚ από τους φίλους και τα μέλη. Είχα τολμήσει να χαρακτηρίσω ακατάλληλο το εκλογικό σώμα για μια τέτοια διαδικασία, τη στιγμή που οι περισσότεροι υμνούσαν τις διαδικασίες της άμεσης, συμμετοχικής Δημοκρατίας. Πολλοί χρησιμοποιούσαν ως επιχείρημα αυτές τις προκριματικές των ΗΠΑ ή την εκλογή Βελτρόνι στην Ιταλία με "άμεση" εκλογή για να αποδείξουν ότι πρόκειται για διεθνή πρακτική. Εκσυγχρονισμό. Ή μήπως μόδα; Για τις ΗΠΑ το τελευταίο είναι άδικο. Οι προκριματικές έχουν μακρύ παρελθόν. Αλλά μας άρεσαν τόσο οι Πλανητάρχες που επελέγησαν και έπρεπε να τους μιμηθούμε κιόλας;

Εν πάση περιπτώσει, καλύτερη απόδειξη για τη θέση ότι αυτές οι τόσο ουσιώδεις και κρίσιμες πολιτικά διαδικασίες δεν πρέπει να εκφυλίζονται σε Χολυγουντιανά σόου δε θα μπορούσε να δοθεί. Τα δάκρυα τής Χίλαρι συγκίνησαν τον κόσμο και την ψήφισε, κόντρα στα προγνωστικά. Ελπίζω να μην αρχίσει να μυξοκλαίει και ο ΜακΚέην (βετεράνος του Βιετνάμ, αν δεν απατώμαι), διότι το θέαμα θα είναι εξόχως αντιαισθητικό. Αυτός έχει και παρελθόν. Εβδομήντα φορές ακούσαμε χθες ότι ήταν ξεγραμμένος, δεν είχε λεφτά, αναστήθηκε και λοιπά.

Το θετικό είναι ότι ο κ. Βενιζέλος μπορεί τώρα να κερδίσει την Προεδρία. Αντί να δηλώνει "δυναμικά παρών" και να τρομάζει (άκουσον-άκουσον) την πασοκική βάση, ξεσπά μετά την επόμενη ήττα του ΠΑΣΟΚ σε γοερά κλάματα, κραυγάζει ότι αξίζει να γίνει Αρχηγός, ότι μπορεί να ρίξει τη Δεξιά που αυτός ο άχρηστος ο Γιωργάκης είναι ανήμπορος να πολεμήσει, ότι είναι παιδί του λαού (χωρίς το ρολόι του παππού του). Αυτά κι αν δε θα ήταν αντιαισθητικά. Αλλά αγγίζουν τον λαό.

Τέτοια Δημοκρατία αξίζουμε; Να επιλέγεται ο Πλανητάρχης, ή έστω ο Αρχηγός Αντιπολίτευσης και υποψήφιος Πρωθυπουργός μιας μικρής χώρας, με κριτήριο τα δάκρυα και την επιτυχή ή όχι χρήση των επικοινωνιακών τεχνασμάτων; Η επίκληση στο συναίσθημα έχει πάντοτε αξία. Η εικόνα, παρομοίως, πάντα επηρεάζει. Αλλά τα μυξοκλάματα να βγάζουν ηγέτες; Αυτά ζηλέψαν στο ΠΑΣΟΚ; Πολιτική αυτού του επιπέδου οραματίστηκαν;

Στις ΗΠΑ πάντως ακούστηκαν πολλά καυστικά σχόλια. Εάν θα βάλει τα κλάματα μπροστά στον ηγέτη της Βορείου Κορέας, πώς θα αντιδράσει σε περίπτωση πολέμου και άλλα. Το καλύτερο ειπώθηκε από εναν δημοσιογράφο: "Αυτό το δάκρυ έμοιαζε πραγματικά γνήσιο. Στοιχηματίζω ότι έκανε πολύωρες πρόβες".

Αυτά για μια γυναίκα που εξελέγη στη Γερουσία με όπλο ένα ανάρμοστο πούρο και που παραμένει ζωντανή στη μάχη για το χρίσμα με όπλο τα κλαψουρίσματα. Αυτά για το πόσο ώριμοι είναι (είμαστε) οι πολίτες να αξιολογήσουν πολιτικές και ικανότητες.

ΥΓ: Είχα τα κότσια να υποστώ και τις ομιλίες νικητών και ηττημένων. Έχασα το λογαριασμό στο μέτρημα της φράσης "our great nation" και άλλων, τις οποίες αν τολμούσε να εκστομίσει Έλληνας πολιτικός θα τον είχαν πάρει οι "προοδευτικοί" με τις πέτρες ως εθνικιστή, πατριδοκάπηλο και ακροδεξιό. Και μιλάμε για ένα Έθνος με ιστορία πόσων ετών είπατε;

7/1/08

Πέντε μύθοι και μια αλήθεια

Ας το ομολογήσουμε: για τα μαθητικά μας χρόνια (που όσο και να μεγαλώσουμε δεν πρόκειται να λησμονήσουμε) αυτή η ημέρα, που σημαδεύει το τέλος των διακοπών και την επιστροφή στο σχολείο, ήταν η χειρότερη ολόκληρου του χρόνου! Επιστροφή στο άγχος, το αυστηρό πρόγραμμα και τις ευθύνες...

Συμβολικά θα επιστρέψουμε με αυτήν την ανάρτηση και εμείς στο σχολείο, επανερχόμενοι στον προβληματισμό μας για την κατάσταση της Παιδείας, εξετάζοντας ορισμένα από τα δημοσιογραφικά "στερεότυπα" που συνοδεύουν τα εκπαιδευτικά ρεπορτάζ σε ηλεκτρονικό και γραπτό τύπο. Αφορμές ούτως ή άλλως μάς δίνονται αρκετές, ειδικά τελευταία με την αναγωγή της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης σε προτεραιότητα της Κυβέρνησης. Τι ωραία που θα ήταν η μέριμνα αυτή να μην περιοριζόταν σε πομπώδεις διακηρύξεις...

«Τα Eλληνόπουλα δεν πηγαίνουν στο σχολείο διότι θέλουν να μάθουν, αλλά γιατί πρέπει να περάσουν στο πανεπιστήμιο» μάς πληροφορεί σε άρθρο της (που μας έχει ξανααπασχολήσει) η Καθημερινή. Ετούτο περιλαμβάνει δύο επι μέρους επιχειρήματα:

1) Η γνώση δεν παρέχεται με ελκυστικό τρόπο.
Αυτή η θέση πραγματικά με κάνει και απορώ. Το γεγονός ότι η διδασκαλία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση γίνεται με μέσα πολλές φορές παρωχημένα δεν νομίζω ότι μπορεί κανείς να το αμφισβητήσει. Αυτό που δεν καταλαβαίνω είναι πώς θα γίνει ελκυστική η γνώση για τα παιδιά από 12 έως 18 ετών (διότι για την Πρωτοβάθμια εκπαίδευση τραγουδάκια, ζωγραφίτσες, εκδηλώσεις κ.λπ. πραγματικά πολλές φορές συνδυάζουν γνώση και διασκέδαση).

Στις ηλικίες αυτές είναι απλώς αδύνατον να γίνει κατανοητή η σημασία της πνευματικής καλλιέργειας και της γνώσης. Ακόμη και αν βρεθεί νεαρός μαθητής να ομολογήσει ότι πρέπει να σπουδάσει, είναι πολύ πιθανό να αιτιολογήσει την τοποθέτησή του με τον γονεϊκό εκφοβισμό "δε θέλω να γίνω υδραυλικός ή να κουβαλάω καφάσια" (το γεγονός ότι η συμπαθής τάξη των υδραυλικών εισπράττει μεγαλύτερη αποζημίωση για μία κατ' οίκον επίσκεψη απ' ό,τι π.χ. ο γιατρός αποκρύπτεται!), συνδέοντας έτσι το σχολείο με το πανεπιστημιακό πτυχίο και την μετέπειτα εργασία.

Πρέπει, δε, να ξεχωρίσουμε τον εξοπλισμό και την υποδομή των σχολείων από την ελκυστική ή μη γνώση. Διδασκαλία με ξεπερασμένα μέσα δε σημαίνει απαραιτήτως αποτυχία, όπως και π.χ. η παράδοση τού μαθήματος σε PC ελάχιστα συμβάλλει από μόνη της. (Αυτό το διαπίστωσα οδυνηρά στο Πανεπιστήμιο όταν, προς τα τελευταία έτη των σπουδών μου, όλοι οι διδάσκοντες είχαν ήδη αρχίσει να παραδίδουν με Powerpoint. Ειλικρινά αναπολούσα καθημερινά τον μαυροπίνακα και την καθ' εκάστην εξέταση με το βαθμολόγιο των σχολικών χρόνων...)

Επί της ουσίας: Με ποιον τρόπο μπορεί η γνώση να γίνει ελκυστική; Με ποιον τρόπο μπορούν οι μαθητές να απολαύσουν τη μάθηση; Νομίζω ότι το να αποδίδουμε όλα τα εκπαιδευτικά δεινά στον "απωθητικό" τρόπο διδασκαλίας είναι σφάλμα τραγικό. Διότι το σχολείο είναι εξ ορισμού απωθητικό για την παιδική ψυχολογία. Είναι περιβάλλον καταπιεστικό. Επιβάλλει, ή πρέπει να επιβάλλει, συγκεκριμένο μοντέλο συμπεριφοράς και πειθαρχία. Πρωινό ξύπνημα, επιμέλεια, χρόνο, κόπο. Ακόμη και όταν στο σχολικό πλαίσιο περιλαμβάνονται άλλες εκδηλώσεις (αθλητικές, καλλιτεχνικές κ.λπ.) αυτές απλά "απαλύνουν τον πόνο". Είναι χρήσιμες, διδακτικές, αλλά είναι αδύνατον να επιτευχθεί η διδασκαλία αποκλειστικά με τέτοια μέσα.

Δεν πρέπει βέβαια να οδηγηθούμε σε ακρότητες. Όλες οι παράλληλες εκδηλώσεις, αλλά και η χρήση επικουρικών της διδασκαλίας μέσων και μεθόδων, π.χ. τα πειράματα, η χρήση εποπτικού υλικού, σαφέστατα συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση και αφομοίωση από πλευράς μαθητών, αλλά διευκολύνουν και τους διδάσκοντες. Όλα όμως αυτά δεν πρόκειται να κινήσουν το ενδιαφέρον των λιγότερο επιμελών μαθητών. Δεν πρόκειται να εξαλείψουν τη μαθητική αδιαφορία. Μπορεί να ζωηρέψουν ορισμένα κοφτερά μυαλά, αυτό πρέπει να αναγνωρισθεί, αλλά βρίσκουν κυρίως ανταπόκριση στους ούτως ή άλλως επιμελείς.

Δε νομίζω, λοιπόν, ότι η "απωθητική" διδασκαλία είναι ο ένοχος που ψάχνουμε. Πιστεύω αντιθέτως ότι ένα τέτοιο επιχείρημα είναι εκτός της παιδικής και εφηβικής ψυχοσύνθεσης. Είναι άδικο να έχουμε την απαίτηση οι έφηβοι να κατανοήσουν τη σημασία της πνευματικής καλλιέργειας, είναι υπερβολική, εξωπραγματική απαίτηση. Αυτοί προτιμούσαν, προτιμούν και θα προτιμούν το παιχνίδι, την ανεμελιά, τους νεανικούς έρωτες... Αυτά είναι τα νιάτα, και όχι η ανάληψη ευθυνών που θα βαραίνουν για μια ζωή. Φύσει και θέσει επαναστατικοί και αμφισβητίες, οι έφηβοι βλέπουν το σχολείο ως τον δεύτερο εχθρό, εξ ίσου, αν όχι περισσότερο, καταπιεστικό με τον πρώτο, μεγάλο και... αιώνιο: τους γονείς τους.

2) Αποσύνδεση του σχολείου από την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο.
Πιθανότατα να είμαι ο μόνος σήμερα στην Ελλάδα που τη θεωρεί αν όχι ανέφικτη, επικίνδυνη. Εξηγούμαι:

Αρχίζοντας από τα βασικά και με δεδομένη την αξιοκρατία και τη διαφάνεια (χε-χε) στον τρόπο λειτουργίας των ελληνικών ΑΕΙ και ΤΕΙ, λύσεις τύπου εξετάσεων διοργανωμένων από τα Πανεπιστήμια, εισαγωγή με συνέντευξη, ελεύθερη εγγραφή και εκκαθάριση στην πορεία των σπουδών με αυστηρές εξετάσεις κ.λπ. απορρίπτονται ως ανέφικτες, αναξιόπιστες και εκτός ελληνικής πραγματικότητας.

Μόνη λύση η διεξαγωγή αδιάβλητων εισαγωγικών εξετάσεων. Καθόλου συμπτωματικό το γεγονός ότι οι Πανελλαδικές εξετάσεις ήταν από τους λίγους κατοχυρωμένους στη συνείδηση των Ελλήνων θεσμούς, μέχρι βέβαια που ανέλαβε η Μαριέττα και μάς άφησε και πάλι μαύρη κληρονομιά με όσα έγιναν πέρυσι. Αφού χρειάζονται εξετάσεις θα πρέπει να υπάρχει και κάποιο αντικείμενο προς εξέτασιν. Με δεδομένο λοιπόν ότι ο θεσμός παροχής γνώσης στη νεολαία είναι το σχολείο, τα ενδεχόμενα είναι δύο:
α) Οι εισαγωγικές εξετάσεις βασίζονται στη γνώση που οι μαθητές αποκόμισαν από το σχολείο, άρα η σύνδεση σχολείου και Πανεπιστημίου δεν καταργείται -ανεξάρτητα από την επιμέρους διαδικασία, η οποία ούτως ή άλλως στην Ελλάδα κάθε 3 χρόνια αλλάζει (αποσύνδεση ανέφικτη).
β) Οι εξετάσεις αφορούν σε εξωσχολικό αντικείμενο και επομένως οι υποψήφιοι όχι μόνο υποχρεούνται σε επιπλέον εξετάσεις, αλλά ενισχύεται εξ ορισμού η παραπαιδεία, αφού το κενό της μη διδασκαλίας θα καλυφθεί εν ριπή οφθαλμού από τα φροντιστήρια (αποσύνδεση επικίνδυνη).

Αλλά και το ίδιο το επιχείρημα "η γνώση για τη χαρά της γνώσης" και όχι "για την εργασία και το χρήμα" περισσότερο θυμίζει σύνθημα της Αριστεράς (να σώσουμε την Παιδεία από τον καπιταλισμό και την εμπορευματοποίηση), παρά σοβαρή τοποθέτηση. Οι μόνοι άνθρωποι που επιδιώκουν τη γνώση για προσωπική καλλιέργεια και ευχαρίστηση είναι όσοι έχουν εξασφαλίσει το μέλλον τους (γόνοι βαθύπλουτων οικογενειών, κοσμικές κυρίες κ.λπ.). Για όλους τους υπόλοιπους η δαιμονοποιημένη σύνδεση της Παιδείας με την αγορά εργασίας είναι αυτονόητη. Για ποιο λόγο σπουδάζουμε, αν όχι για να δουλέψουμε και να εξασφαλίσουμε την επιβίωσή μας;

Συνεπώς, για κάθε υπεύθυνο άτομο που προβληματίζεται για το μέλλον του, οι σπουδές δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά το μέσο για την επίτευξη του σκοπού. Δίνει τα εφόδια. Και τελικά αυτή η τάση υποτίμησης της εισαγωγής στα ανώτατα ιδρύματα ως δευτερευούσης σημασίας δεν ισχύει για την πλειοψηφία. Φυσικά αν οι σπουδές προσφέρουν και από μόνες τους ευχαρίστηση και ικανοποίηση έχουμε το ιδανικό, και δεδομένη την επιτυχία.


Παρακολουθώντας με μεγάλο ενδιαφέρον όλα τα εκπαιδευτικά θέματα στα ΜΜΕ, έχω εντοπίσει και άλλους εκπαιδευτικούς δαίμονες στους οποίους αποδίδονται όλα τα δεινά μας:

3) Παπαγαλία.
Η μαθητική νοσταλγία επανέρχεται ολοένα και εντονότερη. "Αυτός θέλει να το μάθουμε παπαγαλία" μόνιμη μαθητική επωδός, μόνιμη δικαιολογία οκνηρίας. Είτε πρόκειται για το Πυθαγόρειο θεώρημα (είναι δυνατόν να μαθευτεί με "δικά μου λόγια";), είτε για το μάθημα της Ιστορίας, είτε για το "Πιστεύω" η παπαγαλία είναι συνέχεια στα μαθητικά χείλη.

Τι είναι όμως η παπαγαλία; Για τους μαθητές είναι ταυτόσημη με την έννοια της αποστήθισης. Το ίδιο συμβαίνει με τους δημοσιογράφους. Δε χρειάζεται όμως να συμβουλευθεί κανείς εκπαιδευτικούς για να αντιληφθεί π.χ. ότι το άθροισμα των τετραγώνων του μήκους των πλευρών ορθογωνίου τριγώνου που πρόσκεινται στην ορθή γωνία δεν είναι το ίδιο με το τετράγωνο του αθροίσματος. Η αποστήθιση είναι απολύτως απαραίτητη.

Ξεκινώντας από αυτό θα ορίζαμε την "παπαγαλία" ως την απόπειρα αποστήθισης χωρίς κατανόηση των λεγομένων. Αυτό δηλαδή που κάνει ο παπαγάλος: μιλάει χωρίς να καταλαβαίνει τι λέει. Λοιπόν, αστεία ή σοβαρά, η παπαγαλία αποτελεί ύψιστη πνευματική διεργασία! Η λογική είναι ευχή και κατάρα για τον άνθρωπο, με αποτέλεσμα η επανάληψη μίας ακατανόητης φράσης να είναι δυσχερής. Πόσω μάλλον η αποστήθιση και ετεροχρονισμένη ανάκλησή της.

Αυτό λοιπόν το τόσο συχνά επαναλαμβανόμενο κλισέ πρέπει να σταματήσει. Με εξαίρεση τις προσευχές (όπου όμως η καθημερινή επανάληψη και οι φιλότιμες προσπάθειες θεολόγων και δασκάλων γρήγορα ξεπουπούλιασαν τον παπαγάλο και έδωσαν τη θέση του στην πραγματική κατανόηση και γνώση) και τον ορισμό της τραγωδίας ("έστιν ουν τραγωδία μίμησις πράξεως..." -το ίδιο ισχύει και εδώ) δεν κατάφερα να παπαγαλίσω ποτέ. Και πάλι στις δύο αυτές περιπτώσεις η αποστήθιση συνοδεύτηκε από κατανόηση του κειμένου, έστω και εν μέρει. Αποστήθιση και κατανόηση είναι αδύνατον να διαχωριστούν. Δοκιμάστε το στον εαυτό σας. Οι "παπαγάλοι" είναι στην πραγματικότητα οι ελάχιστοι που διαθέτουν φωτογραφική μνήμη, για τους υπόλοιπους τα αποτελέσματα είναι κωμικοτραγικά.

Σε αυτόν όμως τον μύθο υπάρχει και μια αλήθεια. Λέγεται στείρα αποστήθιση και δεν έχει τόσο σχέση με την παπαγαλία όσο με το δόγμα "γνώση για τη γνώση". Η στείρα αποστήθιση επιτυγχάνεται με την επιφανειακή κατανόηση, με τα κόλπα και τους μνημονικούς κανόνες, και έχει ως χαρακτηριστικό την έλλειψη στόχου και εφαρμογής. Ταλανίζει κυρίως την τριτοβάθμια εκπαίδευση και οφείλεται στο διαχωρισμό των γνώσεων από την πρακτική εφαρμογή και χρησιμότητά τους.

Προσοχή! Εδώ δε μιλάμε για τις ανόητες ασκήσεις με τις τεράστιες διατυπώσεις, όπου αντί να ζητηθεί το εμβαδόν ενός κύκλου ζητείται η επιφάνεια που βρέχει μια ποτίστρα. Η όποια γοητεία της γνώσης δε βρίσκεται τόσο στο πώς αυτή θα παρουσιασθεί, αλλά στην ιστορία που κρύβει: Η ανακάλυψη πώς και γιατί έγινε, τι κενό κάλυψε, σε τι εφαρμόζεται. Το θεώρημα σε τι μου χρειάζεται. Όχι ως πρόφαση οκνηρίας, αλλά ως αναπόσπαστο κομμάτι του. Πρόκειται δηλαδή για τη χαμένη ευκαιρία της μάθησης, για την αποστέρηση της εξεταστέας και διδακτέας ύλης από την ομορφιά τους. Γιατί σάς τα διδάσκω, ποιες ικανότητες κερδίσατε και, κυρίως, ελάτε να το δείτε στην πράξη. Και η πράξη είναι που διδάσκει.

Θα αναφέρω ένα από πολλά διαθέσιμα προσωπικά παραδείγματα: Η σημασία της κλινικής εξέτασης του αρρώστου τονίζεται συνεχώς στα ιατρικά βιβλία. Τη διδάχθηκα όμως μόνο μία φορά, και αυτή μέσα σε 15 λεπτά! Ενώπιον εκπαιδευτή την εκτέλεσα άλλες δύο φορές και μία τρίτη σε εξετάσεις. Ελάχιστες! Σε όλες τις υπόλοιπες κανείς δεν ήταν δίπλα να κατευθύνει και να διορθώνει. Αλλά ακόμη και αυτά τα δεκαπέντε λεπτά, έστω και αν είναι προκλητικά ανεπαρκή, δεν υποκαθίστανται από διάβασμα ωρών. Αυτή είναι η ουσιαστική αποστήθιση και γνώση, αυτή είναι η επιτυχημένη διδασκαλία, ελκυστική ή όχι, μοντέρνα ή παλαιομοδίτικη: θεωρία, πράξη, ξεκάθαρη στόχευση και χρησιμότητα.

Ας μη μας ενοχλεί λοιπόν η αποστήθιση, αλλά το πώς θα μετατραπεί σε διαδικασία μεστή και γόνιμη.

4) Βαθμοθηρία.
Εντάξει, το άγχος και η πίεση ποτέ δε βοηθούνε. Όμως ο αγώνας για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος και η συνοδός ψυχολογική επιβάρυνση είναι αναπόφευκτη σε κάθε δραστηριότητά μας. Είτε είναι η δουλειά μας, είτε το σχολείο. Είναι η προσπάθεια να γίνουμε καλύτεροι, η φιλοδοξία που αποτελεί το καλύτερο κίνητρο, όταν παραμένει ευγενής.

Πίσω από αυτό το ψευδεπιχείρημα υποκρύπτεται η αμφισβήτηση του θεσμού της αξιολόγησης. Κι όμως. Είναι δυνατόν να καταργηθεί η αξιολόγηση των μαθητών; Είναι δυνατόν να μην επιβραβεύονται οι άριστοι και να μην ταρακουνιούνται οι υπόλοιποι; Να μην τούς επισημαίνονται οι αδυναμίες τους; Είναι δυνατόν η επισφράγιση της προσπάθειας να στερείται από το μαθητή και στην επιδίωξή της να αποδίδεται η εκπαιδευτική αποτυχία;

Δεν φαίνεται να τους ενοχλεί τόσο η προσπάθεια αυτοεπιβεβαίωσης μέσω της βαθμολογικής δικαίωσης και επιβράβευσης (που τονίζω ότι είναι επιβεβλημένη), όσο η ίδια η βαθμολόγηση. Όπως παντού η αξιολόγηση πονάει. Διότι κανείς δεν έχει τη γενναιότητα να τεθεί στο μικροσκόπιο. Κανείς μας δεν τολμά να καταπιεί την περηφάνεια του και να αποδεχθεί τις αδυναμίες του. Η Αριστερά εδώ έχει βάλει γερά το χεράκι της. Το παλιό αίτημα για το δημοκρατικό πεντάρι δε νομίζω να έχει ξεχασθεί.

Είναι αυτοσκοπός η βαθμολογία; Πρέπει να είναι; Και ναι και όχι. Διότι αν λειτουργεί η διαδικασία αξιολόγησης, ο βαθμός αντικατοπτρίζει την επιτυχία ή όχι της διδασκαλίας, την επίτευξη ή όχι της μάθησης. Ο βαθμός είναι το εργαλείο. Αν δουλεύει σωστά αποτελεί το μέτρο επιτυχίας. Δεν είναι στόχος το ίδιο, αλλά μέτρο της επίτευξής του.

5) Υποχρηματοδότηση.
Αυτό το βάζω επίτηδες. Συνηθίζω, δε, να οδηγώ σε αλλοφροσύνη τους οργανωμένους αριστερούς συνομιλητές μου (με τους οποίους πάντα χαίρομαι να συζητώ ψύχραιμα, διότι έχουν έναν τελείως διαφορετικό τρόπο σκέψης και... αντιδράσεων) με τη φράση "Δε φτάνουν τα λεφτά; Απόδειξέ το!!!", η οποία περικλείει όλη τη νεοελληνική τραγωδία. Όλοι συμφωνούμε ότι δε φτάνουν τα λεφτά. Για την Παιδεία; Για μισθούς; Για συντάξεις; Για την Υγεία; Για τι; Υπάρχει έστω και ένας ικανοποιημένος; Υπάρχει περίπτωση να πούμε "Φτάνει τόσο χρήμα βρε αδερφέ"; Καμία απολύτως. Κρυβόμαστε και πίσω από ένα 5% για την Παιδεία. 5, 15, 25 ή 95, όλα νούμερα εξ ίσου αυθαίρετα, εξ ίσου αδιάφορα, βασισμένα στο τίποτα, παρμένα από πανό και όχι από σοβαρές μελέτες.

Φτάνουν λοιπόν τα λεφτά για την Παιδεία; Κανείς δεν ξέρει! Αυτή είναι η αλήθεια. Διότι κανείς δεν έκατσε να τα μετρήσει, κανείς δεν είδε πού πήγαν, κανείς δεν ξέρει πόσα χρειάζονται. Ας πούμε όμως ότι δε φτάνουν. Το 5% πώς προέκυψε; Γιατί 5 και όχι 7,2%; Γιατί ως ποσοστό επί του Προϋπολογισμού ή του ΑΕΠ και όχι καθαροί αριθμοί σε Ευρώ; Ή γιατί να αυξηθεί η χρηματοδότηση και να μην περικοπούν οι αργομισθίες, οι σπατάλες σε βλακώδεις μελέτες ή οι μισθοί μεγαλόσχημων εκπαιδευτικών αναλυτών, που παρελαύνουν στα κανάλια και τις εφημερίδες για να μεταλαμπαδεύσουν τα φώτα τους, ενώ πληρώνονται κανονικότατα, χωρίς να έχουν μπει σε τάξη 10 χρόνια (καθόλου τυχαίο παράδειγμα αυτό...); Γιατί να ξαναπληρώσει το Κράτος τις καταστροφές των καταληψιών στην Γκράβα ή των εργαστηρίων στο σχολείο του κ. Παπούλια ή σε σχολεία της Θεσσαλονίκης που οι βάρβαροι αγωνιστές της Παιδείας κατέστρεψαν τις πόρτες από τις τουαλέτες; Η βλακεία και η ψυχολογία του όχλου γιατί να βγαίνει από την τσέπη όλων; Ας τα ζητήσουν από τους υποκινητές-καθηγητές, τον Αλαβάνο ή το "Σπίτι του Λαού". Ή καλύτερα από τους ίδιους τους μπαμπάδες και τις μαμάδες τους. Να δούμε τότε αν θα επαναληφθούν τα τρομερά αυτά φαινόμενα και ας σταματήσουμε το κανάκεμα.

Τέλος οι κλάψες. Η Ελλάδα δεν είναι Ελβετία. Επομένως τα όσα χρήματα διαθέτει πρέπει να τα διαχειρίζεται προσεκτικά. Να ξέρουμε πού πηγαίνει τι. Και όχι μόνο να κραυγάζουμε.

Τι λέω όμως τώρα... Στη χώρα αυτή τα χρήματα του Παντείου γίνανε Φερράρι και τζακούζι για τον Αιμίλιο. Μπράβοι κυνηγούσαν τα 3 έντιμα κορόιδα που τον ξεσκέπασαν. Τα 2 έφυγαν από τη ζωή με την ψυχολογική επιβάρυνση από την ιστορία. Και οι ένοχοι έχουν στο πλευρό τους τα μισά μέλη ΔΕΠ της Ελλάδος! Ο Αιμίλιος κάνει και απεργία πείνας για να αποφυλακισθεί... Έχει "σοβαρά προβλήματα υγείας" (πόσο κακός θα είμαι αν θυμηθώ την παραβολή με τον πλούσιο, που μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του μάζευε;). Άλλοι ήδη αποφυλακίστηκαν, στο τέλος θα βγει κι αυτός. Κι εκείνα τα κορόιδα; Εκείνος ο άνθρωπος που έπαθε έμφραγμα όταν τον κυνηγούσαν οι μπράβοι; Είναι κάτω από το χώμα, δεν έχει προβλήματα. Ας έπαιρνε κι εκείνος μια Φερράρι... Και μετά ζητάμε μελέτες και αξιολόγηση. Δώστε χρήμα... Δε φτάνει. Ποτέ δεν είναι αρκετό. Ποτέ δεν χορταίνει η τσέπη...


Πολλά μπορεί να σκεφτεί κανείς. Όλα τα παραπάνω δεν εγράφησαν από μία αυθεντία, από έναν "ειδικό" (ίσως έπρεπε να ρωτήσουμε τον εθνικό "εκπαιδευτικό αναλυτή" για περισσότερα), ούτε από τον φωτεινό παντογνώστη, δεν αποτελούν παγκοίνως αποδεκτές αλήθειες, αλλά απλά αφορμή για συζήτηση.

Σε ένα όμως συμφωνούμε όλοι: τα πράγματα δεν πάνε καλά. Το γιατί όμως και πάλι θα αποτελέσει σημείο τριβής, διότι για να διαπιστωθεί η αποτυχία και να εντοπισθεί η αιτία της, πρέπει να ορισθεί η επιτυχία. Ο στόχος που δεν πετύχαμε. Αυτή θεωρώ τη μεγάλη αλήθεια, τη μεγάλη πληγή: την απουσία σαφούς στόχευσης του εκπαιδευτικού συστήματος.

Τι θέλουμε από τα σχολεία και τα Πανεπιστήμιά μας; Τι απαιτήσεις θα έχουμε από τους αποφοίτους τους; Εάν θέλουμε καλούς επιστήμονες, είμαστε πολύ αυστηροί στις αρνητικές κρίσεις μας. Διότι βγάζουμε καλούς επιστήμονες. Εάν θέλουμε να ανιχνεύει το σχολείο κλίσεις και ταλέντα, θέλουμε δουλειά, πράγματι. Εάν θέλουμε όμως κάτι περισσότερο, καλλιεργημένους ανθρώπους και δραστήριους πολίτες, σίγουρα έχουμε αποτύχει.

Παράδειγμα ξεκάθαρο η γλώσσα μας. Γελάω όποτε ακούω για επαναφορά του πολυτονικού ή για περισσότερα αρχαία στα Λύκεια. Πόσοι μιλάμε σωστά τα, πολύ ευκολότερα, νέα ελληνικά; Πόσοι μπορούμε να το πούμε αυτό; Και δεν είναι τυχαίο ότι η διδασκαλία του πλέον χρήσιμου και, ίσως, πλέον απαιτητικού αντικειμένου, της γλώσσας, που αποτελεί μόνη μέτρο του επιπέδου και, ναι, της ίδιας της προσωπικότητας του ανθρώπου, σταματά στο Δημοτικό! Στο Γυμνάσιο δίνει τη θέση της στη μεγαλύτερη σχολική παρωδία, την Έκθεση... Αλλά η διδασκαλία, η μη διδασκαλία καλύτερα, της ελληνικής σηκώνει άλλη τόση συζήτηση.

Πριν λοιπόν οι πολιτικοί και πνευματικοί μας ταγοί επιχειρήσουν την επόμενη μεταρρύθμιση, πριν αρχίσουν να αλλάζουν την ύλη και τους συντελεστές βαρύτητας, ας προβληματιστούν. Ας μην αρχίσουν από τη ρίζα, όπως όλοι συμφωνούνε, από τις χαμηλές δηλαδή βαθμίδες (Νηπιαγωγείο και Δημοτικό) προς τις υψηλές, αλλά αντίθετα. Από την κορυφή. Ας κοιτάξουν το μέλλον. Να σκεφτούν την Ελλάδα που θέλουν, τους Έλληνες που θέλουν. Να αγνοήσουν τις προεκλογικές εκτιμήσεις, τα κομματικά οφέλη και τη μακροημέρευση στην εξουσία. Να ονειρευτούν επιτέλους. Να ονειρευτούν κάτι καλύτερο.

Αλλά τι λέω...