12/4/08

Ας κοπάσουν οι χοροί

Η επιλογή του βέτο στη σύνοδο κορυφής του Βουκουρεστίου αποτελούσε μονόδρομο για την ελληνική Κυβέρνηση -και όχι επειδή την επέτασσαν τα εθνικά συμφέροντα. Η εσωτερική πολιτική πραγματικότητα ήταν αυτή που την κατέστησε τη μόνη ρεαλιστική επιλογή. Όχι βέβαια η από debate δέσμευση του Πρωθυπουργού, ούτε οι προς τον ΛΑΟΣ πιθανές διαρροές. Μία Κυβέρνηση θα έπεφτε: χωρίς το βέτο η δική μας, μετά το βέτο των Σκοπίων. Ο κ. Καραμανλής απλά επέλεξε να μην αυτοκτονήσει πολιτικά. Τίποτα το σπουδαίο δεν επέτυχε, αλλά μάλλον επέλεξε το αυτονόητο, για λάθος ίσως λόγους.

Από την άλλη το αυτονόητο πολλές φορές δεν είναι και τόσο αυτονόητο. Θα πρέπει να είναι κατ' επάγγελμα ψεύτης όποιος έστω και για μια στιγμή δε σκέφτηκε ότι σε αντίστοιχη θέση μία Κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ, με εξωτερική πολιτική τύπου Κ. Σημίτη - Γ. Παπανδρέου, δε θα είχε προετοιμάσει από καιρού τον ελληνικό λαό για την από την ενδιάμεση συμφωνία προβλεπόμενη δέσμευση της Ελλάδος να μην εμποδίσει την είσοδο των Σκοπίων σε διεθνείς οργανισμούς λόγω της περί το όνομα διένεξης. Προσωπικά δεν έχω ουδεμία αμφιβολία, όσο αβάσιμη κι αν είναι μία τόσο υποθετική εκτίμηση: θα έμπαιναν στο ΝΑΤΟ ως πΓΔΜ και οι... "διαπραγματεύσεις" για το όνομα (δε) θα συνεχίζονταν.

Με το βέτο οι ρόλοι αντιστράφηκαν. Τα Σκόπια εγκλωβίστηκαν στην ίδια αδιέξοδη πολιτική που ακολουθούσε η Ελλάδα μέχρι το Βουκουρέστι -ίσως να αρχίσουν να αντιλαμβάνονται ότι το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί. Ακόμη και αν ολόκληρο το σύμπαν τους αναγνωρίσει ως Μακεδονία, το εύθραυστο κρατίδιο θα στερείται του πλέον πολύτιμου δεκανικιού του, της ΕΕ, αν δεν τα βρει με την Ελλάδα. Εάν μάλιστα συνυπολογίσει κανείς την αποκάλυψη ότι η Ελλάς πρότεινε στα Σκόπια παραμονές του Βουκουρεστίου την (χιουμοριστική) ονομασία "Δημοκρατία των Σκοπίων (Μακεδονία)" (αμετάφραστο άραγε;), θα καταλήξει μάλλον στο συμπέρασμα ότι η ελληνική διπλωματία έχει πια προσαρμοστεί στους όρους του παιχνιδιού που ο κ. Νίμιτς από ετών επέβαλε.

Στην πραγματικότητα μια ολόκληρη σχολή σκέψης έχει συντριβεί. Το κλασικό δίλημμα "συμβιβασμός ή απομόνωση" έπαψε να υφίσταται -και μάλλον η Ελλάς έχει υπερεκτιμήσει τις αμερικανικές "πλάτες" των Σκοπίων. Τι αμερικανικά "αντίποινα" έχουμε να φοβηθούμε; Θα αναγνωρίσουν οι ΗΠΑ τα Σκόπια ως Μακεδονία; Θα λάβουν φιλοτουρκικές θέσεις; Δε θα μας στηρίξουν στο Κυπριακό και τα άλλα εθνικά θέματα; Μόνο που τα έχουν ήδη κάνει όλα αυτά...

Ελλάς και ΗΠΑ δεν είναι πλέον συμμαχικές χώρες. Όχι διότι ξαφνικά εμφάνισε έξαρση ο αντιαμερικανισμός στην Ελλάδα -τίποτε δεν είναι τυχαίο-, αλλά για τον απλούστερο των λόγων: οι ΗΠΑ δεν έχουν κοινά συμφέροντα με τη χώρα μας. Το να προσβλέπουμε στη στήριξή τους λόγω των... ισχυρών ιστορικών δεσμών των δύο χωρών είναι αφελές. Τίποτα δεν έχουμε να φοβηθούμε. Το πολύ να μας κόψουν από πελάτες αμυντικών συστημάτων και να μας εντάξουν στον άξονα του κακού -κάτι που θα μας βλάψει τόσο όσο και το προτεινόμενο σκοπιανό μποϊκοτάζ των ελληνικών προϊόντων.

Οι πανηγυρισμοί για το αυτονόητο γενικότερα δεν έχουν νόημα. Όμως ειδικά στο συγκεκριμένο ζήτημα ο προβληματισμός είναι εντονότατος λόγω της επικράτησης των ακραίων φωνών στη γειτονική χώρα, με αποτέλεσμα την απουσία καλόπιστου συνομιλητή από την άλλη πλευρά. Η διένεξη για την ονομασία δύσκολα θα διευθετηθεί όσο ο αμερικανικός παράγων "φυτιλιάζει" τα Σκόπια, αντί να πιέζει προς συμβιβασμό.

Η αλήθεια είναι ότι η πΓΔΜ υπήρξε το χαϊδεμένο παιδί των ΗΠΑ. Ωστόσο η απουσία σοβαρής πολιτικής (και) σε αυτό το θέμα από την Κυβέρνηση Μπους φαίνεται από το πόσο εύκολα απεμπόλισε το μόνο μέσο πίεσης που διέθετε: οι ΗΠΑ ήδη από το 2004 έχουν αναγνωρίσει την πΓΔΜ ως Μακεδονία. Με αυτήν την αψυχολόγητη ενέργεια (που υπήρξε μάλλον η... πρώτη κίνηση τού κ. Μπους μετά την επανεκλογή του!) αφενός προκάλεσαν την αγανάκτηση του ελληνικού λαού καθιστώντας αδύνατη νέα υποχώρηση της ελληνικής πλευράς, αφετέρου απήλλαξε το βέτο από τις όποιες δυσμενείς επιπτώσεις θα μπορούσε να έχει. Σκεφθείτε μόνο πόσο διαφορετική θα ήταν η θέση του κ. Καραμανλή αν την επομένη του βέτο οι ΗΠΑ αναγνώριζαν σε "αντίποινα" τα Σκόπια ως Μακεδονία. Θα ήταν ένα σοβαρό πλήγμα και, άρα, ένα δυνατό διαπραγματευτικό χαρτί, το οποίο πούλησαν οι Αμερικανοί λόγω της ανυπαρξίας σοβαρής στρατηγικής τους.

Στους μήνες που ακολουθούν χρειάζονται προσεκτικοί χειρισμοί. Η Ελλάς δεν έχει πλέον περιθώριο οπισθοχωρήσεων και (ναι!) βρίσκεται σε θέση ισχύος. Εάν τα Σκόπια επιθυμούν να παίξουν τον ρόλο του διωκώμενου από μία... φασιστική (!) ελληνική Κυβέρνηση ας το κάνουν. Ίσως χρειστούν κι αυτά καμιά δεκαπενταριά χρόνια για να ξεκολλήσουν από τις εμμονές τους και να αποκαταστήσουν την επαφή τους με την πραγματικότητα. Μέχρι τότε οι πανηγυρισμοί θα φαντάζουν ανώφελοι. Το ζήτημα παραμένει, συνεχίζει να εκθέτει την Ελλαδα και συνεχίζει να πληγώνει την αξιοπρέπεια των Ελλήνων.