21/10/08

Ψύχραιμες αναγνώσεις μιας ιστορίας που επαναλαμβάνεται

Πολλές δημοσκοπήσεις είδαν το φως της δημοσιότητας τον τελευταίο χρόνο. Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο τους ήταν τα υψηλά ποσοστά του ΣυΡιζΑ. Μετά την lifestyle επιλογή Προέδρου, τα νούμερα εκτινάχθηκαν σε διψήφια. Οι προφήτες της κατάρρευσης του δικομματισμού ξεμύτισαν, περισσότερο βέβαιοι από κάθε άλλη φορά για την ορθότητα των προβλέψεών τους.

Δεν μπορούμε να τους αδικήσουμε, είχαν βάσιμα στοιχεία. Μια Κυβέρνηση σε κατάρρευση, όχι μόνο λόγω της προφανούς ανικανότητάς της ή των "σκανδάλων" (μιλώντας για σκάνδαλα ακόμα περιμένουμε την ουσία της υπόθεσης Ζαχόπουλου, ενός ανθρώπου που διαπομπεύθηκε με αφορμή το προσωπικό του δράμα, για να πληγεί ο Πρωθυπουργός). Δυστυχώς το μόνο που θα αφήσει πίσω της η ΝΔ είναι το βέτο του Βουκουρεστίου, εκτός κι αν συγκρατήσουμε τους γάμους (;) ομοφυλοφίλων, τα σύμφωνα συμβίωσης, την καύση των νεκρών και όλες τις υπόλοιπες κυβερνητικές κινήσεις που, ανεξάρτητα από το αν απορρίπτει ή εγκρίνει κανείς, έρχονται σε προφανή αντίθεση με την ιδεολογία της πλειοψηφίας του πολιτικού ακροατηρίου της ΝΔ. Τα δε σκάνδαλα έμειναν σε αόριστες καταγγελίες, αλλά έτσι γίνεται πάντα, με αποτέλεσμα ο καθένας να επιλέγει την εκδοχή που τον βολεύει: ότι δεν αποδείχθηκε τίποτα ή ότι όλα κουκουλώνονται.

Δεν είναι όμως το μηδενικό έργο ή η δυσωδία που πλήττει τη ΝΔ. Είναι η απογοήτευση των ψηφοφόρων της, αφού είχαν επενδύσει τις ελπίδες τους για κάτι καινούργιο στην πολιτική ζωή. Περίμεναν πάρα πολλά από τον Κώστα Καραμανλή, οι προσδοκίες ήταν τεράστιες μετά τα 11 χρόνια ΠαΣοΚ.

Γι' αυτούς τους ανθρώπους η επιλογή είναι πάρα πολύ δύσκολη. Ο ΛαΟΣ δε φαίνεται να εισπράττει τη δυσαρέσκεια: είναι μια λύση διόλου ελκυστική. Το ίδιο ισχύει για ΚΚΕ και ΣυΡιζΑ, αφού με τα σενάρια συνεργασίας με το ΠαΣοΚ το κόμμα Τσίπρα εμφανίζεται και πάλι ως δεκανίκι της Χ. Τρικούπη. Η επανεκλογή Παπανδρέου στο τιμόνι του κινήματος καθιστά μάλλον δύσκολη τη μετακίνηση ψήφων από τη ΝΔ -με τον Βενιζέλο ίσως τα πράγματα να ήταν διαφορετικά, αλλά αυτός είναι και ο λόγος που ο Θεσσαλονικιός βουλευτής απορρίφθηκε από τη βάση: δεν ήταν αρκετά "σοσιαλιστής".

Παράλληλα, οι απογοητευμένοι του ΠαΣοΚ είναι εξ ίσου άστεγοι! Οι αδυναμίες του κ. Παπανδρέου, ο οποίος εξακολουθεί να μην πείθει κανέναν για τις ηγετικές του ικανότητες, και ο αλληλοσπαραγμός των εσωκομματικών εκλογών είναι τα κυριότερα αίτια των σταθερά χαμηλών πτήσεων του κινήματος. Το ΠαΣοΚ δεν πέρασε πρώτο, είναι η ΝΔ που έπεσε.

Αν δεχθούμε τα παραπάνω, είναι αυτή ακριβώς η μεταβολή στην πρωτιά που ίσως αποτελέσει τη θρυαλλίδα για την ενεργοποίηση των μηχανισμών "επιστροφής στην ομαλότητα" του πολιτικού συστήματος: τη συσπείρωση της βάσης και την προσέλκυση των αναποφασίστων.

Το φάσμα εκλογικής νίκης του ΠαΣοΚ κατέστη αίφνης ρεαλιστικό και αποτελεί αφορμή συσπείρωσης και των δύο μεγάλων: οι πράσινοι βλέπουν ότι μπορούν να κερδίσουν και οι γαλάζιοι ότι χάνουν. Με μία μικρή δόση πόλωσης καθώς οι εκλογές θα πλησιάζουν, οι ψηφοφόροι θα γυρίσουν στα μαντριά τους. Ίσως όχι όλοι. Αλλά οι πρώτες ενδείξεις ήδη υπάρχουν. Ο Συνασπισμός σιγά-σιγά επανέρχεται στα ποσοστά του. Ενδεχομένως να εμφανίσει βελτίωση σε σχέση με το 2007, αλλά σίγουρα τα δημοσκοπικά 14άρια δεν πρόκειται να τα πιάσει. Ομοίως ο ΛαΟΣ δε φαίνεται να μπορεί να λειτουργήσει ως εναλλακτικός πόλος για τους κεντροδεξιούς ψηφοφόρους, ενώ το ΚΚΕ απευθύνεται σε συγκεκριμένο ιδεολογικά κοινό.

Η κρίσιμη μάζα λοιπόν είναι, όπως πάντα, οι αναποφάσιστοι, οι δυσαρεστημένοι δηλαδή από τα δύο μεγάλα κόμματα. Ας μη γελιόμαστε όμως. ΠαΣοΚ και ΝΔ διαθέτουν πολύ ισχυρούς μηχανισμούς, ικανούς να προσελκύσουν τους περισσότερους από αυτούς. Καθώς πλέον η (απολύτως προδιαγεγραμμένη) καθίζηση του ΣυΡιζΑ δείχνει ότι το κόμμα αυτό παραμένει επιλογή απογοήτευσης και διαμαρτυρίας (εκφράζει, δηλαδή, αρνητική ψήφο και τελικά δεν μπορεί να λειτουργήσει ελκυστικά), τα 25άρια που μαζεύουν τα δύο μεγάλα κόμματα προκαλούν την εύλογη απορία: όλοι οι υπόλοιποι τι θα ψηφίσουν; Εάν δεν ψηφίσουν καθόλου ενισχύονται κυρίως οι μεγάλοι. Εάν όμως προσέλθουν στις κάλπες, πόσο εύκολο θα είναι να ξεφύγουν από το δίπολο "ΠαΣοΚ ή ΝΔ", "Καραμανλή ή Παπανδρέου";

Είναι μάταιο να αγνοούμε πόσο βαθιά ριζωμένος είναι ο δικομματισμός στην πολιτική παιδεία του Έλληνα. Και φανερώνει άγνοια της πολιτικής ιστορίας η πρόβλεψη κατάρρευσής του μόνο και μόνο λόγω της δημοσκοπικής ανόδου του ΣυΡιζΑ. Πόσο εύκολα ξεχνάμε... Δεν έχει περάσει και πολύς καιρός από την εποχή που το ΚΕΠ θα τάραζε τα ήρεμα πολιτικά νερά! Με χαρισματικό (έτσι φαινόταν) αρχηγό, έμπειρο και πετυχημένο πολιτικό και με σαφώς κεντρώο στίγμα τα πήγε περίφημα στα γκάλοπ. Διότι δεν επέζησε καν μέχρι τις κάλπες...

Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Αν μου επιτραπεί μια (αυθαίρετη) σύγκριση, η σημερινή εποχή θυμίζει έντονα 2000, και όχι 2004. Διότι ο Πρωθυπουργός παραμένει ισχυρός και ο κόσμος εξακολουθεί να επενδύει σε αυτόν. Ορμώμενος από την (αυθαίρετη) σύγκριση, αποτολμώ και την (αυθαίρετη) πρόβλεψη: θεωρώ εξαιρετικά δύσκολο, με βάση τα σημερινά δεδομένα, να επικρατήσει το ΠαΣοΚ στις εκλογές, όποτε και αν γίνουν.

Τι θα γίνει μετά με απασχολεί...

Δεν υπάρχουν σχόλια: