27/3/09

Εν - δυο

Από μικρό παιδί Μάρτη και Οκτώβρη ήθελα να φυσάει, για να μπορώ να χαζεύω απ'το παράθυρο. Η εικόνα της σημαίας να κυματίζει μέχρι και σήμερα μου προξενεί ιδιαίτερη συγκίνηση. Δίπλα σε αυτήν πια αισθάνομαι και κάτι ακόμα: απορία για το ίδιο το συναίσθημα. Είναι αδικαιολόγητο.

Εθνικιστής, πατριδοκάπηλος, Ελληνάρας... Θα έπρεπε μάλλον να προβληματισθώ! Δυστυχώς στην περίοδο που διανύουμε το εθνικό συναίσθημα είναι πολύ παρεξηγημένο, αν όχι ποινικοποιημένο. Ο κυριότερος λόγος είναι η Χούντα, η οποία το εκμεταλλεύθηκε στο έπακρον και τελικά το εξευτέλισε, με την κυριολεκτική έννοια: το μετέτρεψε σε κάτι ευτελές, συνέβαλε στο να χάσει την αξία του. Όχι όμως μόνο η Χούντα. Το σύγχρονο Κράτος συνεχίζει την προσπάθεια.

Όλα αυτά τα γράφω με αφορμή τη προχθεσινή "μεγαλειώδη" παρέλαση.

Οι παρελάσεις υποτίθεται ότι εξυπηρετούν έναν διπλό στόχο. Πρώτον, αποτελούν την επιβεβλημένη απόδοση τιμής σε όσους έπεσαν αγωνιζόμενοι για την ανεξαρτησία της πατρίδας. Δεύτερον, είναι η δέσμευση της νέας γενιάς ότι θα πράξει το ίδιο σε αντίστοιχη περίπτωση απειλής της.

Δεν ξέρω αν οι φωνές υπέρ της κατάργησης των παρελάσεων έχουν πληθύνει, αλλά σίγουρα έχουν ζωηρέψει τελευταία. Όμως στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανένα σοβαρό επιχείρημα:

Η αργία θα παραμείνει αργία, σε αντίθετη περίπτωση μαθήματα μπορούν να γίνουν και με το πέρας της παρελάσεως. Οι χαμένες ώρες διδασκαλίας έχουν σχέση με την κατάργηση της αργίας. Ώρες μαθήματος χάνονται π.χ. και την Πρωτομαγιά που δε γίνεται παρέλαση.

Οι δρόμοι κλείνουν όποτε εκατό άτομα, ίσως και λιγότερα, αποφασίσουν ότι θίγονται τα συμφέροντα τους. Ούτως ή άλλως τα μαγαζιά είναι κλειστά, ενώ δεν υπάρχει και ο κίνδυνος οι συγγενείς των μαθητών να αρχίσουν το πλιάτσικο και να κατεβάζουν βιτρίνες.

Για τα οχήματα του Στρατού η μαύρη αλήθεια είναι ότι οι εορτές και οι επιθεωρήσεις αποτελούν τις μόνες αφορμές συντήρησής τους. Όσο για τα χρήματα που υποτίθεται ότι χάνονται, αντιστοιχούν το πολύ σε καμιά δεκαριά λαδωμένες με μίζες βίδες κάποιου από τα αεροπλάνα και βαπόρια των "αγορών του αιώνα". Ας αρχίσουμε να εξοικονομούμε χρήματα από εκεί.

Άλλωστε, το γεγονός ότι οι παρελάσεις συγκεντρώνουν αρκετό κόσμο και ότι οι συγγενείς των μαθητών εξακολουθούν να καμαρώνουν τα παιδιά τους αρκεί από μόνο του.

Είναι, όμως, δυνατόν το σημερινό ελληνικό Κράτος να δώσει εκείνα τα ερεθίσματα ώστε να τονωθεί το εθνικό φρόνημα; Προκαλούν οι παρελάσεις εθνική συγκίνηση;

Δε μιλάω για φουστανέλες και τσαρούχια (αυτά εξαντλούνται στην πρώτη παιδική ηλικία!), ούτε για άλλες γραφικές εκδηλώσεις. Αναφέρομαι στο γνήσιο εθνικό συναίσθημα, τη ζεστασιά (όχι την περηφάνια), τη γαλήνια αίσθηση ότι αποτελεί ο καθένας από εμάς ένα ελάχιστο κομμάτι από κάτι πολύ μεγαλύτερο, κάτι το οποίο επιβίωσε μέσα στο πέρασμα των αιώνων, κάτι το οποίο είναι απλά κάτι. Που δεν μπορεί να περιγραφεί, αλλά που βιώνεται, όχι ως υπεροχή έναντι των υπολοίπων, αλλά ως ευπρόσδεκτη ευθύνη που βαραίνει τους ώμους μας.

Η αλήθεια είναι ότι τις παρελάσεις δεν τις αντέχω ούτε δευτερόλεπτο. Στο σχολείο με άγχωναν, στον στρατό με απογοήτευαν (δε συνοδεύτηκαν από άδεια!), ως συγγενής έτρεχα με την κάμερα στο χέρι, ως θεατής τις βαριέμαι.

Το κυριότερο, όμως, είναι άλλο. Οι παρελάσεις, οι εκδηλώσεις τιμής, όλα όσα λέγονται και γίνονται στις εθνικές εορτές, με απογοητεύουν βαθιά. Γιατί φανερώνουν ότι αυτό το Έθνος αδυνατεί να αγαπήσει τον εαυτό του, να τιμήσει αυτούς που του έδωσαν υπόσταση, να κατανοήσει την ίδια την ύπαρξή του. Οδυνηρή η έλλειψη αυτογνωσίας και συνείδησης σε εθνική κλίμακα...

Ιδού λοιπόν το μόνο βάσιμο επιχείρημα. Καλύτερα να καταργηθούν οι παρελάσεις και να αφιερωθούν αυτές οι ημέρες στην ιστορική μνήμη. Τιμή σε αυτούς που έπεσαν: να τους γνωρίσουμε. Χωρίς έτοιμες εγκυκλίους από υπουργεία. Χωρίς "ύλη", χωρίς εξετάσεις. Χωρίς δεξιώσεις και κανονιοβολισμούς. Χωρίς μπάντες και επισήμους. Και όταν νιώσουμε αυτό το απροσδιόριστο κάτι, οι, απογυμνωμένες σήμερα, τελετές ίσως ξαναβρούν τη χαμένη ουσία τους.


Ευτυχώς φέτος έβγαλε αέρα...

Δεν υπάρχουν σχόλια: