9/6/09

Το μήνυμα

Στα υψηλά ποσοστά αποχής έχουν ήδη δοθεί πολλές ερμηνείες, με δύο επικρατέστερες:

Σύμφωνα με τη μία οι απογοητευμένοι Νεοδημοκράτες, αντί να αποδοκιμάσουν την Κυβέρνηση ψηφίζοντας άλλο κόμμα, επέλεξαν να μην προσέλθουν. Αυτό το ενδεχόμενο, ότι δηλαδή δεν τους "πήγαινε η καρδιά" να ψηφίσουν κάτι άλλο, είναι το εξαιρετικά ευνοϊκό και άρα βολικό για την Κυβέρνηση. Αφού δεν τους άφηνε η ψυχούλα τους να αλλαξοπιστήσουν στις Ευρωεκλογές, έστω και με μισή καρδιά θα ψηφίσουν ΝΔ στις βουλευτικές εκλογές, προκειμένου να αισθανθούν συνεπείς στα ιδεολογικά τους καθήκοντα και αποτρέποντας έτσι την εκλογή Παπανδρέου.

Αυτή η πρώτη ερμηνεία έχει σαφώς υπερπροβληθεί, αλλά στηρίζεται σε μία λογική βάση και, πιθανότατα, ισχύει σε κάποιον έστω βαθμό. Σε αντίθεση με τη δημοφιλέστερη εκδοχή των ΜΜΕ, που κατά τη γνώμη μου είναι βλακώδης.

Σύμφωνα με αυτήν ο λαός διά της αποχής του έστειλε βροντερό μήνυμα αποδοκιμασίας του πολιτικού συστήματος στο σύνολό του. Επειδή δε βλέπω καμία συγκλονιστική εξέλιξη στα πολιτικά δρώμενα, καλόν θα ήταν οι ακτιβιστές αυτοί της κάλπης να επιλέξουν την επόμενη φορά κάποια μέθοδο περισσότερο τελεσφόρο για να περάσουν τη διαμαρτυρία τους.

Η αποχή ισοδυναμεί με εκχώρηση του δικαιώματος συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Είναι το λιγότερο οξύμωρο να καταγγέλλονται συνεχώς τα κέντρα εξουσίας για την αδιαφορία που επιδεικνύουν απέναντι στη λαϊκή βούληση και ταυτόχρονα να προβάλλεται η αποχή ως ένδειξη αποδοκιμασίας και πολιτική στάση. Μια στάση που συνοψίζεται στο μήνυμα "αφήνω τους άλλους να αποφασίσουν για μένα".

Κάθε φορά που έρχεται ο καθένας από εμάς αντιμέτωπος με μία από τις πολλές σκοτεινές πτυχές του κρατικού μηχανισμού, στο κλασικό "πού είναι το Κράτος;" έχει κάτι να προσθέσει. Ο φιλοκυβερνητικός "εγώ δε σας ψήφισα για να κάνετε τα ίδια", ο Πασόκος "ο Καραμανλής έχει διαλύσει τα πάντα", ο Κομμουνιστής ότι "το καπιταλιστικό σύστημα έχει διαβρώσει την κοινωνία" και ούτω καθεξής. Εκείνος όμως που έστελνε μηνύματα ή απλά απολάμβανε τον ήλιο και τη θάλασσα την κρίσιμη ώρα απλά δεν ήταν εκεί. Γι' αυτόν ποιο πολιτικό σύστημα ευθύνεται; Αυτό στο οποίο αρνήθηκε να συμμετάσχει; Αυτό για τη βελτίωση του οποίου δεν έπραξε τίποτε;

Πρέπει δε να διαχωρισθεί η συνειδητή αποδοκιμασία προς την πολιτική συνολικά, από την αδιαφορία. Η πολιτική στάση της αποχής (όσο και αν όπως είπα τη θεωρώ ανόητη) δε σχετίζεται με εορταστικά τριήμερα και υψηλές θερμοκρασίες. Και μέσα στο φθινόπωρο θα έρπεπε να είναι η ίδια. Και στις βουλευτικές εκλογές θα έπρεπε να είναι η ίδια. Όσοι ωστόσο επέλεξαν τη θάλασσα δεν το έψαξαν και τόσο πολύ το θέμα μέσα τους. Κανένα μήνυμα δεν έστειλαν, απλά δεν αξιολόγησαν την ψήφο τους στις συγκεκριμένες εκλογές και υπό τις δεδομένες πολιτικές συνθήκες ως σημαντική. Το αν έχουν δίκιο ή όχι παραμένει αδιευκρίνιστο, αλλά είναι ανόητο να αποδίδουμε βαθύτερα κίνητρα στην επιλογή τους. Εν τέλει, αν κάποιος δεν ενδιαφέρεται για την πολιτική και δεν παρακολουθεί όσα διαδραματίζονται καθημερινά, καλύτερα να μην ψηφίσει. Αυτό είναι πιο υπεύθυνο.

Με βάση τα παραπάνω θεωρώ την αποχή ίσως όχι αναμενόμενη, αλλά έυκολα ερμηνεύσιμη. Η ευκαιρία για απόδραση, το γεγονός ότι οι Ευρωεκλογές δεν έχουν εμφανή σημασία (με την έννοια των άμεσα ορατών πολιτικών αποτελεσμάτων), το γεγονός ότι ένα 25% ούτως ή άλλως δεν ψηφίζει, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι για την αποχή έχει ξοδευτεί άσκοπα πολύ σάλιο. Αν συνυπολογίσουμε και ότι η σημερινή κατάσταση των κομμάτων και η εικόνα των αρχηγών τους κάθε άλλο παρά γοητευτική είναι, αυτή η αύξηση σε σχέση με το 2004 δεν είναι δα και εξωφρενική. Αν επαναληφθεί και στις βουλευτικές εκλογές το πράγμα θα αλλάξει.

Υπό αυτό το πρίσμα, ερχόμαστε στο μήνυμα που έχει αποδέκτη την Κυβέρνηση. Και γι' αυτό εδόθησαν αντικρουόμενες ερμηνείες. Το ΠαΣοΚ μιλά για χρεοκοπία της κυβερνητικής πολιτικής, όμως στη ΝΔ μιλούν για ανάγκη επιτάχυνσης των ρυθμών. Ποιος έχει δίκιο;

Όπως επισημάναμε το ΠαΣοΚ δεν ενισχύθηκε καθόλου. Το μήνυμά του δεν πέρασε στον κόσμο. Κέρδισε διότι η ΝΔ αποδοκιμάσθηκε, και αποδοκιμάσθηκε όχι από όσους δεν την ψήφισαν και ούτως ή άλλως δε θα την ψηφίσουν, αλλά από αυτούς που την εμπιστεύθηκαν. Αυτό τουλάχιστον φαίνεται να το έχει καταλάβει ο Καραμανλής. Η επισήμανση ότι ο Νεοδημοκράτης αποδοκίμασε διά της αποχής, αλλά δεν προσχώρησε σε άλλον κομματικό χώρο, αν και ορθή σε μεγάλο βαθμό, είναι η μία όψη. Η άλλη είναι ότι η αποχή είναι το πρώτο βήμα απομάκρυνσης...

Το μεγάλο στοίχημα λοιπόν για τη ΝΔ είναι ο επαναπατρισμός αυτού του εκλογικού κεφαλαίου, που είναι και το πλέον κρίσιμο κοινωνικό κεφάλαιο: Όλοι όσοι επένδυσαν στον Καραμανλή το 2004 τις ελπίδες τους για πάταξη της διαφθοράς, αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας, εκσυγχρονισμό των κρατικών μηχανισμών, σφιχτή διαχείριση των οικονομικών και περιορισμό των κρατικών δαπανών. Αυτό το ακομμάτιστο τμήμα του εκλογικού σώματος απαίτησε μία καλύτερη Ελλάδα. Και προδόθηκε.

Τα αποτελέσματα είναι ευκρινή. Η ΝΔ κατάφερε να ηττηθεί παίζοντας χωρίς αντίπαλο. Σήμερα πέρα από μεγαλοστομίες πρέπει να ξυπνήσει. Εάν ο Καραμανλής αποφασίσει επιτέλους να κυβερνήσει, τότε η ΝΔ θα ξανακερδίσει τις εκλογές. Προαπαιτούμενο όμως αποτελεί η τοποθέτηση της εκλογικής νίκης στην πραγματική της θέση, αυτήν όχι του αυτοσκοπού, αλλά του μέσου για την επίτευξη της νίκης απέναντι στα προβλήματα που σωρεύονται υπό τον φόβο του εκλογικού κόστους.

Δεν υπάρχουν σχόλια: