30/6/09

Θέμα αριθμών;

Σε μία εποχή που η δυσπιστία έναντι του πολιτικού συστήματος είναι μεγαλύτερη από ποτέ, η στάση αποχής από τα κοινά έχει χαρακτηρισθεί ως "μήνυμα" προς τους εκφραστές του. Έχουμε επισημάνει ότι η αδιαφορία δε συνιστά ούτε αποδυνάμωση ούτε αμφισβήτηση, αντιθέτως αφήνει το πεδίο ελεύθερο. Όμως αν αυτή η αδιαφορία για την πολιτική απαλλαχθεί από το ιδεολογικό περιεχόμενο που ορισμένοι επιχειρούν να της αποδώσουν, τα πράγματα αλλάζουν.

Είναι πανθομολογούμενο ότι οι πολίτες ασχολούνται ολοένα και λιγότερο με τα δημόσια πράγματα. Οι πολιτικές εφημερίδες περνούν κρίση πρωτοφανή, τα βιβλία πολιτικού προβληματισμού κάθε άλλο παρά δημοφιλή είναι στις τάξεις της νεολαίας, ο πολιτικός διάλογος ξεκινά με ανακύκλωση τσιτάτων για να καταλήξει σε κραυγές. Οι πολίτες εμφανίζονται απαθείς, και αυτό αποδίδεται στην αναξιοπιστία, την αποτυχία των πολιτικών. Είναι όμως αυτός ο μόνος λόγος;

Εάν ανατρέξουμε στο παρελθόν της πολιτικής στη χώρα μας, δεν πρόκειται σε καμία ιστορική περίοδο να ανακαλύψουμε ούτε καθαρούς πολιτικούς, ούτε αδιάβλητες διαδικασίες, ούτε αποτελεσματικές στρατηγικές. Αντιθέτως, διανύουμε την ομαλότερη δημοκρατική περίοδο και, έστω με ρυθμούς βραδύτερους των επιθυμητών, η χώρα έχει συνολικά προοδεύσει.

Εδώ ακριβώς εντοπίζεται η βασικότερη αιτία για το μειωμένο ενδιαφέρον των πολιτών για την πολιτική. Η χώρα δε βιώνει καμία απειλή, η σταθερότητά της φαντάζει αδιασάλευτη και το σύστημα αισθάνεται πολύ λιγότερους κλυδωνισμούς από όσους θα ήλπιζαν ορισμένοι. Η όξυνση του παρελθόντος με τα χρωματισμένα καφενεία και τους διαπληκτισμούς των οπαδών έχει εξαφανισθεί. Είναι συνολικά η κοινωνία που έχει αλλάξει.

Η μεγάλη αποχή στις Ευρωεκλογές ερμηνεύθηκε ως νόσος και οι πολιτικοί αναζητούν... θεραπεία. Ψάχνουν δηλαδή τρόπους να πλασάρουν ένα ελκυστικότερο προϊόν -αγνοώντας έτσι τα ουσιαστικά κενά του τρόπου με τον οποίο ασκούν τα καθήκοντά τους. Η αδιαφορία όμως δεν είναι πρόβλημα που χρειάζεται αντιμετώπιση. Κυβερνήσεις θα εκλέγονται ούτως ή άλλως. Σε δεκάδες χώρες η συμμετοχή στις εκλογές είναι προαιρετική.

Όσο κι αν συμφωνήσουμε ότι η μη συμμετοχή στη μόνη διαδικασία που δίνει φωνή στον λαό είναι βλακώδης, αυτή αποτελεί μία επιλογή που είναι άσκοπο να νοηματοδοτείται με επιπόλαιο τρόπο. Κατέρρευσε το πολίτευμα από τη μειωμένη συμμετοχή; Κάθε άλλο. Από την άλλη είναι βάσιμες οι υποψίες ότι όσοι διά της αποχής επεδίωκαν να "στείλουν μηνύματα" επέτυχαν ελάχιστα αποτελέσματα.

Είναι πολύ σημαντικότερο για τη Δημοκρατία το πολιτικό επίπεδο των ψηφοφόρων, παρά ο αριθμός τους. Σήμερα τα κόμματα προσπαθούν να προσεγγίσουν τους νέους, οι οποίοι σηκώνουν το λάβαρο της αδιαφορίας. Ορισμένοι βιάζονται να προτείνουν μείωση του ηλικιακού ορίου του δικαιώματος του εκλέγειν. Μερικές σκέψεις...

Το Star υποστηρίζει ότι το δελτίο ειδήσεων που προβάλλει σημειώνει μεγάλη επιτυχία στη νεολαία. Το εξευτελιστικό για τη νοημοσύνη δελτίο καιρού της ανεκδιήγητης Πετρούλας σάρωσε στις φετινές τηλεθεάσεις. Για τη νεολαία τα ιστολόγια θεωρούνται ασφαλέστερη πηγή πληροφόρησης από τους επαγγελματίες αναλυτές και δημοσιογράφους. Με μία κουβέντα η ποιότητα της ενημέρωσής τους είναι υπό διερεύνηση, για να το θέσουμε κομψά. Για τα πρόσωπα και τις πρακτικές που φαντάζουν γοητευτικές στα μάτια τους, ασ μη μιλήσουμε καλύτερα.

Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε με δεκάδες επισημάνσεις παρομοίου ύφους, όμως διαπιστώσεις του τύπου "τέτοιους πολίτες δε θέλουμε" είναι επικίνδυνες. Πολύ εύκολα στην ίδια λογική και με μία αναγωγή σε όλες τις ηλικιακές τάξεις θα οδηγούμασταν σε αμφισβήτηση της καθολικότητας της ψήφου. Όμως είναι το λιγότερο υποκριτικό να αντιδρούμε στην εικόνα του υπερήλικα συνταξιούχου που σύρεται στην κάλπη και να υποστηρίζουμε το δικαίωμα ψήφου στα 16χρονα παιδιά.

Δεν είναι λοιπόν θέμα αριθμών, αλλά ουσίας. Είναι ενδεικτικό ότι έχουμε ασχοληθεί περισσότερο με όσους απείχαν, απ' ό,τι με όσους ψήφισαν! Αυτοί αξίζουν μεγαλύτερης προσοχής, διότι αυτοί διαμορφώνουν το πολιτικό γίγνεσθαι. Σε τι ελπίζουν, τι προσδοκούν, ποιον νιώθουν ότι μπορούν να εμπιστευθούν, τι και ποιος τους εμπνέει;

Κατακριτέα ή όχι, η αδιαφορία για την πολιτική αποτελεί μία επιλογή που πρέπει να γίνεται απολύτως σεβαστή. Δεν κρύβει κανένα πολιτικό μήνυμα η επιλογή της παραλίας από την κάλπη. Και μόνο η ύπαρξη ενός τέτοιου διλήμματος αυτό αποδεικνύει.

Δεν υπάρχουν σχόλια: