26/8/09

Φίδι που κυνηγάει την ουρά του

Χρησιμοποιήσαμε σε προηγούμενο σχόλιο τον όρο Κράτος-γκουβερνάντα, την αντιμετώπιση δηλαδή των πολιτών από τους φορείς της εξουσίας ως "άμυαλων νηπίων" που χρήζουν προστασίας και καθοδήγησης. Η κ. Τζιαντζή μάλλον δεν είναι η εισηγήτρια του όρου, αλλά είναι ένα προ μηνός άρθρο της αυτό από το οποίο τον δανειστήκαμε. Με τίτλο "Το πρώτο άκαπνο καλοκαίρι", μπορεί να μην είναι ούτε η μόνη ούτε η πρώτη κριτική κατά του αντικαπνιστικού νόμου, μας δίνει όμως την αφορμή...

Πολλές φορές η υπεράσπιση των δικαιωμάτων ορισμένων κοινωνικών ομάδων από τους εκπροσώπους τους μας έχει βγάλει από τα ρούχα μας. Είτε πρόκειται για αμφιβόλου ποιότητας θεάματα, είτε για τις κάμερες της Τροχαίας, είτε για τη "δίκαιη" συνταξιοδότηση στα 40, τα παραδείγματα είναι πάμπολλα, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι οι εκάστοτε θιγόμενοι θα διαφωνήσουν. Όμως δεν υπάρχει τίποτε εξωφρενικότερο από τα επιχειρήματα κατά της απαγόρευσης του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους επειδή καταπιέζονται οι ελευθερίες των καπνιστών.

Για να μην ξεφύγουμε από το θέμα, θα αφήσουμε στην άκρη την ουσία της υπόθεσης -είναι απλά η αφορμή. Στο άρθρο της η κ. Τζιαντζή δεν αμφισβητεί ούτε ότι το κάπνισμα είναι ενοχλητικό, ούτε ότι είναι καρκινογόνο (αν και κάποιοι θα εξωθήσουν τους Πνευμονολόγους στην παράνοια υποστηρίζοντας και αυτό!). Αντιτίθεται στη νοοτροπία ενός Κράτους που επιβάλλει διά νόμου το "σωστό". Μόνο που, ειδικά στην περίπτωση του Έλληνα, κάνει λάθος.

Ας εξετάσουμε την συμπεριφορά των κατοίκων αυτής της χώρας σε ορισμένες αντίστοιχες περιπτώσεις, π.χ. στην οδική συμπεριφορά. Οι ζώνες είναι υποχρεωτικές και προστατεύουν από τις κακώσεις κατά τα ατυχήματα. Πόσοι τις φοράνε βιαστικά μόνο όταν έχει ξεπροβάλει το περιπολικό; Πόσοι από εμάς επιδίδονται σε επίδειξη μαγκιάς με το τιμόνι στα χέρια; Πόσοι δεν έχουν ποτέ παραβιάσει στοπ ή κόκκινο φανάρι, πόσοι ποτέ δεν έκαναν παράνομη προσπέραση, πόσοι ποτέ δεν το πάτησαν πάνω από το όριο; Οι απαντήσεις είναι αυτονόητες: Πολλοί, αρκετοί, κανένας.

Και τώρα το κρισιμότερο: Αν το Κράτος-παιδονόμος είχε διάσπαρτα περιπολικά κάθε 500 μέτρα, πόσοι θα συνέχιζαν να παρανομούν; Αν την απάντηση σε αυτήν την ερώτηση δεν τη θεωρείτε αυτονόητη, περιμένετε μέχρι την επόμενη φορά που θα ανταμώσετε την Αστυνομία στον δρόμο. Η τήρηση του ΚΟΚ ξαφνικά θα γίνεται με ιερό σεβασμό από άπαντες τους εποχούμενους...

Πόσοι μπορούν (βλ. δεν τους βλέπει ο παιδονόμος) να κλέψουν από τους φόρους και δεν το κάνουν; Οι ίδιοι που δηλώνουν αγανακτισμένοι με τις "φοροεπιδρομές". Που είναι οι ίδιοι αγανακτισμένοι ασφαλισμένοι του ΙΚΑ που κλείνουν ραντεβού για εξέταση τρεις μήνες μετά ή του ΟΠΑΔ που κάθε τρεις μήνες δεν μπορούν να γράψουν φάρμακα λόγω των χρεών του ταμείου στα φαρμακεία. Που όμως είναι οι ίδιοι που κλέβουν ό,τι μπορούν από τις εισφορές.

Τα παραδείγματα τα αφήνουμε στην άκρη, διότι είναι και παρεξηγήσιμα.

Η λειτουργία του Κράτους δικαιολογεί την αγανάκτηση. Η κακοδιαχείριση δικαιολογεί την οργή. Όμως είναι η δυσλειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών που επιτρέπει τις παρανομίες. Και αυτήν τη δυσλειτουργία στηλιτεύουμε κάθε φορά που το Κράτος διά των φόρων προσπαθεί να καλύψει τα ελλείμματα. Με άλλα λόγια, είναι η απουσία της "γκουβερνάντας" που δικαιολογημένα εκλαμβάνουμε ως ανικανότητα.

Ανικανότητα κοινά αποδεκτή. Η οποία πάντως δε μας αποτρέπει από το να τα εναποθέτουμε όλα στο Κράτος! Για τα τροχαία ατυχήματα φταίνε οι απαράδεκτοι δρόμοι -ποτέ η ταχύτητα και οι εξυπνάδες. Στις πλημμύρες τα βουλωμένα φρεάτια -τα γεμάτα με τα σκουπίδια μας. Στα χιόνια περιμένουμε κάποιον άλλον να φτιαρίσει μέχρι το πλατύσκαλο του σπιτιού μας. Για τις φωτιές φταίει η Πυροσβεστική. Όχι η απουσία του μπαμπούλα που δεν γκρεμίζει τα αυθαίρετα.

Τον μπαμπούλα μάλλον τον αποζητάμε. Μπορεί για παράδειγμα να απορρίπτουμε τον αντικαπνιστικό νόμο, ο οποίος εξασφαλίζει υγιεινό αέρα στον επαγγελματικό μας χώρο, όμως είμαστε διατεθειμένοι να αγωνιστούμε μέχρις εσχάτων ακόμα και για το τελευταίο μικροσωματίδιο νέφους! Τότε το Κράτος πρέπει να νομοθετήσει για την προστασία του περιβάλλοντος -ωσάν ο αέρας του σπιτιού ή της δουλειάς να μην αποτελεί "περιβάλλον".

Ενίοτε τον επικροτούμε! Όπως στον (πρακτικά μη εφαρμόσιμο) νόμο για την ενδοοικογενειακή βία... Ο νομοθέτης, αδυνατώντας να εφεύρει τα όρια της παιδευτικής ράβδου από την κακοποίηση ανηλίκου, απαγορεύει πάσα χρήση βίας (σωματικής τε και λεκτικής) σε ανηλίκους. Είναι εξίσου αστεία η απόπειρα εφαρμογής του νόμου με την εικόνα της μητέρας που προσπαθεί να νουθετήσει διά του διαλόγου το τετράχρονο, αντί να του της βρέξει. Μόνο που όλοι θυμόμαστε το ξύλο που φάγαμε μικροί -όχι τα λογάκια. Κάποιοι ίσως θυμούνται και τη βίτσα του δασκάλου. Σήμερα αυτή η βλακώδης νομοθεσία επικροτήθηκε ως προστασία των ανηλίκων. Κανείς δεν είπε ότι ούτε πρόκειται να εφαρμοστεί, αλλά ότι και... το ξύλο που φάγαμε παιδιά μας έκανε ανθρώπους.

Αυτό που στην πραγματικότητα φταίει δεν είναι το ενοχλητικά παρεμβατικό Κράτος, αλλά η παντελής έλλειψη του αισθήματος κοινωνικής ευθύνης -της αίσθησης ότι αποτελούμε μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου για το οποίο αξίζει να θυσιάσουμε μέρος του ατομικού μας συμφέροντος. Εν ολίγοις παραμένουμε μία ανώριμη κοινωνία. Επικαλούμαστε συνεχώς δικαιώματα και αγνοούμε τις υποχρεώσεις μας, προσκυνούμε τον έναν θεό του προσωπικού κέρδους και, τελικά, προσπαθώντας να επωφεληθούμε από τη ζημία των άλλων απλά θυμίζουμε το φίδι που κυνηγάει την ουρά του: Η ανήθικη και αντικοινωνική συμπεριφορά είναι θέμα χρόνου να αποβεί σε βάρος μας.

1 σχόλιο:

sugarray είπε...

Πραγματικά αυτά που συμβαίνουν σε αυτή τη χώρα το μόνο που δημιουργούν είναι μια μεγάλη απορία. Ναι μεν από τη μία όπως λες κι εσύ παραπονούμαστε μέχρι εσχάτων για την ατμόσφαιρα και πόσο «βρώμικη» μπορεί να είναι, αλλά από την άλλη οι ίδιοι που τα λένε αυτά έρχονται ενάντια πχ. στον αντικαπνιστικό νόμο. Πιο αστείοι ακόμα βέβαια είναι αυτοί που δηλώνουνε πως δεν κόβουν το τσιγάρο γιατί δεν υπάρχει καθαρή ατμόσφαιρα. Δηλαδή μόνη της έγινε; Το τσιγάρο δεν την χειροτερεύει. Δυστυχώς εξακολουθούμε να σκεφτόμαστε το ίδιο. Θέλουμε το μπαμπούλα μας όπως λες κι εσύ. Αλλιώς μυαλό δε βάζουμε.