11/10/09

Μετά την κάλπη: Νέα Δημοκρατία

Για την κεντροδεξιά παράταξη και για τους υποστηρικτές της το αποτέλεσμα αποτέλεσε κόλαφο. Επρόκειτο στην πραγματικότητα, βεβαίως, για μια κατάσταση αναμενόμενη και ήταν το μέγεθός της που εξέπληξε. Με την ασφάλεια της γνώσης των γεγονότων (δηλαδή του εκλογικού αποτελέσματος), θα επιχειρήσουμε την ανάλυσή τους.

Ο Κώστας Καραμανλής επελέγη από μία ομάδα βουλευτών πριν 12 χρόνια για να συσπειρώσει την καραμανλική εσωκομματική πλειοψηφία. Η εκλογή του ακολουθήθηκε από μία τριετία δυσπιστίας και επιφυλακτικότητας, όχι μόνο του νεοδημοκρατικού κατεστημένου αλλά και του εκλογικού σώματος (όπως αυτό προέκυπτε από τις δημοσκοπήσεις). Η αλήθεια (που έχει ξεχαστεί) είναι ότι ο Καραμανλής κατάφερε να ελέγξει το κόμμα του μόνο μετά την οριακή ήττα του 2000.

Σήμερα, που μετά την αποχώρησή του βγήκαν τα μαχαίρια, ειπώθηκε πια αυτό που πολυάριθμες φορές έχουμε επισημάνει τα τελευταία δύο χρόνια: Ότι ο Καραμανλής, όσο καλός αρχηγός υπήρξε, άλλο τόσο απέτυχε ως Πρωθυπουργός. Υπό αυτό το πρίσμα η ήττα του 2000 υπήρξε ευλογία για τον ίδιο και την παράταξη, καθώς όχι μόνο εγκαθίδρυσε την υπεροχή του στη Νέα Δημοκρατία και με τον θαυμάσιο προεκλογικό αγώνα ενίσχυσε το ηγετικό του προφίλ, διαψεύδοντας τις φωνές που τον έκριναν "λίγο", αλλά βρέθηκε να ασκεί αντιπολίτευση σε μια Κυβέρνηση που ολοένα και περισσότερο έτεινε προς το κατεστημένο (μετά από εκείνο το βράδυ της 9ης Απριλίου του 2000 δεν ήταν λίγοι οι αλαζόνες πασόκοι που παρομοίαζαν την Ελλάδα με το Μεξικό, αναφορικά προς τη μακρόχρονη ηγεμονία των σοσιαλεπώνυμων κομμάτων) και μέρα με τη μέρα φθειρόταν ολοένα και περισσότερο.

Ο εναγκαλισμός του Κώστα Σημίτη με τα ΜΜΕ και τα ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα τού είχε εξασφαλίσει ευμενή μεταχείριση και μακροημέρευση στην εξουσία. Όμως, μαζί με την απροθυμία του να έρθει σε ρήξη με το "βαθύ ΠαΣοΚ" που τόσο απεχθανόταν, αδίκησαν την προσπάθεια και το έργο του πρώην Πρωθυπουργού. Η τετραετία 2000-2004 ήταν χαμένος χρόνος για τη χώρα και η Κυβέρνηση κατέρρεε μέρα με τη μέρα. Η ΝΔ εισέπραξε το 2004 όχι μόνο τη δυσφορία των πολιτών για μια κακή τετραετία, αλλά και τη γενικευμένη αγανάκτηση για τη διαφθορά. Αν οι εκλογές του 2000 είχαν κερδηθεί, εναπόκειται στη φαντασία του καθενός να εκτιμήσει τη διάρκεια μιας Κυβέρνησης Καραμανλή υπό τις πολιτικές συνθήκες της εποχής, όμως είναι πολύ αμφίβολο αν οι φωνές κριτικής απέναντι στους νεωτερισμούς της κομματικής ηγεσίας θα είχαν σιγήσει για τόσο μεγάλο διάστημα. Και τέτοιοι υπήρξαν πολλοί.

Αν γυρίσουμε πίσω στο 1997, θα έχουμε να κάνουμε με πολλές, αν μη τι άλλο, αμφιλεγόμενες επιλογές του τότε αρχηγού της Αντιπολίτευσης. Ξεκινώντας από τη συζήτηση για το έμβλημα και το όνομα του κόμματος, συνεχίζοντας με τους αμφιβόλων περγαμηνών συνεργάτες και συμβούλους, φτάνοντας στις "μοντέρνες" πολιτικές τοποθετήσεις. Δε θα επεκταθούμε, αλλά ο Κώστας Καραμανλής επί 12 έτη υπέπεσε σε πολυάριθμα λάθη. Για παράδειγμα, με πρόσωπα που δίχασαν ή αποξένωσαν το κοινό της ΝΔ, όπως οι Σπηλιωτόπουλος, Λούλης, Τζανετάκος, αγνοώντας πιστά στελέχη του κόμματος που φέρονταν να επιθυμούσαν να πολιτευτούν, όπως π.χ. ο Γιώργος Κύρτσος, και τελικά βρέθηκαν απέναντί του, αλλά και με διαγραφές που ζημίωσαν, όπως των Σουφλιά και Μάνου (ο ίδιος αναγνώρισε το λάθος του, δεχόμενός τους πίσω) ή του Καρατζαφέρη.

Ειδικά η περίπτωση του ιδρυτή του ΛαΟΣ αποτέλεσε πολιτικό σφάλμα ολκής. Μπορεί να χαιρετίστηκε από τους θιασώτες του κ. Λούλη και άλλους παρεμφερών ιδεοληψιών αναλυτές ως αποτίναξη του δεξιού παρελθόντος της ΝΔ, συνόλικα ωστόσο ζημίωσε τις εκλογικές επιδόσεις της και ισχυροποίησε τη λαϊκιστική ακοροδεξιά, που τεμαχισμένη και πολιτικά αποδυναμωμένη βρήκε στο πρόσωπο ενός πιστού στρατιώτη της παράταξης τη φωνή που της έλειπε.

Αν όσοι εισηγήθηκαν τη μη καταστατική αποπομπή Καρατζαφέρη ήθελαν να προσφέρουν υπηρεσίες στην κοινωνία απομονώνοντας τα "ακροδεξιά" ιδεώδη, απέτυχαν. Οι δυνάμεις αυτού του χώρου εμφανίζονται πιο ενωμένες και αξιόμαχες από ποτέ. Αν πίστευαν ότι ωφελούν την παράταξη, πλανήθηκαν και πάλι. Η ΝΔ δεν κέρδισε ψήφους επειδή απέκοψε, τάχα, τη Δεξιά (αλήθεια, ρωτήθηκαν ποτέ οι ψηφοφόροι της ΝΔ μήπως τελικά αισθάνονται δεξιοί, χωρίς ενοχές και συμπλέγματα;). Αντίθετα, βρέθηκε να χάνει σταθερά και με αυξητικές τάσεις την απήχηση σε αυτό το κοινό. Αν δεν είναι το 5,5% του 2009, είναι σίγουρα ένα σταθεροποιημένο 3% (ακόμα και το 2004, που η ΝΔ θριάμβευε, ξεπέρασε το 2%!!!).

Τι καταφέραν, τελικά, οι πεφωτισμένοι σύμβουλοι; Να εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση σε όσους οι ίδιοι χαρακτήριζαν ακραίους, αλλά και μία φιλόξενη αγκάλη για τους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους της (κεκαθαρμένης τάχα από τα βαρίδια) ΝΔ...

Αιτία και αποτέλεσμα όλων των ανωτέρω ήταν μία: η τραγικά εσφαλμένη αντίληψη περί του εκλογικού σώματος. Η μη-ιδεολογία του "μεσαίου χώρου" θα αποτελέσει μελλοντικά αντικείμενο μελέτης της πολιτικής επιστήμης. Ο Καραμανλής (και οι παρακοιμώμενοι του Βασιλέως συμβουλάτορες) πίστεψε στον μεσαίο χώρο και αποφάσισε να μετακινήσει τη ΝΔ προς το κέντρο, αλλά ταυτόχρονα φοβήθηκε τις συνέπειες, τόσο τις εκ δεξιών απώλειες και μια μεγάλη διάσπαση, όσο και τον κίνδυνο η ΝΔ πραγματικά να μη διαφέρει σε τίποτα από το ΠαΣοΚ. Η συνισταμένη ήταν η τραγελαφική εικόνα ενός κόμματος να απολογείται για την ιστορία του, να προσπαθεί να ξαναβαφτίσει τους ψηφοφόρους του και να πορεύεται συνειδητά χωρίς ιδεολογία. Όταν το 2004 το ΠαΣοΚ νομοτελειακά έπεφτε, ηθική και διαφάνεια, "σεμνότητα και ταπεινότητα" πήραν τη θέση των ιδεών και των αρχών.

Το λάθος στο οποίο αναφερόμαστε έχει να κάνει με την ίδια την ύπαρξη του μεσαίου χώρου. Οι πολίτες που υποτίθεται ότι τον απαρτίζουν δεν είναι απαραίτητα κεντρώοι ώστε να φοβούνται τη δεξιά και το υποτιθέμενο μαύρο παρελθόν της, και αντίστοιχα δεν αναρριγούν από συγκίνηση (μάλλον ανατριχιάζουν από αηδία) φέρνοντας στον νου τους τον Ανδρέα Παπανδρέου και τις Κυβερνήσεις του. Ο "μεσαίος" χώρος δεν είναι μεσαίος, αλλά διατρέχει οριζόντια το πολιτικό σύστημα. Είμαστε όλοι εμείς που δεν ενδιαφερόμαστε για το χρώμα της "φανέλας", αλλά για τις επιδόσεις της ομάδας.

Σε αυτόν λοιπόν τον χώρο ο Καραμανλής πίστεψε πως πέτυχε ιδεολογικό ματ. Μόνο που οι ψηφοφόροι που τον απαρτίζουν είναι σκληροί και ευμετάβλητοι, ακριβώς επειδή δεν έχουν ενιαία ιδεολογία. Είναι και δεξιοί, και σοσιαλιστές, και εκσυγχρονιστές, είναι όσοι προτίθενται να κρίνουν κάθε Κυβέρνηση από τα αποτελέσματα της πολιτικής της.

Η έκπληξη της διαφοράς του 10,4% την προηγούμενη Κυριακή βρίσκεται ακριβώς εδώ: Οι κομματικοί στρατοί φθίνουν και ολοένα και μεγαλύτερο τμήμα του εκλογικού σώματος δεν ψηφίζει τη φανέλα (για να επιστρέψουμε στην μεϊμαράκειο ορολογία), αλλά αποζητά αποτελέσματα.

Με αυτά τα δεδομένα η συντριβή ήταν προδιαγεγραμμένη. Η ΝΔ δεν έπεσε από το Βατοπέδι -εκεί απλά έχασε οριστικά το ηθικό της πλεονέκτημα, το οποίο όμως ούτως ή άλλως δεν ήταν πια αρκετό για να ξανακερδίσει. Η ΝΔ κατέρρεε μέρα με τη μέρα επειδή φοβήθηκε όταν συνειδητοποίησε το βάρος των ευθυνών που ανέλαβε. Φοβήθηκε να κυβερνήσει επειδή δεν ήταν διατεθειμένη να δικαιώσει τις ελπίδες και τις προσδοκίες που το 2004 είχαν επενδυθεί σε αυτήν.
*****
Η τελευταία εβδομάδα έδωσε την ευκαιρία για πλήθος πολιτικών συζητήσεων και αντιπαραθέσεων. Για μένα υπήρξε και μία εβδομάδα αποκαλυπτική για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα ελληνικά κόμματα.

Σε κουβέντα με "βολεμένο" μεσαιόβαθμο υπάλληλο υπουργείου, συνειδητοποίησα την ύπαρξη μιας άλλης Ελλάδας, που, βέβαια, υποψιαζόμουν, αλλά που και η κυνικότητά της εκπλήσσει. Ο εν λόγω, εκ γενετής deep blue, εξέθετε με απίστευτη άνεση το όραμά του για μια ΝΔ υποταγμένη στα συμφέροντα, ονειρευόταν το κόμμα που θα φύτευε τους ομοϊδεάτες του αφισοκολλητές σε κάθε δημόσια θέση, το κόμμα που θα είχε τα δικά του κανάλια και τις δικές του φυλλάδες. Γαλάζια Mega και Νέα και, γιατί όχι, τον γαλάζιο Λαλιώτη...

Είναι σοκαριστικό πραγματικά, αλλά δίπλα σε όσους από εμάς ψηφίζουμε με κριτήριο το καλό του του τόπου υπάρχουν δέκα φορές περισσότεροι που κοιτάζουν όχι "να βολευτούν", αλλά που αντιμετωπίζουν την πολιτική με ποδοσφαιρικούς όρους. Να είναι οι δικοί μας στην εξουσία, έτσι απλά για να είμαστε από πάνω! Το χειρότερο όλων είναι ότι οι συγκεκριμένης αντίληψης αγωνιστές της (όποιας) παράταξης του σήμερα αποτελούν αυτούς που αύριο θα πουλάνε οράματα στον κόσμο.

Ας μιλήσουμε λοιπόν ανοικτά. Θεωρώ ότι η εκλογή Παπανδρέου θέτει σε κίνδυνο τα εθνικά θέματα και ότι δεν πρόκειται σε τίποτα να βελτιώσει τις συνθήκες ζωής στη χώρα. Αυτή δεν είναι μια αυθαίρετη τοποθέτηση. Το ΠαΣοΚ το ξέρουμε. Οι άνθρωποί του δεν άλλαξαν. Ακόμα κι αν δεχτούμε ότι σε υψηλό επίπεδο όσοι μάς σκανδάλισαν στο παρελθόν εξαφανίστηκαν, η περίφημη "βάση" είναι η ίδια. Αυτοί που δίνουν τον παλμό είναι οι ίδιοι με αυτούς πριν το 2004. Ακόμα και οι νέοι τάχα υπουργοί υπήρξαν οι σύμβουλοι του κ. Παπανδρέου κατά την πλέον ενδοτική περίοδο στην ιστορία της εξωτερικής πολιτικής της χώρας.

Αν όμως η Κυβέρνηση διαψεύσει τη δική μου απαισιοδοξία και λύσει με τρόπο αποφασιστικό έστω και ένα από τα προβλήματα που ταλανίζουν τον τόπο, ας μην υπάρχει καμία αμφιβολία: Θα ψηφίσω ΠαΣοΚ με δέκα χέρια. Διότι από καθίκια (σαν τον παραπάνω) που προτιμούν τη συγκυβέρνηση με τα συμφέροντα, έχουμε χορτάσει. Ανθρώπους πρόθυμους να φθαρούν για το δημόσιο συμφέρον δεν είδαμε ποτέ στην εξουσία.

Διόλου τυχαία, τα ΜΜΕ βρίθουν από ύμνους στην νέα Κυβέρνηση. Ας είναι. Τα μάτια μας παραμένουν ανοικτά. Όμως αφού ο λαός αποφάσισε με τόσο ηχηρό τρόπο να φέρει αυτούς στην εξουσία, οφείλουμε όλοι μας να αναρωτηθούμε μήπως υπήρξαμε άδικοι και να αναμείνουμε αποτελέσματα.

Αν αυτά δεν έρθουν, αν οι πρασινοφρουροί αλώσουν και πάλι το δημόσιο, αν η διαφθορά δεν καταπολεμηθεί, ο κ. Παπανδρέου πρέπει να έχει ήδη αντιληφθεί τι πρόκειται να ακολουθήσει

Δεν υπάρχουν σχόλια: