18/11/09

Κάτω από τη βάση

Μέρα με τη μέρα η απαισιοδοξία για τις δυνατότητες της νέας Κυβέρνησης δικαιώνεται. Όμως οι δυνατότητες είναι ένα ζήτημα, οι προθέσεις ένα άλλο. Οι δυνατότητες περιορίζονται από πλήθος παραγόντων: εκλογικό κόστος, απροθυμία σύγκρουσης με φιλικές συνδικαλιστικές ομάδες, οργανωμένα συμφέροντα, ακατάλληλα πρόσωπα σε δύσκολες θέσεις... Οι προθέσεις αποτελούν την πολιτική στρατηγική. Είναι λοιπόν η έλλειψη σοβαρής στρατηγικής που εξοργίζει περισσότερο, ο απεριόριστος λαϊκισμός που πλήττει συνεχώς τους νεόκοπους εθνοσωτήρες.

Από τα πολλά παραδείγματα θα περιοριστούμε σε ένα, στο οποίο όλοι πρέπει να επιδεικνύουμε ιδιαίτερη ευαισθησία: την Παιδεία.

Μία από τις πρώτες εξαγγελίες του ΠαΣοΚ, διά της αρμοδίας (και αξιόλογης) υπουργού κ. Διαμαντοπούλου, είναι η κατάργηση της βάσης του 10. Από μόνη της η υπόθεση έχει ελάχιστο ενδιαφέρον. Θα ήταν απλά μια κυβερνητική επιλογή, αν είχε τεθεί στη σωστή της βάση. Αν δηλαδή η Κυβέρνηση καταργούσε τη βάση απλά για να στηρίξει τις περιφερειακές οικονομίες διά των φοιτητών, θα μπορούσαμε να αντιληφθούμε τον κοινωνικό χαρακτήρα της απόφασης, χωρίς βεβαίως να παρακάμψουμε το λαϊκιστικό στοιχείο. Η προσπάθεια όμως να απαξιωθεί ένα από τα (ελάχιστα) σωστά μέτρα της ΝΔ ως "αποτυχημένο" γεννά προβληματισμούς, έστω και αν η αλήθεια είναι άλλη.

Η Πολιτεία, οποιουδήποτε χρώματος, πρέπει να πάψει να αντιμετωπίζει τους φοιτητές ως κινούμενα πορτοφόλια. Μπορεί η φοιτητική ζωή να είναι συνυφασμένη με καφετέριες, κλαμπ και σουβλατζίδικα, όμως είναι απίστευτα προσβλητικό για ένα τόσο ζωντανό και δραστήριο κομμάτι της κοινωνίας να γίνεται αντιληπτό μόνο ως καταναλωτικό δυναμικό. Μέτρα τόνωσης της περιφέρειας θα μπορούσαμε πολλά να σκεφτούμε. Δεν είναι ανάγκη να φυτεύουμε τμήματα ανά την Ελλάδα για να στηρίξουμε τις πατρίδες βουλευτών και υπουργών.

Ακόμα και με τη σημερινή κατάσταση μία έντιμη ηγεσία θα τολμούσε να περικόψει θέσεις από τα υπερφορτωμένα κεντρικά Πανεπιστήμια υπέρ των μικρότερων. Να περιορίσει τις μετεγγραφές εσωτερικού. Να απαγορεύσει τις μετεγγραφές εξωτερικού σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Γιατί δεν το κάνει;

Τον Ιούνιο ένα από τα άρθρα που κάθε χρόνο οι έγκυροι αναλυτές επαναλαμβάνουν θα μάς θυμίσει τις "μελέτες" που δείχνουν ότι οι περισσότεροι μαθητές δεν πετυχαίνουν σε σχολές που επιθυμούν. Πώς αυτή η παρατήρηση συμβαδίζει με τον πόνο του υπουργείου να μη μείνουν κενές θέσεις; Εάν δηλαδή αυτό ισχύει και η βάση καταργηθεί, του χρόνου τα τμήματα αυτά θα γεμίσουν; Προφανώς και όχι. Δεν μπορεί από τη μια να υποκρινόμαστε πως μας λυπεί το γεγονός ότι οι νέοι σπουδάζουν κάτι που δεν αγαπούν και από την άλλη να πασχίζουμε να γεμίσουμε τμήματα μηδενικού επαγγελματικού μέλλοντος που ξεφύτρωσαν για μικροκομματικούς λόγους!

Ας επιστρέψουμε όμως στην καινοφανή θεωρία του υπουργείου. Το μέτρο έχει αποτύχει διότι δεν επέτυχε τη βελτίωση του επιπέδου των φοιτητών. Πάνω σε αυτό μερικές σκέψεις...

Ανεξάρτητα από το αν η βάση βελτιώνει καθοριστικά, ελάχιστα ή καθόλου το επίπεδο, η εισαγωγή στα ανώτατα (sic) ιδρύματα φοιτητών με βαθμό κάτω από 10 σίγουρα δε συμβάλλει θετικά στην εκπαιδευτική διαδικασία. Για να μιλάμε και σοβαρά, η επίτευξη αυτού του ορίου, αν δεν αγγίζει τα όρια του γελοίου, σίγουρα δεν αποτελεί και ιδιαίτερα δυσπρόσιτο στόχο. Οι έχοντες μνήμη ας αναρωτηθούν: οι ίδιοι "εκπαιδευτικοί αναλυτές" (κατά δήλωσίν τους) που χαρακτήριζαν τα θέματα των φετινών Πανελλαδικών "προεκλογικά", πώς μπορούν σήμερα να βάλλουν κατά της βάσης; Επιτέλους, αφού τα θέματα ήσαν τόσο εύκολα (οι ίδιοι έτσι υποστήριζαν τον Ιούνιο), η αποτυχία κάποιων μαθητών γιατί πρέπει να αποδοθεί σε αδυναμίες του συστήματος; Γιατί πρέπει να αποδοθεί οπουδήποτε; Σε καμία χώρα του κόσμου δεν πετυχαίνουν όλοι οι υποψήφιοι, χωρίς αυτό να εκλαμβάνεται ως αδυναμία και αποτυχία των εξετάσεων.

Αποτελεί δε αυτονόητη προϋπόθεση κάθε φοιτητής να έχει αποκτήσει ένα μίνιμουμ γνώσεων πριν εισέλθει στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Δεν καταλαβαίνουν οτι είναι ντροπή για τα ίδια τα Πανεπιστήμια να έχουν φοιτητές με μονοψήφια απολυτήρια; Τη στιγμή μάλιστα που οι εκπαιδευτικοί επισημαίνουν ότι το 10 πιάνεται εύκολα με τις σημερινές συνθήκες, για κάθε στοιχειωδώς μελετημένο μαθητή.

Το βασικότερο ωστόσο είναι άλλο. Αν το 10 δεν πέτυχε να βελτιώσει το επίπεδο των φοιτητών, γιατί το υπουργείο δεν εξετάζει η βάση αυτή να μεγαλώσει, αντί να καταργηθεί; Την απάντηση τη γνωρίζουμε όλοι, όμως ας δούμε ότι δεν πρόκειται για σοφιστεία.

Το χαμηλό επίπεδο των φοιτητών μπορεί να αντιμετωπισθεί είτε με τη "βελτίωση" όλων, είτε με την "αποβολή" των χαμηλού επιπέδου, δηλαδή είτε με τη βελτίωση συνολικά της εκπαιδευτικής διαδικασίας, είτε με περιορισμό των εισακτέων.

Το δεύτερο λοιπόν ακούγεται γνωστό. Λιγότερες θέσεις, μεγαλύτερη βάση ή αυστηρότερες εξετάσεις, ώστε και ο κ. Κάτσικας να μη βρίσκει τα θέματα των Πανελλαδικών "προεκλογικά". Ούτε όμως και η πρώτη πρόταση, όσο ευκταία και αν μοιάζει, δεν είναι πολιτικά αθώα.

Αν στη μια περίπτωση οδηγούμαστε σε αυστηροποίηση των εξετάσεων ή, γενικότερα, αυστηροποίηση των προϋποθέσεων εισαγωγής, η βελτίωση της ίδιας της εκπαίδευσης είναι ταυτόσημη με συνολικά την αυστηροποίησή της. Σε αυτήν την περίπτωση δε θα μειωθεί απλά ο αριθμός των φοιτητών, αλλά μοιραία και των αποφοίτων του Λυκείου!

Όσο και να το αρνούμαστε είναι βιολογικός νόμος ότι δεν έχουμε όλοι τις ίδιες πνευματικές δυνάμεις, όπως ούτε σωματικές, ούτε καλλιτεχνικές. Όσο ρατσιστικό και αν ακουστεί (αλλά δεν είναι), δεν είναι όλοι οι μαθητές κατάλληλοι για το Πανεπιστήμιο. Αυτό δεν είναι κακό. Η κοινωνική απαίτηση για σπουδές δεν οδηγεί στην επιτυχία και την ευτυχία. Κάθε άνθρωπος είναι φτιαγμένος για κάτι διαφορετικό.

Ένα καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα θα ξεκινούσε ακριβώς από την εκτίμηση των δυνατοτήτων κάθε μαθητή. Κρησσάρες δίκαιης αξιολόγησης θα εμφανίζονταν σε κάθε τάξη, όχι στις τελικές εξετάσεις αλλά κάθε μέρα. Και αυτό που φαντάζει στα μάτια μας -και που είναι- επιθυμητό και ιδανικό θα οδηγούσε και πάλι στο ίδιο (πολιτικά οδυνηρό) αποτέλεσμα: λιγότερους φοιτητές. Διότι όσοι αξιολογούνταν ως "αδύναμοι" θα είχαν οδηγηθεί σε άλλα προγράμματα ενός σωστού κοινωνικά και εκπαιδευτικά συστήματος, εκεί όπου οι δικές τους δυνατότητες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και τα ελλείμματά τους να καλυφθούν με επιστημονικό, εξατομικευμένο εν ανάγκη, τρόπο.

Όταν αντιμετωπίζουμε τους πάντες ως ίσους είμαστε υποχρεωμένοι να περιοριστούμε στη μετριότητα. Η μεγαλύτερη ανισότητα και ο πιο απάνθρωπος ρατσισμός είναι το να μη δεχόμαστε τις αδυναμίες του άλλου. Αν ξεπεράσουμε αυτή τη συμπεριφορά, που λόγω των πολυετών αριστερίστικων επιδράσεων μάς στραγγαλίζει ως κοινωνία σε πολλούς τομείς, ξεπροβάλλει η αλήθεια. Οι συνάνθρωποί μας που υστερούν πρέπει να αγκαλιαστούν από το σύστημα, και όχι να αντιμετωπίζονται ως ίδιοι με τους υπόλοιπους, δηλαδή να καταδικάζονται σε αποτυχία. Αντίστοιχα, σε όσους υπερέχουν πρέπει να δίνονται όλα τα εφόδια για να διαπρέψουν, και όχι να ρίχνονται στην ομήγυρη.

Όσα όμορφα και αν ακούμε η ίδια η ζωή είναι σκληρά ταξική. Στη φύση ο ισχυρότερος επιβιώνει. Αντίθετα, ανθρωπιά σε μια κοινωνία σημαίνει οι ισχυροί, αντί να εξοντώνουν τους υπόλοιπους, να τους φροντίζουν και να εργάζονται για το κοινό καλό. Να, λοιπόν, γιατί η ελληνική κοινωνία είναι απάνθρωπη: Είναι ανίκανη να βοηθήσει τους έχοντες ανάγκη και απρόθυμη να αποδεχθεί τους ξεχωριστούς.

Αν η κ. Διαμαντοπούλου πραγματικά ενδιαφερόταν για το επίπεδο των φοιτητών δε θα καταργούσε τη βάση του 10, αλλά θα πρότεινε τη βάση του 15. Αν ήθελε καλύτερα Πανεπιστήμια θα καταργούσε τμήματα και θα περιόριζε τις θέσεις. Τίποτε από όλα αυτά δεν την ενδιαφέρει.

Τουλάχιστον ο δρόμος μέχρι τον πάτο που όρισε ο προκάτοχός της (και φέρελπις για τους απελπισμένους νεοδημοκράτες), Άρης, μοιάζει μακρύς. Μέχρι να ακούσουμε και από αυτήν ότι οι νόμοι είναι κάτι παλιόχαρτα που δικαιούμαστε να γράφουμε στα παλιά μας τα παπούτσια όταν "πίσω από τα νούμερα κρύβονται άνθρωποι", μπορούμε να ελπίζουμε σε κάτι καλύτερο και να συνεχίσουμε να πιστεύουμε ότι μία από τις ελάχιστες αξιόλογες παρουσίες της τραγελαφικής Κυβέρνησης μπορεί -και θα τολμήσει.

Δεν υπάρχουν σχόλια: