25/7/10

Ανωνυμία. Δικαίωμα;

Στα μπλογκ, η ανωνυμία είναι δικαίωμα.

Ο άτυπος κανόνας των social media ετέθη εν αμφιβόλω πιο έντονα από ποτέ μετά τη δολοφονία του Σωκράτη Γκιόλια. Ίσως αποτελεί ειρωνεία ότι τα ίδια (συμβατικά) ΜΜΕ που πριν από 3-4 χρόνια απέδιδαν διαστάσεις κινήματος στα ιστολόγια, σήμερα βάλλουν εναντίον τους. Εκδήλωση φόβου απέναντι στο νέο, αντίδραση σε μια απειλή ή κάτι βαθύτερο;

Στην υπερβολή του "κινήματος" αντέδρασα πολύ νωρίς. Πάντοτε υποστήριζα ότι τα ιστολόγια έχουν τόση αξία και δύναμη, όση το κοινωνικό κενό που είχαν τη δυναμική να καλύψουν: την απουσία ουσιαστικού διαλόγου. Η επιχειρηματολογία έχει εκλείψει -σαν η "ξύλινη" γλώσσα των πολιτικών να έχει υιοθετηθεί από όλους μας. Δεν ήταν μόνο η δυνατότητα, για πρώτη φορά, να απευθυνόμαστε σε απεριόριστο πρακτικά κοινό, αλλά η ελευθερία! Η ανωνυμία... Απαλλαγμένος από κάθε περιορισμό, αφήνοντας στην άκρη το παρελθόν του, ο καθένας μπορεί να μοιραστεί τις σκέψεις του. Δεν πρόκειται απλά για ατολμία, για φόβο να αναλάβουμε την ευθύνη των λόγων μας, αλλά για κάτι πολύ ουσιαστικότερο, κυριολεκτικά. Η προσοχή επικεντρώνεται στην ουσία ενός κειμένου, και όχι στο πρόσωπο που υπογράφει.

Αυτό το πλεονέκτημα των μπλογκ φαίνεται πως τίθεται στο επίκεντρο μιας συζήτησης που γίνεται σε λάθος βάση, και ίσως στο άμεσο μέλλον η ισοπεδωτική λογική της κυβερνητικής γραφειοκρατίας το αφαιρέσει από όλους μας. Η έννοια του "κατά τον νόμο υπεύθυνου", δηλαδή ενός προσώπου που θα μπορεί να... δέχεται μηνύσεις (!) φαίνεται πως υπάρχουν σκέψεις να εισαχθεί και στην μπλογκόσφαιρα. Ανέφικτο ή όχι, δικαιολογείται;

Αγανακτισμένοι από την κατάντια των συμβατικών ΜΜΕ, ολοένα και περισσότεροι πολίτες επιλέγουν, όχι απλά το Διαδίκτυο, αλλά τα μπλογκ για την ενημέρωσή τους -και αυτό είναι επικίνδυνο. Και σπεύδω να εξηγήσω τι εννοώ...

Ορισμένες δραστηριότητες μάθαμε να τις χαρακτηρίζουμε ως λειτουργήματα. Αυτό (πέρα από την απροθυμία ένταξης στο ΙΚΑ, όπως εσχάτως μας δίδαξαν οι δικαστικοί) γεννά σειρά πρόσθετων υποχρεώσεων που συνοψίζονται ως δεοντολογία και, ενίοτε, δεν αποτελούν απλά αφηρημένες οδηγίες, αλλά σαφέστατα νομοθετήματα (ο κώδικας ιατρικής δεοντολογίας π.χ. αποτελεί νόμο του Κράτους). Όπως ο γιατρός προασπίζει την ίδια τη ζωή, ο δικαστής απονέμει δικαιοσύνη, ο συνήγορος υπερασπίζεται τον πελάτη του ακόμη και αν γνωρίζει ότι είναι ένοχος και ο ιερέας καθοδηγεί όσους τον εμπιστεύονται σε μια ζωή πιο ενάρετη, έτσι και ο δημοσιογράφος υπηρετεί την αλήθεια.

Στην πράξη η κατάσταση διαφοροποιείται. Φακελάκια, κυκλώματα, εξαρτήσεις από συμφέροντα... Ακόμα όμως κι αν έρθει μια στιγμή που η παρακμή της κοινωνίας μας διαφθείρει όλους τους κατ' όνομα λειτουργούς, ακόμα και τότε, θα έχουμε τη δυνατότητα να διαχωρίσουμε το σωστό από το λάθος, με μόνο κριτήριο, ακριβώς, τη δεοντολογία -το "δέον είναι".

Γιατί τα γράφω όλα αυτά;

Η άνθηση των ενημερωτικών ιστολογίων είναι ένα φαινόμενο ανεξήγητο. Δε χρειάζεται παρά κοινός νους για να αντιληφθεί κανείς ότι πίσω τους κρύβονται επαγγελματίες δημοσιογράφοι. Δεν υπάρχει τίποτα το μεμπτό σε αυτό. Μόνο που δεν πρόκειται για ιστολόγια, αλλά για ενημερωτικά σάιτ. Το μπλόγκινγκ προϋποθέτει τον ερασιτεχνισμό. Μπορεί να αποσπά πάρα πολύ χρόνο, αλλά, όταν εξελίσσεται σε κύρια δραστηριότητα, εκφυλίζεται.

Η διαφορά του σάιτ από το μπλογκ είναι χαώδης. Ο μπλόγκερ μοιράζεται τις σκέψεις του και γεγονότα, στα οποία είτε συμμετείχε, είτε έτυχε να τα γνωρίζει άμεσα. Αυτή είναι και η έννοια του μπλογκ: να μοιράζεσαι κομμάτια της δικής σου ζωής και σκέψεις δικές σου σε ένα διαδικτυακό ημερολόγιο (web-log), που απετέλεσε την αρχική έννοια του όρου. Η ιντερνετική δημοσιογραφία είναι κάτι άλλο, σημαντικότερο ίσως, αλλά πολύ διαφορετικό. Ένα ενημερωτικό μπλογκ δεν μπορεί να είναι μπλογκ. Είναι απλά αποφυγή των κανόνων δεοντολογίας που διέπουν το δημοσιογραφικό λειτούργημα.

Όχι, ούτε κι εγώ πιστεύω ότι η δημοσιογραφία είναι υγιής. Όμως είναι το λιγότερο ανόητο να βρίζω και να αμφισβητώ όσα διαβάζω και ακούω ενυπόγραφα από μεγαλοδημοσιογράφους, και ταυτόχρονα να πιστεύω ό,τι ανώνυμα διαβάζω στο ίντερνετ νομίζοντας αφελέστατα ότι πολεμώ το σύστημα. Και εκείνα δημοσιογράφοι τα γράφουν άλλωστε, χωρίς κανείς να γνωρίζει ποια συμφέροντα υπηρετούν και ποιες εξαρτήσεις τους καθοδηγούν.

Όλοι μας έχουμε και εξαρτήσεις, και εμμονές. Άλλο όμως είναι το να γράφουμε απλά τη γνώμη μας, και άλλο να παρουσιάζουμε ειδήσεις. Άνθρωποι που δεν εκτιμώ καθόλου, όπως ο Μάκης Τριανταφυλλόπουλος ή η Έλλη Στάη, χωρίς να κρύβονται πίσω από την ανωνυμία των ιστολογίων, επώνυμα και τίμια, διατηρούν ενημερωτικές ιστοσελίδες.

Δεν τα βάζω με όσους αρθρογραφούν στα δημοφιλή ενημερωτικά ιστολόγια -πώς θα μπορούσα άλλωστε, με την ανύπαρκτη δυναμική αυτού του μπλογκ... Πολύ περισσότερο δε θα μπορούσα να στραφώ κατά ενός ανθρώπου που έπεσε νεκρός από τις σφαίρες της ηλιθιότητας. Όχι εγώ, που τόσες φορές και τόσο έντονα έχω καταδικάσει τη βία.

Δεν μπορώ, ωστόσο, παρά να καταλήξω στο συμπέρασμα ότι η ενημέρωση από τα μπλογκ αποτελεί νοσηρή εξέλιξη, που εκφυλίζει το μέσο. Με αυτή την έννοια, ναι, έχουν δίκιο οι κήνσορες της ηθικής και της δεοντολογίας. Όποιος τίθεται στην υπηρεσία της ενημέρωσης οφείλει να σέβεται τους κανόνες. Ακόμα, όμως, και αν ορισμένοι εκμεταλλεύονται τη δύναμη των μπλογκ, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταδικάζουμε το μέσο και να βάλλουμε συλλήβδην εναντίον του.

Πίσω από όλη την υποκρισία ίσως πραγματικά αυτήν τη φορά να κρύβεται κάτι άλλο: Η προσπάθεια τιθάσευσης της σκέψης και αποχαύνωσης του κόσμου.

24/7/10

Αποτυχημένος πολιτικός, μικρός άνθρωπος

Ο Κώστας Καραμανλής πιθανότατα είναι απογοητευμένος από την εξέλιξη της πολιτικής του πορείας. Ίσως πικραμένος και αδικημένος να αισθάνεται ότι δεν τον άφησαν να μεγαλουργήσει, ότι τον πολέμησαν, ότι δεν είχε πάγκο. Σήμερα σιωπά. Ίσως στο μυαλό του να έχει την εικόνα ενός ηγέτη που σιωπηρά στοχάζεται αναμένοντας να δικαιωθεί στη συνέχεια, με πιστό λαό να αναμένει τα περισπούδαστα λόγια του, όταν αποφασίσει να τον καθοδηγήσει και πάλι με τη σοφία του...

Ο καθένας μπορεί να κρίνει αν και πόσο αποτυχημένος ή αδικημένος υπήρξε ως ηγέτης ο κ. Καραμανλής. Το τελευταίο όμως διάστημα αποδεικνύεται πολύ "μικρός" άνθρωπος, ως προσωπικότητα, ως χαρακτήρας. Διότι το να ανέχεται τις ύβρεις και την αδικία όταν αφορούν τον ίδιο δεν είναι απλά σεβαστό, αλλά και αξιέπαινο, αν συνοδεύεται από ειλικρινή ανάληψη ευθυνών ή την ψύχραιμη προεργασία αντίκρουσης της αδικίας. Βέβαια, δεν κάνει τίποτα από τα δύο και ας κατηγορείται ότι άφησε τη χώρα να χρεοκοπήσει, και ας υβρίζεται καθημερινά.

Όταν όμως ο στενότατος συνεργάτης του κ. Αγγέλου βρίσκεται μια ανάσα από την προφυλάκισή του, για λόγους όχι προσωπικούς αλλά εξαιτίας της σχέσης του με τον ίδιο και τη δράση του στο πλευρό του πρώην Πρωθυπουργού, καμία δικαιολογία δεν είναι ανεκτή. Ο κ. Καραμανλής δεν μπορεί να σιωπά, κι ας μην ενδιαφέρεται πια κανείς να τον ακούσει. Οι ανακοινώσεις "συνεργατών του" δεν αρκούν. Αν θεωρεί ότι πρόκειται για πολιτική δίωξη, ο στόχος είναι προφανώς ο ίδιος και δεν επιτρέπεται να αφήνει συνεργάτες και φίλους του εκτεθειμένους και ακάλυπτους κατ' αυτόν τον τρόπο. Ήρθε η ώρα να αναλάβει τις ευθύνες του.

Όσο για την μπηχτή του κ. Βουλγαράκη κατά του Σαμαρά (με την υπόνοια της εμπλοκής του στο Βατοπέδι), ήταν απλά αναμενόμενο να σχετιστεί και σημερινός αρχηγός της ΝΔ με κάποιο σκάνδαλο. Ο κ. Σαμαράς ίσως να έχει μια εξίσου αποστασιοποιημένη από την πραγματικότητα εικόνα για τον εαυτό του όπως και ο κ. Καραμανλής, και να πείστηκε ότι προήλθε από παρθενογένεση. Πού και να επαναφέρει ο Καρατζαφέρης τα της Siemens και το 1993...

Όμως πολύ σημαντικότερο από τη χολή Βουλγαράκη είναι το καπέλωμα του Σαμαρά από τον πρώην, που τείνει να τον μετατρέψει σε αρχηγό - μαριονέτα. Η ΝΔ, και πάλι καραμανλικότερη του βασιλέως, έσπευσε να υπερασπισθεί αμαρτωλά έργα και ημέρες και να επιτεθεί στη Δικαιοσύνη. Που βεβαίως και δεν είναι άσπιλη και αμόλυντη (μην ξεχνάμε ότι χθες αποφάνθηκε ότι δεν υπήρξε ποτέ το παραδικαστικό κύκλωμα!), αλλά ο κ. Σαμαράς ας αποφασίσει πόσο θεσμικά θα κινείται. Μέχρι τότε ίσως αντιληφθεί ότι δεν πρόκειται να απαλλαγεί από τα βαρίδια αν συνεχώς το κόμμα του δέχεται συλλογικά την ευθύνη για τις ανομίες που κάποιοι διέπραξαν κατά το διάστημα που κυβέρνησε.

Μήπως, όμως, η εσωκομματική εκλογή άφησε αμανάτι στον κ. Σαμαρά και δεύτερη (γραπτή;) συμφωνία, με τον κ. Καραμανλή, και την υποχρέωση να απολογείται για τα σκάνδαλα; Πιθανόν. Άλλωστε ο πρώην Πρωθυπουργός προσέφερε χρησιμότερες υπηρεσίες από τον κ. Αβραμόπουλο...

19/7/10

Αμοιβαία καχυποψία

Ότι η στήριξη του κ. Αβραμόπουλου προς τον Σαμαρά, κατά την εσωκομματική σύγκρουση, δεν ήταν... αυθόρμητη το γνωρίζαμε. Η υπόσχεση της Αντιπροεδρίας είχε διαρρεύσει στον Τύπο. Ότι υπήρχε όμως γραπτή (!!!) συμφωνία μεταξύ των δύο το πληροφορηθήκαμε εσχάτως, έστω κι αν πέρασε μάλλον στα "ψιλά".

Η είδηση προκαλεί έκπληξη, διότι αποκαλύπτει το επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων των δύο. Ο κ. Αβραμόπουλος αισθάνθηκε την ανάγκη να απαιτήσει γραπτή συμφωνία προφανέστατα διαβλέποντας τον κίνδυνο αθέτησής της. Το πόσο εκτιμά και εμπιστεύεται τον Πρόεδρό του είναι κάτι παραπάνω από εμφανές. Όπως και ότι... είχε δίκιο!

Η τοποθέτηση του κ. Δήμα ως δεύτερου Αντιπροέδρου παρουσιάσθηκε ως φόρμουλα περιορισμού των φιλοδοξιών του κ. Αβραμόπουλου. Τα αισθήματα αγάπης λοιπόν είναι αμοιβαία, ωστόσο η απορία που προκύπτει είναι άλλη: Ποιες μπορεί να είναι πλέον οι φιλοδοξίες του Δημήτρη Αβραμόπουλου, τις οποίες ο κ. Σαμαράς επιθυμεί να χαλιναγωγήσει; Ονειρεύεται άραγε την ηγεσία της ΝΔ; Την πρωθυπουργία;

Ο κ. Αβραμόπουλος έχει χάσει ήδη δύο ευκαιρίες, και ως ηγέτης δικού του κόμματος (με το ΚΕΠ) και ως διεκδικητής της ΝΔ. Το να ελπίζει σε τρίτη είναι αβάσιμο, όχι μόνο πολιτικά, αλλά και χρονικά. Η ΝΔ έχει νέα ηγεσία και οι εκλογές όχι μόνο αργούν (εκτός απροόπτου), αλλά έχουν και προδιαγεγραμμένη εξέλιξη για το κόμμα: Μία νέα ήττα είναι τόσο πιθανή, που καθιστά ανεπίτρεπτη τυχόν αμφισβήτηση του κ. Σαμαρά.

Ο Σαμαράς ισχυρότερος δεν πρόκειται να γίνει ποτέ. Ελέγχει το κόμμα καθολικά, σε βαθμό που να έχει αποξενώσει μερίδα των μελών του. Τι τον φοβίζει και πρέπει να περιορίσει τον "φίλο" του; Εκτός αν ήδη αισθάνεται προσπάθεια υπονόμευσης με τα πράγματα να μην είναι και τόσο ρόδινα στο εσωτερικό της ΝΔ, παρά την αποπομπή της Ντόρας.

Και κάτι ακόμα, διότι με τρώει το χέρι μου. Όσοι υποστήριζαν την ανοικτή εκλογή από τη βάση "για να μη λαμβάνονται οι αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες", πόσο περήφανοι αισθάνονται σήμερα; Γραπτές συμφωνίες μεταξύ των υποψηφίων, κινούμενες από αμοιβαία καχυποψία, αυτό ονειρεύτηκαν;

13/7/10

Δεξιά στροφή

Η Νέα Δημοκρατία μετά από μία μακρά περίοδο αποξένωσής της από την ιδεολογία της λαϊκής Δεξιάς πραγματοποίησε μία θεαματική στροφή -η οποία δεν πέρασε απαρατήρητη από τα ΜΜΕ. Τα σχόλια για τον ρόλο που διαδραματίζει το Δίκτυο 21 στο κόμμα είναι συχνότατα, και όχι ιδιαίτερα θετικά.

Πολλάκις στηλιτεύσαμε την αποϊδεολογικοποίηση των πολιτικών κομμάτων, όχι μόνο της ΝΔ επί Καραμανλή με την κενολογία του "μεσαίου χώρου", αλλά π.χ. και του Συν επί Κωνσταντόπουλου. Όμως τα όρια ανάμεσα στην πίστη σε ιδέες και ιδανικά από τη μια και την απώλεια της επαφής με την πραγματικότητα και τη γραφικότητα από την άλλη φαίνεται πως είναι δυσδιάκριτα.

Η ΝΔ του κ. Σαμαρά οδεύει στα χνάρια του ΣυΡιζΑ του κ. Αλαβάνου. Ο τελευταίος συνετέλεσε σε μία άγρια αριστερή στροφή του κόμματός του, το οποίο ουδέποτε αποτέλεσε πραγματικό εναλλακτικό πόλο εξουσίας. Αντιθέτως, προσήλκυε την απολίτικη ψήφο και την ψήφο διαμαρτυρίας από τον χώρο του ΠαΣοΚ. Με δεδομένο τον μεγαλοαριστερισμό που διέπει αυτόν τον πολιτικό χώρο, οι μεγαλοστομίες και η επαναστατική γυμναστική του κ. Αλαβάνου δε ζημίωσε εκλογικά: απορρόφησε και άλλους δυσαρεστημένους, παρότι αποξενώθηκε από τη χαλαρή ψήφο.

Σε επίπεδο όμως πραγματικής πολιτικής ο ΣυΡιζΑ καταρρακώθηκε, διότι κινήθηκε σε χώρο που το ΚΚΕ εργολαβικά έχει καταλάβει. Και τελικά, ένα σχήμα συμμαχικό που θεωρητικά επεδίωκε τη σύνθεση, διεσπάσθη εκκωφαντικά.

Η αναλογία με τη ΝΔ εξαντλείται, μόνο που ίσως τα πράγματα να είναι λίγο χειρότερα. Ούτε ο μεσαίος χώρος ούτε μία μεταμοντέρνα εκδοχή του "Πατρίς - Θρησκεία - Οικογένεια" συνιστούν αληθινή ιδεολογία. Πολύ, δε, περισσότερο δεν αποτελούν λύση στα προβλήματα του τόπου, αλλά ούτε καν φόρμουλα επίλυσης. Αν π.χ. η στήριξη από το ΔΝΤ και την ΕΕ εκληφθεί ως ο "ξένος" που πατάει πόδι στην Ελλάδα και κάθε πατριώτης πρέπει να πολεμήσει τον νέο κατακτητή... Ανατριχίλα. Και αυτή είναι μία μάλλον δημοφιλής θέση, όχι μόνο στον χώρο της Δεξιάς.

Η ΝΔ ορθώς αποφάσισε να ανακτήσει την επαφή της με το ιστορικό παρελθόν της. Ακόμη ορθότερο θα ήταν να αποβάλει και τα ενοχικά συμπλέγματα που τής έχουν επιβληθεί. Αν όμως ο Σαμαράς περιχαρακώσει το κόμμα θα βρεθεί να διεκδικεί μερίδιο στην πίτα του 10% μαζί με τον ΛαΟΣ. Παράλληλα, ο Παπανδρέου, η Ντόρα ή ακόμα και ο Κουβέλης, θα μοιράζονται το υπόλοιπο 30% που έφερε κάποτε τη ΝΔ στην Κυβέρνηση.

Δε μας έπιασε ο πόνος για τον Σαμαρά και το κόμμα του. Αν μάλιστα ευθύς εξαρχής στόχος του είναι ακριβώς αυτός, δηλαδή μια ΝΔ του 10%, αλλά ιδεολογικά καθαρή, πτωχή πλην τίμια, θα πρέπει να τον επαινέσουμε. Αν όμως νομίζει ότι απευθύνεται στο κοινό του 35-40% και ότι διεκδικεί την εξουσία έχει διαπράξει εγκληματικά λάθη. Με κορυφαίο ότι, αντί να έρθει σε ρήξη με τις δυνάμεις που τον ανέδειξαν στην ηγεσία και τώρα αγωνίζονται να τον καπελώσουν (τον Καραμανλή, δηλαδή, και το διεφθαρμένο κομμάτι των υποστηρικτών του), απέβαλε από το κόμμα τη μειοψηφία που ήδη είχε ηττηθεί -και αποξενώθηκε έτσι από τον "μεσαίο χώρο". Πώς γίνεται να τιμά τον Καραμανλή, αλλά να ξορκίζει τον μεσαίο χώρο;

Στη σημερινή εποχή οι ιδεολογίες δε μετρούν σχεδόν καθόλου. Και το ΠαΣοΚ άλλωστε σοσιαλιστικό είναι. Το ό,τι αναγκάζεται να ασκήσει την πιο σκληρή νεοφιλελεύθερη πολιτική κάτι σημαίνει: τουλάχιστον ότι δεν είναι η ώρα για ιδεολογικές αναζητήσεις και εξάρσεις, αλλά για ουσία και γενναίες αποφάσεις.

3/7/10

Διά βοής

Το να σταθούμε στο έλλειμμα εσωκομματικής δημοκρατίας μάλλον περιττεύει. Αν μη τι άλλο όμως ο κ. Σαμαράς δεν ξέρει ούτε καν να φυλάγεται. Θα περίμενε κανείς ο αρχηγός της ΝΔ να τολμήσει να αναμετρηθεί με το τίποτα. Τελικά από ήττα κινδυνεύει και χωρίς αντίπαλο.

Ενώ στο ΠαΣοΚ η "αντάρτικη" υποψηφιότητα εξέφραζε αντίθετο προς το επικρατούν ιδεολογικό ρεύμα, στη ΝΔ και οι δύο επίδοξοι υποψήφιοι εξέφραζαν τους σαμαρικούς! Για τον κ. Λυκουρέντζο ήταν απλά αδύνατον, όχι να μην εκλεγεί, αλλά ούτε καν να συγκεντρώσει λιγότερες από τις μισές ψήφους -όπως ο κ. Ξυνίδης... Γι' αυτόν τον λόγο δεν μπορεί κανείς σοβαρά να υποστηρίξει ότι ο Σαμαράς "φοβήθηκε" τα λευκά.

Μπορούμε όμως να τον κατηγορήσουμε για παντελή έλλειψη πολιτικού αισθητηρίου. Όταν έχεις άγαρμπα μαζέψει τον πιστό σου (και ποιος ξέρει πόσους "άπιστους" που επιθυμούσαν να εκφράσουν αντίθετα ρεύματα), είναι το λιγότερο γελοίο να μη στήνεις κάλπη επειδή ο υποψήφιος είναι ένας. Αφού μόνος σου εξαφάνισες τους υπόλοιπους!

Για τον κ. Μαρκόπουλο, σε μία κρίση αυτοσυγκράτησης (διότι η ακριβής άποψή μου για τον εν λόγω πολιτικό άνδρα από του βήματος αυτού δεν επιτρέπεται να εκφρασθεί -με τη νομική έννοια), θα περιορισθώ σε μία κουβέντα που προ μηνών χρησιμοποίησε ακραιφνής σαμαρικός συνομιλητής μου: Εκθέτει τον Σαμαρά και καλόν είναι να τον μαζέψει. Είναι ευτύχημα που το κατάλαβε.

Συνεπώς, δεν πρόκειται να χύσω κανένα υποκριτικό δάκρυ για τον υπερβολικά πιστό υπηρέτη του Προέδρου. Πολύ απλά, αφού σκύψω με δέος μπροστά στην αποθέωση των δημοκρατικών διαδικασιών ενός κόμματος που πιο εύκολα προσφεύγει στη βάση του (όση έχει απομείνει) παρά στα όργανά του, θα επισημάνω την τραγικότητα της (παραδόξως, ορθότατης) διαπίστωσης του επίδοξου γραμματέα: Τι Μαρκόπουλος, τι Λυκουρέντζος.

Τι ΝΔ, τι ΠολΑν -αν μου επιτραπεί να προσθέσω στα σοφά λόγια του.