10/8/10

Αναζητώντας τη χαμένη μπλογκόσφαιρα

Λένε ότι ο αληθινός χαρακτήρας κάποιου αποκαλύπτεται παρακολουθώντας τη συμπεριφορά του όταν νομίζει ότι δεν τον βλέπει κανείς. Αν το δεχτούμε, τότε το Διαδίκτυο αποκαλύπτει πολλά για την κοινωνία μας, αφού αποτελεί τον κατ' εξοχήν τόπο όπου (νομίζουμε ότι) περνάμε απαρατήρητοι. Δεν πρόκειται φυσικά να ασχοληθώ με τους σταθερά, εδώ και χρόνια, πρώτους όρους των μηχανών αναζήτησης ("sex", "free porn" κ.λπ.) ή ο,τιδήποτε άλλο "πονηρό". Ίσως από αυτά που δε θεωρούμε ιδιαίτερα σοβαρά προκύπτουν τα χρησιμότερα συμπεράσματα.

Αν θέλουμε π.χ. να ασχοληθούμε με την ευφυία και την απληστία των χρηστών του Διαδικτύου, δεν υπάρχει σοβαρότερη αιτία προβληματισμού από το phising. Αν στη μέση του δρόμου σάς πλησιάσει Νιγηριανός το πλέον πιθανό είναι ότι ο νους σας θα τρέξει σε ρολόγια (και μάλιστα "μαϊμούδες" ή κλεμμένα) και πειρατικά CD. Στο Ίντερνετ όμως, εκεί όπου κάθε κίνηση περνά απαρατήρητη, ένας Νιγηριανός εκατομμυριούχος χρειάζεται βοήθεια για να επενδύσει στην Ελλάδα το κεφάλαιο του ή να μοιραστεί μαζί σας τη δεσμευμένη κληρονομιά του μπάρμπα του. Και κάποιοι ακόμα τσιμπάνε.

Όπως τσιμπάνε σε κάθε ανοησία (χάπια, κρέμες, περίεργες συσκευές) που εγγυάται ποικιλοτρόπως καλύτερη σεξουαλική ζωή. Γιατροί, φαρμακοποιοί, ΕΟΦ είναι απλά καθίκια που κοιτάνε την πάρτη τους. Εδώ οι φαρμακευτικές εταιρίες κρύβουν τη θεραπεία του καρκίνου για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους, είναι δυνατόν να τους πιστέψεις;

Μιλώντας για την υγεία, πιάνουμε φλέβα χρυσού. Πόσες και πόσες φορές δε λάβατε το μήνυμα ότι η κόκα-κόλα διαλύει το πουρί από την τουαλέτα; Ότι πειράματα απέδειξαν πως καίει το στομάχι και κόκκαλα διαλύονται όταν εμβαπτισθούν στον δηλητηριώδη ζωμό; Φυσικά, η Χημεία θα μένει πάντα απ'έξω μπροστά στην ανθρώπινη ανοησία -οι ιδιότητες των οξέων συγκεκριμένα. Το ίδιο και η Βιολογία -που σε πείσμα όλων θα επιμένει ότι το γαστρικό οξύ είναι δεκάδες φορές πιο δραστικό από το ανθρακικό του αναψυκτικού. Όποιος επιχείρησε να καθιερώσει την κόκα-κόλα ως καθαριστικό για το WC αποδείχθηκε κακονοικοκύρης, ενώ τα καζανάκια συνεχίζουν να γεμίζουν με νερό, χωρίς κανείς να υποστηρίζει ότι δε βάζει στο στόμα του το υγρό που απομακρύνει τις ακαθαρσίες... Σαφέστατα και τα ζαχαρούχα αναψυκτικά δεν αποτελούν υπόδειγμα υγιεινής διατροφής. Όμως στο πλαίσιο μιας μη ισορροπημένης και προσεκτικής δίαιτας κάνουν ζημιά πιο βαριά από ό,τι στο πουρί: παχαίνουν, με όλες τις συνέπειες. Από την κόκα-κόλα μόνο δε θα βρείτε κανέναν στα νοσοκομεία. Αλλά το βλακώδες e-mail συνεχίζει να κυκλοφορεί και να αναπαράγεται.

Την ίδια στιγμή χιλιάδες άνθρωποι πεθαίνουν από το κάπνισμα, την απουσία σωματικής δραστηριότητας και την κακή διατροφή (coke, guilty as charged) χωρίς κανένα μήνυμα να περιφέρεται από υπολογιστή σε υπολογιστή, σε αντίθεση με διάφορες άλλες παγκόσμιες συνωμοσίες (ακόμα έχεις την μπαταρία στο κινητό;). Απλή ανοησία, πλάκα ή ο,τιδήποτε άλλο, αποδεικνύεται ότι σε έναν χώρο ανεξέλεγκτο πολλοί είναι ευεπίφοροι σε ό,τι βρεθεί στο διάβα τους. Και αυτό πρέπει να μάς απασχολήσει.

Τα τελευταία 3 χρόνια που υπάρχει αυτό το μπλογκ, αλλά και νωρίτερα, παρακολουθώ στενά, όπως όλοι μας, τη γέννηση και την εξέλιξη των σύχρονων μέσων επικοινωνίας. Ότι δε θα έπρεπε να θεωρούνται πηγές ενημέρωσης αιρετικά υποστηρίζω με έντονο τρόπο, αφού καθένας μπορεί να γράψει ανεξέλεγκτα ό,τι θέλει, χωρίς να απολογηθεί ποτέ και χωρίς καν υπογραφή να παίξει το (όποιο) παιχνίδι του.

Η έκρηξη των μπλογκ (περί το 2007) συνδέθηκε με την προβολή από τα ΜΜΕ ιστολογίου καταγγελτικού για ιατρικά λάθη και κολάσιμη (ποινικά, δεοντολογικά και ηθικά) συμπεριφορά των θεραπόντων. Η υπόθεση συγκίνησε και ξεχάστηκε (ως συνήθως), αλλά δείχνει και τον στρεβλό τρόπο με τον οποίο έγινε αντιληπτό το νέο μέσο. Κάποιοι τότε υποστηρίξαμε ότι η δημόσια διαπόμπευση, έστω και διά του Διαδικτύου, όχι απλά δεν είναι λύση, αλλά θα εξελιχθεί σε όπλο στα χέρια κάθε επιτήδειου. Δεν επρόκειτο ούτε για το "σινάφι", ούτε για απανθρωπιά, αλλά για έναν βάσιμο προβληματισμό. Σήμερα κανείς δεν μπορεί να ξέρει πότε ένα μπλογκ θα βρεθεί να τον βρίζει ανώνυμα ή να εκθέτει την προσωπική του ζωή. Και, τελικά, πότε θα εξαναγκαστεί στο δικό του άλμα στο κενό.

Για τα ΜΜΕ το θέμα ήταν πιασάρικο. Ο μπλόγκερ δεν ήταν απλά ένας πολίτης, ήταν κάτι άλλο. Ενημερωμένος για όλα, προβληματισμένος, αξιόπιστος... Σύγχρονος. Γρήγορα - γρήγορα διάφοροι περίεργοι κύριοι άρχισαν να συστήνονται απλά ως "μπλόγκερ", τελεία. Τίποτε άλλο. Δεν είχαν δουλειά, δεν είχαν προβλήματα, δεν είχαν εξαρτήσεις και, όλως περιέργως, δεν αποτελούσαν τμήμα καμίας συνωμοσίας, ακόμα και όταν έγραφαν μέσες - άκρες ακριβώς τα ίδια: λίγο από Αριστερά, λίγο από Οικολογία, κάτι κόντρα στο σύστημα και σκοποί πάντα ευγενείς. Πολλοί τέτοιοι ευγενείς πήραν θέση σε προεκλογικά πάνελ για να ανακρίνουν πολιτικούς ή εξελίχθηκαν σε συγγραφείς, σεναριογράφους, συνεργάτες εφημερίδων και περιοδικών -και το αντίθετο, πολλά ιστολόγια ανήκαν σε συγγραφείς και δημοσιογράφους, που πρόβαλλαν τα διαδικτυακά τους πονήματα μέσω του έντυπου όπου εργάζονταν!

Τα "αυτοδίκαια" δημοφιλή ιστολόγια ήταν πάντα ελάχιστα. Άνθρωποι απλοί, της διπλανής πόρτας, και όχι διανοούμενοι που χαμηλώνουν επίπεδο, προβληματισμένοι πολίτες που ανταλλάσσουν απόψεις, και όχι links. Ούτε γκέτο ομοϊδεατών που θεωρούν υποχρέωσή τους να υπεραμύνονται των θέσεων του συντάκτη. Έχετε προσέξει πόσο "ανεβαίνουν" κάποια μπλογκ όταν εμπλουτισθούν με ακραίες θέσεις (αμφοτέρων των άκρων) ή με το έμβλημα κάποιας ποδοσφαιρικής ομάδας; Πρόκειται για έναν διαδικτυακό χουλιγκανισμό που τροφοδοτεί κάθε είδους αντικοινωνική συμπεριφορά.

Είναι σχεδόν γελοίο να "κατατάσσονται" τα μπλογκ με κριτήρια hits, σχολίων και συνδέσμων. Μέτρο επιτυχίας θα έπρεπε να είναι ένα και μόνο: Η συνεισφορά στον δημόσιο διάλογο. Αλήθεια, πότε ήταν η τελευταία φορά που ένα μπλογκ σάς εξέπληξε, πότε βρήκατε κάτι πραγματικά ενδιαφέρον, που να προβληματίσει και να μεταβάλει τη θεώρηση των καταστάσεων έστω και λίγο; Για μένα η απάντηση μετράται σε... μήνες. Το χειρότερο όμως είναι ότι μπλογκ με δυναμική παρουσία ολοένα και φθίνουν. Οι πραγματικοί μπλόγκερ, ακριβώς επειδή δεν είναι πνεύματα που αιωρούνται στον ουρανό, επιστρέφουν στα προβλήματά τους και αφήνουν στην άκρη αυτό το χόμπι. Διότι τέτοιο είναι για τους περισσότερους.

Στο μεταξύ το "κοινό" ενδιαφέρεται για γαργαλιστικές ιστορίες, από αυτές που οι αποτυχημένοι δημοσιογράφοι ξέρουν να ανεβάζουν αθόρυβα. Χωρίς κανόνες και περιορισμούς, ψέματα αναπαράγονται, άνθρωποι ξευτιλίζονται και ζωές καταστρέφονται. Στη λίστα των δημοφιλών "social media" θα βρίσκουμε πάντα τα ψευτοενημερωτικά κουτσομπολίστικα των δειλών δημοσιογραφίσκων, τα site διαφόρων "επωνύμων", αλλά και ιστοσελίδες χαμηλού επιπέδου όπου διάφοροι χούλιγκαν (πασόκοι - σαμαρικοί - ντορικοί - αναρχικοί - εθνικιστές, θρήσκοι - άθεοι - αγνωστικιστές, γαύροι - βάζελοι - αρειανοί και ό,τι άλλο) αλληλοευλογούν τα γένια τους και κατακεραυνώνουν τους αλλόπιστους.

Ας μιλήσουμε για το κίνημα των μπλόγκερ. Ας θαυμάσουμε τα social media. Οι ίδιοι κρυβόμαστε πίσω από αυτές τις βαρύγδουπες υπερβολές και τις ανοησίες. Και με πρόσχημα την ελευθερία και όχημα την ανωνυμία δείχνουμε το αληθινό μας πρόσωπο.

Δεν υπάρχουν σχόλια: