7/9/10

Και προχωρούσα μέσα στη νύχτα...

Δεν τολμώ να σκεφτώ τι θα γινόταν αν ο ανασχηματισμός δεν είχε προαναγγελθεί από εβδομάδων και ο Πρωθυπουργός δεν είχε λάβει τις αποφάσεις του -αφού ήταν από τις σπάνιες περιπτώσεις που οι δημοσιογραφικές πηγές ευστόχησαν. Ευστόχησαν τόσο, που κάποια στιγμή κατά τις 12 αναρωτήθηκα αν οι αλλαγές είχαν ανακοινωθεί επισήμως και έχασα την εμφάνιση του κ. Πεταλωτή, αλλά τελικά οι διαρροές την είχαν καταστήσει περιττή.

Όπως και να 'χει ούτε επικοινωνιακά διέπρεψε ο κ. Παπανδρέου, ούτε υπάρχει ιδιαίτερο περιθώριο αισιοδοξίας. Με μία μόνο "αποπομπή", της κ. Μπατζελή, και μάλιστα όχι λόγω αναποτελεσματικότητας (αφού ο Πρωθυπουργός την προόριζε για θέση περιφερειάρχου), αναρωτιέμαι ποιο είναι το έργο της Κυβέρνησης που έχει τόσο ικανοποιήσει τον Πρόεδρό της ώστε να έχει κρατήσει τους πάντες, έστω με νέα καθήκοντα. Δεν απομάκρυνε ούτε καν τα φθαρμένα και καμένα πρόσωπα, όπως η κ. Κατσέλη, επιλογή που προξενεί απορία.

Το δε υπουργείο Λοβέρδου προκαλεί γέλωτα, που αδυνατούν να καταπνίξουν ακόμα και οι πασοκόφιλοι δημοσιογράφοι. Η ανακατωσούρα των νοσοκομείων με τον αθλητισμό απλά βαραίνει περισσότερο τον νέο υπουργό, ενώ η συνύπαρξη του υπουργείου Υγείας - Διατροφής - Άθλησης με το Αγροτικής Ανάπτυξης - Τροφίμων καταδεικνύει διά γυμνού οφθαλμού τη σύγχυση αρμοδιοτήτων, με τα "φαγώσιμα" να περιλαμβάνονται στην ονομασία δύο υπουργείων. Και που να πιάσουμε τα άλλα: τις επενδύσεις (μεταξύ Παμπούκη και Χρυσοχοΐδη), το ξαναμάζεμα της ναυτιλίας, τα θέματα καταναλωτικής προστασίας (στο Εργασίας!), τη μετακίνηση των κοινωνικών ασφαλίσεων στο Υγείας με διατήρηση του Εργασίας... Εκτός αν η τελευταία δεν έγινε ποτέ και δεν το μάθαμε.

Αυτή, δε, η γελοιότητα με τις μετονομασίες των υπουργείων πρέπει να σταματήσει, ακόμα και αν αποφασίζεται μετακύλιση αρμοδιοτήτων. Σκεφτείτε τα ανόητα έξοδα της αλλαγής σφραγίδων σε κάθε δημόσια υπηρεσία... Χαμένα λεφτά.

Τέλος πάντων, όπως και αν βαφτιστούν, οι τομείς άσκησης του κυβερνητικού έργου χοντρικά ταξινομούνται σε δέκα:
1) Εσωτερικών - Δημόσιας Διοίκησης,
2) Εξωτερικών,
3) Άμυνας,
4) Δικαιοσύνης - Δημόσιας Τάξης,
5) Οικονομικών,
6) Εμπορίου - Βιομηχανίας - Ανάπτυξης,
7) Υποδομών - Μεταφορών - Επικοινωνιών,
8) Υγείας - Κοινωνικών (Εργασίας - Ασφάλισης),
9) Πολιτισμού - Παιδείας - Νεολαίας - Αθλητισμού και
10) Περιβάλλοντος - Ενέργειας - Φυσικών Πόρων (Αγροτικά, Αλιεία κ.λπ.).

Δεν πρόκειται βέβαια να υποδείξω στον Πρωθυπουργό πώς θα σχηματίσει την Κυβέρνηση, ούτε, φυσικά, έχω το νοσηρό όνειρο να σχηματίσω μια μέρα τη δική μου! Όμως, μέσες - άκρες, αυτοί είναι οι τομείς, με λίγα περιθώρια αλλαγών (π.χ. ο τομέας της ενέργειας στο Ανάπτυξης ή η Ναυτιλία).

Βέβαια, ιστορικά, ο Πρωθυπουργός, αξιολογώντας ορισμένους τομείς ως πιο σημαντικούς, αυτονομεί κάποια υπουργεία. Έτσι έχουμε χωριστό Πολιτισμού, Ναυτιλίας, παλαιότερα Τουρισμού κ.λπ. Αυτές οι επιλογές συνήθως υπαγορεύονται από αίτια άλλης φύσεως, επικοινωνιακής ή εκλογικής (βλέπε Αιγαίου και Μακεδονίας - Θράκης). Δε νομίζω ότι αλλάζει κάτι στην πράξη αν οι υπογραφές πέφτουν από υπουργό, υφυπουργό, γενικό γραμματέα ή οποιονδήποτε άλλον.

Το πρόβλημα είναι η ανυπαρξία πολιτικής στρατηγικής και όχι η ανυπαρξία υπουργείων. 3, 13 ή 23, η διαφορά είναι μικρή όταν υπάρχει συγκεκριμένη στρατηγική σε κάθε θέμα. Δεν ήταν π.χ. η κατάργηση του υπουργείου Ναυτιλίας ή του Τουρισμού που έφερε αρνητικά αποτελέσματα, αλλά η απουσία σαφούς πολιτικής και ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων.

Πρόβλημα υπάρχει, πάντως, όταν οι αρμοδιότητες των τομέων ανακατεύονται. Ο αθλητισμός δεν έχει δουλειά με τα νοσοκομεία και το επιχείρημα της μαζικής άθλησης για λόγους πρόληψης είναι το λιγότερο γελοίο. Εκτός αν περάσει και η εποπτεία των σχολείων στο Υγείας, ώστε να προωθηθεί η αγωγή υγείας στο πρόγραμμα των μαθητών. Αντίστοιχα παραδείγματα, όπως η συγχώνευση του Δημόσιας Τάξης στο Εσωτερικών επί Καραμανλή ή παλαιότερη πρόταση του κ. Παπανδρέου για συγχώνευση Παιδείας και Εργασίας (για σύνδεση με την αγορά!) εξυπηρετούν λόγους εντυπωσιασμού και όχι ουσίας, επιφέροντας σύγχυση αρμοδιοτήτων.

Χάθηκε όμως μια μεγάλη ευκαιρία, η συσχέτιση με τον Καλλικράτη. Περιορισμός του αριθμού των υπουργείων σε συνδυασμό με αποκέντρωση αρμοδιοτήτων προς τους περιφερειάρχες θα εξυπηρετούσε την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, θα αποτελούσε αποκέντρωση στην πράξη (και όχι στη σφραγίδα του υπουργείου), αλλά θα επέτρεπε και την πιο εύρυθμη λειτουργία της Κυβέρνησης, καθαρά στη χάραξη πολιτικών. Αλλά με σαράντα τόσα μέλη, η εύρυθμη λειτουργία του υπουργικού συμβουλίου τίθεται εξ αρχής εν αμφιβόλω.

Σε κάθε περίπτωση ας ευχηθούμε οι επιλογές του κ. Παπανδρέου να αποδειχθούν εύστοχες, παρότι υποκρύπτουν σκοπιμότητες εσωκομματικές, προεκλογικές και γεωγραφικές, για το καλό όλων μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια: