11/3/12

Το φανάρι κοκκίνιζε και πρασίνιζε...

Η συναισθηματική μνήμη είναι η πιο απρόβλεπτη πτυχή της προσωπικότητας. Ένα αντικείμενο, μία μελωδία, δύο λόγια να προκαλούν έναν κατακλυσμό θυμήσεων και αισθήσεων. Και αφορμή για σκέψεις που δεν είναι πάντα ευχάριστες.

Κάτι τόσο ασήμαντο όσο το σαμπουάν μπορεί να σε γυρίσει σε ανέμελα φοιτητικά απογεύματα. Μία μυρωδιά βγαίνοντας από την πόρτα (έστω και αν πρόκειται για αυτήν του καυστήρα της πολυκατοικίας) να ανασύρει κάποια Χριστούγεννα στο σπίτι της γιαγιάς. Το πορτοκαλί φως μπροστά στον πεζόδρομο κάποιο καλοκαιρινό βράδυ, ίσως όχι ιδιαίτερο, αλλά πολύ νοσταλγικό. Η μυρωδιά του αέρα (έστω, της πόλης) την πρώτη σου επιστροφή στο σπίτι με άδεια από τον στρατό. Ένα ποτήρι κρασί να σου θυμήσει τον αδελφικό σου φίλο με τον οποίο πια ανταλλάσσεις τυπικές ευχές σε γιορτές και πανηγύρεις και έχεις να δεις από κοντά μήνες, αν όχι χρόνια.

Κάπως έτσι, περιμένοντας ένα απόγευμα στη διάβαση, βρέθηκα να παρατηρώ τις ασήμαντες λεπτομέρειες: το πεζοδρόμιο, τους φανοστάτες, τους διαβάτες και εποχούμενους. Η κρίση, η χρεοκοπία είχαν παραμερίσει μπροστά στο δροσερό απόγευμα που πλημμύριζε με αναμνήσεις το μυαλό μου.

Πίσω μου κάποτε ήταν το πάρκο όπου παίζαμε παιδιά. Στον παραπάνω δρόμο ο παππούς μάς αγόραζε ψημένο καλαμπόκι. Αυτόν τον δρόμο πέρναγα φοιτητής για να πάρω το λεωφορείο. Μπροστά στο άγαλμα βρισκόμασταν με τους φίλους, όσο είχαμε ακόμα τέτοιους.

Το φανάρι κοκκίνιζε και πρασίνιζε, μα ο χρόνος είχε σταματήσει. Είχε σκοτεινιάσει, όχι λόγω της ώρας. Ξαφνικά οι αναμνήσεις με πνίγανε. Μία ζωή που κάποιος μου στέρησε, μας στέρησε. Όλοι αυτοί που περνούσαν μπροστά μου νιώθαν άραγε το ίδιο; Νιώθαν ότι τα πάντα γύρω τους κατέρρεαν;

Η κρίση δεν είναι ούτε τα μαγαζιά που κλείνουν, ούτε οι άνεργοι, ούτε τα χαζοχαρούμενα παιδάκια που "τους κλέψανε τα όνειρά τους", ούτε οι ποικιλόχρωμοι αγανακτισμένοι. Η κρίση είναι η απελπισία των απλών ανθρώπων που συνεχίζουν να προχωρούν όπως έκαναν πάντοτε, χωρίς να σταματούν για να θυμηθούν. Να θυμηθούν ότι οι ωραίες εποχές που νοσταλγούν είχαν τις δικές τους απελπιστικές δυσκολίες. Να θυμηθούν τους παππούδες τους που βίωσαν αληθινές κατοχές, πολέμους και καταστροφές. Η πραγματική κρίση είναι αυτή που φωλιάζει μέσα στην ψυχή μας και τη στεγνώνει από κάθε συναίσθημα.

Τα όνειρα δεν μπορεί να μάς τα στερήσει κανένας, γιατί "γεννιούται τη νύχτα και πεθαίνουν με το φως της αυγής". Πάντα τα σκότωνε η πραγματικότητα. Η τραγωδία αρχίζει όταν τα όνειρα γίνονται πραγματικότητα... Όταν η πλάνη αποδεικνύεται και τα ψέματα και οι δικαιολογίες τελειώνουν.

Τι νόημα να έχουν όλα αυτά; Αύριο θα είμαι το ίδιο ανόρεχτος στη δουλειά που διάλεξα από μικρό παιδί και που σιχάθηκα πριν αρχίσω να ασκώ. Θα αποζητώ πινελιές ευφορίας, μάταια. Θα συνεχίσω τις ίδιες αυτοματοποιημένες κινήσεις, απογυμνωμένες από κάθε συναίσθημα. Δε φταίει κανένας αν οι επιλογές ζωής βασίστηκαν σε παγιωμένες κοινωνικές αντιλήψεις και οικονομικά κίνητρα.

Ο δρόμος πια είναι περίεργα δύσβατος. Μένω παγωμένος, ακίνητος, γαντζωμένος στο παρελθόν, το πάντα ωραιοποιημένο στη μνήμη. Η ζωή όμως είναι μπροστά. Πόσο εύκολο είναι να μην ξανακοιτάξεις πίσω;

Δεν υπάρχουν σχόλια: