24/7/12

Με την κοινή λογική

Ανεξάρτητα από το τι πιστεύει κανείς για τους οικονομολόγους, το αν οι της τρόικας είναι ή όχι κακοί στη δουλειά τους και τι κάνουν οι εγχώριοι, και χωρίς να θέλουμε να μπούμε στα χωράφια τους, υπάρχουν μερικές θεωρίες που και μόνο η κοινή λογική αρκεί για να ενταχθούν στη σφαίρα του μύθου.

Λεφτά στην αγορά
Η κλασική κενολογία που ακούγεται κατά κόρον, ιδίως από τη ΝΔ. Ο κόσμος πρέπει να καταναλώσει ώστε να κινηθεί η αγορά. Ακόμα, όμως, και αν τα λεφτά πέσουν από τον ουρανό, ας πούμε ότι ο καθένας βρίσκεται με μία αύξηση των μηνιαίων εισοδημάτων του κατά 200€, η διαπίστωση είναι πασιφανής. Όσοι αντιμετωπίζουν πραγματικά προβλήματα επιβίωσης δεν είναι επειδή δεν έχουνε να φάνε (υπάρχουν και τέτοιοι, σαφώς λιγότεροι). Κουτσά - στραβά οι περισσότεροι στη χώρα τα βολεύουν, αλλά χρωστάνε. Είναι λοιπόν αυτονόητο ότι θα επιδιώξουν να απαλλαγούν από το βραχνά των τραπεζών, των προμηθευτών τους ή του νοικάρη τους. Οι υπόλοιποι, όσοι "βγαίνουν" άνετα θα τα διαθέσουν άραγε για ψώνια, ή μήπως (οι περισσότεροι, έστω) θα κοιτάξουν να βάλουν κάτι στην άκρη λόγω της γενικευμένης αβεβαιότητας; Το δεύτερο είναι προφανές, μάλιστα το πιο πιθανό είναι να αναζητήσουν διέξοδο στο εξωτερικό ώστε το ευρώ να μείνει τέτοιο και να μην ξυπνήσουν με δραχμές ένα πρωινό. Ακόμα και αν οι περικοπές επέτειναν την ύφεση, η αύξηση των αποδοχών δεν μπορεί να την αναστρέψει. Βέβαια, θα έχει άλλες θετικότατες επιδράσεις, θα μειώσει τα χρέη των οικογενειών και ίσως φέρει κεφάλαια στις τράπεζες, αλλά ήδη έχουμε βάλει στην άκρη το βασικότερο ερώτημα: πού θα βρεθούν τα χρήματα.

Μείωση του ΦΠΑ
Το ζήτημα εντοπίζεται στην εστίαση, με τον κλάδο υποτίθεται να απειλείται λόγω του ΦΠΑ. Η θεωρία θέλει τη μείωση του ΦΠΑ να φέρνει πτώση τιμών και αύξηση της κίνησης στις υπηρεσίες εστίασης. Υπόθεση, λοιπόν: ο Σαμαράς καταργεί τον ΦΠΑ, γενικώς, γιατί βρήκε ισοδύναμα μέτρα. Όποιος υποστηρίξει ότι οι τιμές θα πέσουν μάλλον πλανάται. Με τις συνθήκες που επικρατούν, το πιο πιθανό είναι ότι οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες δε θα έχουν τη δυνατότητα να χαμηλώσουν τις τιμές, άλλωστε οι περισσότεροι ήδη αδυνατούσαν να καταβάλουν τον ΦΠΑ στην εφορία. Υπάρχει άλλωστε η εμπειρία από άλλους τομείς (π.χ. καύσιμα) ότι οι τιμές δεν ακολουθούν γραμμικά ούτε το κόστος ούτε τη φορολόγηση των αγαθών και της παραγωγής. Το πιο πιθανό είναι ότι θα παρατηρηθεί μία πολύ μικρότερη του 23% μείωση τιμών, με εξαίρεση τις μεγάλες αλυσίδες ταχυφαγείων. Γίνεται αντιληπτό ότι οι συνθήκες ανταγωνισμού θα μεταβληθούν σε βάρος της πλειοψηφίας των επιχειρηματιών, που αποδεδειγμένα δεν έχουν τη διάθεση (ή τη δυνατότητα) να συμπιέσουν το κέρδος τους. Άλλωστε, η πτώση των τιμών δεν πρόκειται να φέρει αύξηση της κίνησης για λόγους που ήδη αναλύσαμε: η εστίαση είναι έξοδο ελαστικό, συνδυασμένο με τη διασκέδαση. Ανεξαρτήτως ΦΠΑ η κίνηση θα ήταν μειωμένη λόγω κρίσης. Και όλα αυτά για πλήρη κατάργηση. Αν σκεφτούμε ότι το αίτημα αφορά μείωση (από 23%, σε 19% και 9% για την εστίαση) βάσιμα μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι τιμές θα μειωθούν ανεπαίσθητα.

Αύξηση του ΦΠΑ
Μύθους έχει και η τρόικα. Ό,τι ισχύει για κάθε φόρο ισχύει και για τον ΦΠΑ. Πρώτα αναπτύσσεις μηχανισμό είσπραξης και μετά επιβάλεις τον φόρο. Αυτό φάνηκε από το ειδικό τέλος ακινήτων, τον πιο επιτυχημένο φόρο -διότι υπήρχε η (παράλογη) σύλληψη της είσπραξης με τον λογαριασμό ρεύματος. Η αύξηση του ΦΠΑ απλά αύξησε τη φοροκλοπή, διότι οι επιχειρηματίες που δεν τον αποδίδουν είναι πια περισσότεροι και δεν υπάρχει μηχανισμός για να τους "τσιμπήσει".

Ανάπτυξη
Σα να λέμε Παράδεισος, τετραγωνισμός του κύκλου ή, καλύτερα, τα λεφτά από τον ουρανό που λέγαμε πιο πάνω. Η ανάπτυξη δεν έρχεται επειδή την καλέσαμε και, κυρίως, έχει μεν τεράστια οφέλη, αλλά όχι άμεσα. Όπως και πιο πάνω είπαμε, παρότι η ύφεση επιτείνει δραματικά την κρίση, το αντίθετό της δε θα φέρει σε μια μέρα τη λύση. Το βασικότερο όμως είναι ότι απαιτεί τεράστιες "διαρθρωτικές" αλλαγές που κανείς δεν είναι πρόθυμος να κάνει. Μεταξύ αυτών, κυνικό ίσως ακουστεί, είναι τα φθηνά εργατικά χέρια και οι ευέλικτες συνθήκες εργασίας. Οι περίφημες "εργασιακές συνθήκες μεσαίωνα" θα μπορούσαν να μειώσουν το κόστος παραγωγής και να προσελκύσουν επιχειρήσεις. Αλλά σε κάποια άλλη χώρα. Όχι στην Ελλάδα των απεργιών και των κινητοποιήσεων. Και κυρίως όχι στην Ελλάδα των φόρων και των στρεβλώσεων στην αγορά.


Θα μπορούσα να συνεχίσω για πολύ ακόμα με τα παραμύθια που η σημερινή κυβέρνηση πότιζε τον κόσμο επί δύο χρόνια, αλλά δεν έχει νόημα. Ήδη αποδείχθηκε ότι δεν μπορεί να τα εφαρμόσει, ούτε καν να εξασφαλίσει παράταση. Οι αλλαγές που απαιτούνται είναι ριζικές, σε λειτουργικά θέματα αλλά κυρίως θέματα νοοτροπίας:

Δεν μπορεί οι δημόσιοι υπάλληλοι να συνεχίσουν είναι υπάλληλοι πέντε αστέρων
Ό,τι ισχύει για όλους τους εργαζομένους θα ισχύει και γι' αυτούς, άρα όταν ο εργοδότης δεν πάει καλά έρχονται απολύσεις. Άλλωστε, τόσον καιρό μόνο τους κομματικούς και διεφθαρμένους να απολύαμε θα είχε λυθεί το πρόβλημα. Δεν είναι τυχαίο ότι καμία προσπάθεια για τιμωρία των επίορκων δεν έχει ξεκινήσει.

Δεν μπορεί νοσοκομεία και πανεπιστήμια να εξυπηρετούν τοπικά συμφέροντα
Ασχολούμαστε συνεχώς με τη φαρμακευτική δαπάνη και όχι με την πολύ μεγαλύτερη δαπάνη λειτουργίας τόσων νοσοκομείων. Επί χρόνια δεν έχει γίνει ούτε μία συγχώνευση κλινικής, κανένα από τα υποεπανδρωμένα ιδρύματα δεν έχει κλείσει, μόνο οι διοικήσεις ενοποιήθηκαν. Το κυριότερο: οι συγχωνεύσεις θα βελτιώσουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες χωρίς να απαιτηθούν προσλήψεις, διότι νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό που υποαπασχολείται σε κλινικές χαμηλής κίνησης θα βρεθεί σε μάχιμες θέσεις. Το ίδιο ισχύει με τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, και όχι μόνο για σχολές με χαμηλή πληρότητα. Απαιτούνται σοβαρές γεω-ιατρο-κοινωνικές μελέτες που κανένας δεν έχει σκοπό να κάνει. Δεν είναι τυχαίο ότι καμία πρόταση για κατάργηση νοσοκομείων ή σχολών δε βασίζεται σε τέτοιες μελέτες.

Ηλεκτρονικό αρχείο υγείας
Τόσες ανοησίες ακούγονται για τη φαρμακευτική δαπάνη, αλλά κανένας δε γνωρίζει ποια είναι τα φάρμακα που κακώς συνταγογραφούνται και πόσο κοστίζουν. Η δημιουργία ενός ηλεκτρονικού προσωπικού βιβλιαρίου υγείας όπου θα καταχωρούνται όλες οι εξετάσεις και θεραπείες είναι η μόνη λύση, αφού για τη χορήγηση κάθε φαρμάκου δε θα αρκεί μία γνωμάτευση που υπογράφει ο ίδιος γιατρός, αλλά και η εξέταση που βεβαιώνει την πάθηση. Και το κυριότερο: όλα αυτά θα γίνονται φθηνά και αυτόματα, χωρίς ελεγκτές, ουρές, φωνές και σφραγίδες, ενώ θα διευκολυνθεί και το έργο των γιατρών. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκεστήκαμε στο ημίμετρο της τάχα "ηλεκτρονικής" συνταγογράφησης (που τυπώνεται σε χαρτί!).

Ρύθμιση της αγοράς
Αν δεν αναπτυχθούν αξιόπιστοι μηχανισμοί ελέγχου της ποιότητας και των τιμών των προϊόντων κάθετι άλλο είναι καταδικασμένο να αποτύχει. Σοβαροί αγορανομικοί έλεγχοι ώστε να παταχθούν η αισχροκέρδεια, τα καρτέλ και η νοθεία είναι απολύτως απαραίτητοι. Δεν είναι τυχαίο ότι δεν έχει γίνει καμία σοβαρή πρόταση για αυτό το ζήτημα.

Ηλεκτρονική διακυβέρνηση
Η ψηφιοποίηση όλων των δημοσίων εγγράφων, η δημιουργία ψηφιακού αρχείου κάθε πολίτη με όλα τα πιστοποιητικά, η διαδικτυακή διασύνδεση όλων των υπηρεσιών και δημοσίων φορέων και η ηλεκτρονική επίβλεψη των συναλλαγών για πάταξη της φοροδιαφυγής αποτελούν ρεαλιστικές και εύκολα εφαρμόσιμες προτάσεις που απλοποιούν την επαφή του πολίτη με το δημόσιο, διευκολύνουν την επιχειρηματικότητα, εξυπηρετούν την είσπραξη των φόρων και, κυρίως, συμπιέζουν το κόστος των δημοσίων υπηρεσιών σε χρήμα και ώρες εργασίας. Δεν είναι τυχαίο ότι ούτε εδώ έχει γίνει κάποια σοβαρή προσπάθεια.

Ο αντίχριστος και το 666
Είτε μας αρέσει είτε όχι η τεχνολογία έχει προχωρήσει. Αν δεν την εκμεταλλευτούμε χαμένοι θα βγούμε όλοι μας. Δεν μπορεί ζητήματα που έχουν λυθεί από τη βιομηχανική επανάσταση να τα συζητάμε ακόμα στην Ελλάδα. Όσοι πίστευαν ότι το ραδιόφωνο "απειλεί την πνευματική ανάπτυξη των παίδων" και ότι οι κεραίες της τηλεόρασης είναι τα κέρατα του διαβόλου στα σπίτια μας θα συνεχίσουν να βλέπουν παντού συνωμοσίες, τους ιππείς της Αποκάλυψης και τον αντίχριστο μέσα στο μποζόνιο του Χιγκς. Αυτή είναι η αλήθεια. Ζητήματα σαφώς εγείρονται γύρω από θέματα ασφαλείας. Αλλά μην ξεχνάμε κάτι: ήδη τα τόσο ευαίσθητα εισοδηματικά και περιουσιακά μας στοιχεία τα καταχωρούμε ηλεκτρονικά. Αυτό τα λέει όλα.

Και επειδή τίποτα δεν είναι τυχαίο...
Δεν είναι τυχαίο ότι Πρωθυπουργός σε αυτήν τη χώρα είναι αυτός που είναι, με αυτούς τους υπουργούς και αυτήν τη συμπολίτευση και αντιπολίτευση. Τζάμπα μαγκιές για να κουνιόμαστε εκ του ασφαλούς, φτηνή αντιπολίτευση και από ουσία... τρόικα. Και έχουμε εναποθέσει όλες τις ελπίδες μας στους ξένους, και τους βάζουμε να παριστάνουν τους κακούς.

Η βασικότερη αλλαγή που απαιτείται είναι στη νοοτροπία του Νεοέλληνα. Αν όλοι δεν αντιληφθούμε τη σημασία του κοινού αγώνα, αν δεν ανακτήσουμε την πίστη μας στην πατρίδα μας, αν δεν υιοθετήσουμε μία άλλη στάση προς κάθετι δημόσιο η χώρα θα συνεχίσει τη βουτιά της. Για όλα αυτά απαιτείται σοβαρή, υπεύθυνη και καλλιεργημένη πολιτική ηγεσία ικανή να εμπνεύσει με τις προτάσεις της και να κερδίσει την εμπιστοσύνη. Πώς λέμε Σαμαράς; Ακριβώς το αντίθετο.

Το παραμύθι τελειώνει. Και επειδή Ελλάδα θα υπάρχει και εντός, αλλά και εκτός ευρώ, καλόν είναι πια να κάνουμε το δικό μας κομμάτι της βρωμοδουλειάς.

Δεν υπάρχουν σχόλια: