13/1/13

Για τον "προοδευτικό" λόγο

Η υπόθεση της βίλας "Αμαλία" και τα όσα ακολούθησαν τη διάλυση από την αστυνομία της πολυετούς κατάληψής της δίνουν ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πόσο προβληματική είναι η πολιτική σκέψη της αριστεράς στην Ελλάδα. Φυσικά δεν είναι μόνο η αριστερά προβληματική -από αυτές τις σελίδες, αν μη τι άλλο, τα τελευταία χρόνια έχουμε ασκήσει αυστηρότατη κριτική στη γελοία νεοδεξιά του Σαμαρά, που έδωσε γένεση στη γελοιότερη "δεξιά" τύπου Καμμένου και στην επικίνδυνη δεξιά τύπου Χρυσής Αυγής. Οπότε νομίζω ότι μπορούμε να δούμε καθαρά ορισμένα πράγματα, αφήνοντας στην άκρη, έστω για λίγο, τις όποιες ιδεολογικές εμμονές.

Η πρώτη παρατήρηση έχει να κάνει με τη διαταραγμένη αντίληψη της πραγματικότητας που χαρακτηρίζει τον δημόσιο ("προοδευτικό") λόγο.

Μέσα σε μία κατάληψη αναρχικών ανευρέθησαν γυάλινες φιάλες (σε ποσότητα εφάμιλλη της ημερήσιας παραγωγής της Αθηναϊκής Ζυθοποιΐας), μαζί με αντικείμενα που ευθέως παρέπεμπαν στην κατασκευή μολότωφ και στον αυτοσχέδιο οπλισμό των κουκουλοφόρων στις πορείες. Ωστόσο, βουλευτές του ελληνικού Κοινοβουλίου μίλησαν για οικιακό εξοπλισμό...

Σύμφωνοι, ακόμα και οι πλέον ισχυρές ενδείξεις δεν συνιστούν απόδειξη, αλλά η απόσταση μέχρι το να υποστηρίζει κανείς ότι τα μπουκάλια προορίζονταν για ανακύκλωση είναι τόσο μεγάλη, που όποιος επιχειρήσει να τη διανύσει προσβάλλει απλά τον κοινό νου, ξεκινώντας από το γεγονός της δυσεξήγητης αποστροφής προς τη συλλογή μεταλλικών δοχείων (με τα οποία είχε π.χ. γεμίσει το ΑΠΘ στην πρόσφατη κατάληψή του) ή, το απλούστερο, ότι οι φιάλες (σε αντίθεση με τα τενεκεδάκια)... επιστρέφονται.

Το δεύτερο σχόλιο έχει να κάνει με τις δραστηριότητες που υποστηρίζεται ότι αναπτύσσονται στους υπό κατάληψη χώρους.

Ανάμεσα στα όσα ειπώθηκαν είναι και ότι συνιστούν "δομές αλληλεγγύης" και "πολιτιστικά κέντρα". Για να είμαι απολύτως ειλικρινής, δεν γνωρίζω ποια είναι η κοινωνική προσφορά των συγκεκριμένων χώρων. Μπορεί πράγματι να φιλοξενούν ιατρεία για αναξιοπαθούντες, προβολές, συζητήσεις, και δεν έχω κανέναν λόγο να την αμφισβητήσω (σε αντίθεση, πάντως, με τη νηφαλιότητα των συμμετεχόντων που, κρίνοντας από τον αριθμό των άδειων μπουκαλιών, μπορεί εύκολα να αμφισβητηθεί).

Παραμένει, όμως, μυστήριο γιατί επιλέγεται ο συγκεκριμένος τρόπος δράσης: με κατάληψη ξένης περιουσίας και χωρίς τις στοιχειώδεις συνθήκες ασφαλούς διαβίωσης. Και δεν μιλάω απλά για το νόμιμο ή το παράνομο της κατάληψης, αλλά, κατ' αρχάς, για την ίδια την ασφάλεια όσων συμμετέχουν στις δραστηριότητες, καθώς οι περισσότεροι από αυτούς τους χώρους δεν προσφέρουν τα στοιχειώδη και αποτελούν παραμελημένα οικήματα χωρίς υποτυπώδη συντήρηση επί χρόνια.

Ένα τρίτο αναπόφευκτο σχόλιο έχει να κάνει με τα διαφορετικά (ιδεολογικά) μέτρα και σταθμά με τα οποία αξιολογούνται οι "δράσεις", με αποτέλεσμα η ειλικρίνεια των υποστηρικτών των καταλήψεων να είναι εξαιρετικά αμφίβολη.

Αν, για παράδειγμα, η αστυνομία εκκένωνε χώρο που είχαν καταλάβει χρυσαυγίτες θα μιλούσε ο ΣυΡιζΑ για "πολιτιστικό κέντρο"; Αν ανάμεσα στα ευρήματα υπήρχαν 10 τσεκούρια θα βλέπαμε π.χ. τον κ. Παπαδημούλη να τα χαρακτηρίζει οικοσκευή και να υποστηρίζει το δικαίωμα στην υλοτομία ή μήπως θα γινόταν ο (εύλογος) συνειρμός με τις πρακτικές που αυτές οι ομάδες έχουν ακολουθήσει κατά το παρελθόν και θα κυκλοφορούσε ξανά η γνωστή πια φωτογραφία του κ. Βορίδη; Μία εικόνα έχουμε όλοι, διότι αντίστοιχη "κοινωνική προσφορά" έχει και η Χρυσή Αυγή, με τις κλασικές αφηγήσεις π.χ. της προστασίας των ηλικιωμένων από κακοποιούς, χωρίς φυσικά ο ΣυΡιζΑ να μιλήσει για την κοινωνική προσφορά του κόμματος.

Η τέταρτη παρατήρηση έχει να κάνει με τη χρηματοδότηση αυτών των δράσεων.

Την εθελοντική εργασία μπορεί να την καταλάβει οποιοσδήποτε, και είναι άξια επιβράβευσης χωρίς δεύτερη σκέψη. Πώς όμως γίνεται να έχουν γεμίσει οι πόλεις με αφίσες του αναρχικού χώρου, που ανανεώνονται μάλιστα συνεχώς για να μη μείνουν εκτός επικαιρότητας, παραμένει μυστήριο.

"Φοργκέτ αμπάουτ ιτ - Κάτω τα ξερά σας από τη βίλα Αμαλίας", "Κανείς δε θα μας στερήσει αυτά που μας ανήκουν - Κατάληψη για πάντα" (!), "Λευτεριά στον Σάββα Ξηρό" (!!!). Σε ακτίνα ενός μόνο τετραγώνου γύρω από το σπίτι μου δεκάδες αφίσες με τα παραπάνω συνθήματα που συγκράτησα και με πλήθος άλλων "κοσμούν" τους δρόμους της Θεσσαλονίκης. Με τίνος τα χρήματα; Αν υπήρχε αντίστοιχος αριθμός αφισών της Χρυσής Αυγής δεν θα αναρωτιόμασταν πού βρέθηκαν; Δεν θα μιλούσαμε για το "παρακράτος της δεξιάς", τον μόνιμο δράκο σε όλα τα πολιτικά παραμύθια;

Από όλα, όμως, όσα ειπώθηκαν και γράφτηκαν για την υπόθεση, ένα είναι αυτό που αποκαλύπτει με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο τη ζημιά που έχει προκαλέσει στην κοινωνία και στην πολιτική σκέψη ο αριστερισμός των τελευταίων είκοσι χρόνων. Είναι η αντίληψη που έχει εμφυσηθεί στους πολίτες για τον νόμο και τη δημόσια περιουσία.

Όλη η αντιπαράθεση ξεκινά με την αποδοχή του δικαιώματος στην κατάληψη. Είτε πρόκειται για πανεπιστήμια, είτε για εγκαταλελειμένα κτίρια, είτε για δημόσιο χώρο (δρόμους, πλατείες κλπ), κάθε κοινωνική ομάδα έχει δικαίωμα στο όνομα κάποιου δίκαιου αγώνα να παραβεί τη νομοθεσία. Έγινε συζήτηση για το αν έφτιαχναν μολότωφ, διότι αυτό θα ήταν το κολάσιμο. Έγινε συζήτηση για τις δράσεις που αναπτύσσουν. Αλλά το αυτονόητο, ότι σε μία ευνομούμενη πολιτεία ο καθένας δεν μπορεί να κάνει ό,τι γουστάρει ακόμα και αν γουστάρει κάτι καλό, είναι προσέγγιση... ακροδεξιά.

Αυτή η υπόθεση ήταν πολύ διδακτική για τον τρόπο με τον οποίο μία ολόκληρη γενιά Ελλήνων έχει γαλουχηθεί να αντιμετωπίζει το κράτος και τον τρόπο λειτουργίας του. Σαφώς δεν απολαμβάνουμε ούτε καν αξιοπρεπείς υπηρεσίες, σαφώς και πλήθος δημοσίων υπαλλήλων είναι διεφθαρμένοι -αλλά μήπως και αυτοί δεν είναι κάποιοι από εμάς; Αν δεν ανακαλύψουμε ξανά ότι ο νόμος αποτελεί την ελάχιστη προϋπόθεση ομαλής συμβίωσης, αργά ή γρήγορα η κοινωνία μας θα μετατραπεί σε ζούγκλα, με τα σημάδια να είναι ήδη ορατά, λόγω της όξυνσης από την κρίση κάθε λογής προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε καθημερινά όλοι μας.

Κλείνοντας, πρέπει να αναφέρω ένα αξιοσημείωτο σχόλιο που πήρε το μάτι μου στο διαδίκτυο. Σχετικά με την έφοδο των αστυνομικών στους υπό κατάληψη χώρους, ένας από τους σχολιαστές της είδησης ειρωνικά έγραφε ότι "πάλι οι πολιτικοί θα βγουν να καταδικάσουν τη βία από όπου κι αν προέρχεται, όχι όμως και τη βία των δυνάμεων καταστολής". Αυτός ο ανήκουστος συμψηφισμός αποτελεί ένα πραγματικό δηλητήριο για την κοινωνική συνοχή, με το οποίο όλοι έχουμε εμποτισθεί.

Αν δεν έρθει εκείνη η στιγμή που θα καταλάβουμε ότι η αστυνομία είναι η μόνη που μπορεί να ασκήσει βία σε μία δημοκρατική κοινωνία, χωρίς αυτό να την καθιστά λιγότερο δημοκρατική, και ότι είναι απείρως προτιμότερη από τη βία των αναρχικών, των κουκουλοφόρων, των χρυσαυγιτών και κάθε λογής άλλων "επαναστατικών" δυνάμεων δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσουμε ένα, όχι σύγχρονο, αλλά στοιχειωδώς λειτουργικό κράτος. Διότι, με κάθε σεβασμό στα αριστερά συμπλέγματα του παρελθόντος, δεν βρισκόμαστε στο 1967 και, σε αντίθεση με εκείνη την εποχή, απολαμβάνουμε πρωτοφανή ελευθερία του λόγου, ώστε κάθε προσπάθεια σύγκρισης με το παρελθόν να καταντά γελοία.