16/8/13

Για 1,20;

Είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να χάνει τη ζωή του για 1 ευρώ και 20 λεπτά;

Προφανώς και όχι, θα έλεγε κανείς. Από την άλλη, αφού το ποσό είναι τόσο ευτελές, πώς συνδέεται έτσι άκριτα το τραγικό συμβάν με την "Ελλάδα της κρίσης"; Οι σύγχρονοι Έλληνες - νεόπτωχοι του μνημονίου, ή απλά οι Έλληνες που πάντα γνωρίζαμε;

Δεν με ενδιαφέρει καθόλου να μπω στη συζήτηση αν ο αποθανών νεαρός υπήρξε "τζαμπατζής" (όπως γράφτηκε) ή αν υπάρχουν περισσότερο δόκιμοι όροι για να περιγράψουν τη στάση του. Προφανώς δεν είναι ο μόνος που παρανόμησε, όπως προσφυώς κάποιοι επεσήμαναν. Μόνο που η παρανομία των άλλων δεν δικαιώνει την παρανομία κανενός, ούτε φυσικά την παρανομία όλων.

Από την άλλη, το κράξιμο είναι πολύ εύκολο. Γιατί δεν κατέβαλε το τόσο ευτελές αντίτιμο του εισιτηρίου, γιατί δεν πήγε με τα πόδια αν πράγματι δεν το διέθετε, γιατί όταν συνελήφθη παρανομών δεν ανέλαβε απλά την ευθύνη της πράξης του και αξιολόγησε τη σωματική του ακεραιότητα τόσο επιπόλαια.

Επειδή, λοιπόν, στο διαδίκτυο οι αναλύσεις περισσεύουν, και σε αριθμό, και σε... λυρισμό, εγώ θα αφήσω τον νεκρό στην ησυχία του και τους γονείς στον απερίγραπτο πόνο τους. Έχω, άλλωστε, ζήσει λόγω επαγγέλματος τόσες ασήμαντες φαινομενικά κακώσεις κεφαλής και αυχένα που οδήγησαν σε θάνατο ή αναπηρία, που η τραγική κατάληξη του συγκεκριμένου περιστατικού δεν μου προξενεί έκπληξη. Ο θάνατος είναι βέβαια κάτι με το οποίο δεν εξοικειώνεσαι ποτέ, ακόμα και αν κινείσαι στα όρια της αποκτήνωσης. Μερικά πράγματα, όμως, πρέπει να ειπωθούν, χωρίς υστερίες περί κυνισμού και αναλγησίας. Προσωπικά, με προβληματίζουν πολύ περισσότερο οι αντιδράσεις μετά το θλιβερό περιστατικό, που ξεκινούν από την ανοησία και καταλήγουν στην πρόκληση.

Για παράδειγμα, είναι αδιανόητο να οδηγούνται σιδηροδέσμιοι ελεγκτής και οδηγός στον ανακριτή χωρίς βάσιμα στοιχεία, μόνο και μόνο επειδή έκαναν τη δουλειά τους. Όσοι έσπευσαν να αποδοκιμάσουν τους δύο ή να... επιτεθούν σήμερα στα ΜΜΜ των Αθηνών και να αναγράψουν "δολοφόνοι" (!!!) με σπρέι επάνω σε οχήματα συμπεριφέρονται απλά με γελοιότητα. Αν προκύψει ευθύνη του ελεγκτή κανείς δε θα βρεθεί να τον υποστηρίξει. Αλλά να προκύψει. Μην ξεχνάμε ότι η απαξίωση του λαθρεπιβάτη είναι και αυτή μέθοδος αποτροπής της παρανομίας, ειδικά από τη στιγμή που οι ελεγκτές δεν είναι αστυνομικά όργανα, ώστε να τον συλλάβουν ή να τον αναγκάσουν στην καταβολή του προστίμου.

Βάζοντας στην άκρη, λοιπόν, το συγκεκριμένο περιστατικό, προκύπτει ένα μείζον κοινωνικό ζήτημα. Αυτό της αντίληψης του Έλληνα περί δημοσίου χρήματος. Δεν είναι, φυσικά, το 1,20 το πρόβλημα (από την άλλη βέβαια, πάνω σε αυτό το όχημα υπήρχαν δεκάδες άνθρωποι που παρά την κρίση το πλήρωσαν). Το πρόβλημα είναι η ομοβροντία ανοησίας που ακολούθησε, όπως ακριβώς συνέβη πριν από μερικούς μήνες μετά το θλιβερό περιστατικό με τους νεαρούς που απεβίωσαν με το μαγγάλι.

Αν κάποιοι νέοι δεν γνωρίζουν ότι ένα μαγγάλι σε κλειστό χώρο σκορπά τον θάνατο δεν φταίει η κρίση, πολύ περισσότερο όταν έχουν μόλις ολοκληρώσει ένα γλέντι. Αν κάποιοι νέοι δεν καταλαβαίνουν ότι μία βουτιά στην άσφαλτο θέτει επίσης σε κίνδυνο τη σωματική τους ακεραιότητα ή ότι οι αποφάσεις τους έχουν συνέπειες, όχι πάντα ευχάριστες, δεν φταίνε οι ελεγκτές και τα τρόλεϊ. Αυτά δεν είναι σημεία καμίας οικονομικής κρίσης. Οι αντιδράσεις όμως σε αυτά τα περιστατικά αποτελούν σημεία μίας ηθικής και πνευματικής κοινωνικής κρίσης, την οποία θα ξεπεράσουμε πολύ δυσκολότερα.

Ήθελα να 'ξερα... Όλοι όσοι φωνάζουν δολοφόνους και ρουφιάνους τους ελεγκτές έχουν ποτέ χαρίσει 1,20 σε κάποιον, που επεχείρησε, μάλιστα, προηγουμένως να τους το αποσπάσει δολίως; Αν αύριο ένα παιδί π.χ. επιχειρήσει να κλέψει μία σοκολάτα και ο περιπτεράς το στρώσει στο κυνήγι με αποτέλεσμα να σκοτωθεί, θα πούμε το ίδιο; Θα έχουμε, δηλαδή, την απαίτηση από τον επαγγελματία που τα βγάζει πέρα με δυσκολία να χαρίζει μικροποσά ή απλά θα σταθούμε στην "κακιά στιγμή";

Και εδώ η απάντηση είναι προφανής. Διότι εμείς έχουμε μάθει ότι το κράτος το κλέβουμε, αφού "μια ζωή μας κλέβει". Διότι δεν σεβόμαστε το δημόσιο χρήμα, αγνοώντας τις προφανείς συνέπειες που επιστρέφουν επάνω μας. Διότι επιλέγουμε να βλέπουμε τους άλλους που δεν πληρώνουν εισιτήριο, που δεν κόβουν απόδειξη και που φοροδιαφεύγουν, αλλά να αγνοούμε τις εκατοντάδες χιλιάδες που κόβουν εισιτήριο και αποδείξεις και που πληρώνουν τους φόρους τους.

Εδώ είναι το παράδοξο... Όταν κλέβουμε από το δημόσιο χρήμα αισθανόμαστε μάγκες και ξέρουμε ότι "έτσι κάνουν όλοι". Μάλιστα διανθίζουμε την επιχειρηματολογία με το άλλο γνωστό ευφυολόγημα, ότι είναι ευθύνη του κράτους να μας πιάσει ή να μας αποτρέψει. Ε, προφανώς πλέον έχει γίνει το επόμενο βήμα. Όταν πλέον μας πιάνει, θα ψέγουμε με περισπούδαστο ύφος και επιχειρήματα της οκάς τους ρουφιάνους και δολοφόνους.

Δεν τρέφω την ελπίδα ότι θα σοβαρευτούμε ποτέ σε αυτή τη χώρα. Οι χιλιάδες επιβάτες που πληρώνουν εισιτήριο προφανώς και είναι κορόιδα. Οι ελεγκτές προφανώς και πρέπει να ζητούν συγγνώμη όταν διαπιστώνουν λαθρεπιβίβαση. Και όλοι μας να διδάξουμε στα παιδιά μας να μη σέβονται το δημόσιο χρήμα και να μην αναλαμβάνουν την ευθύνη των κακών επιλογών τους. Διότι αυτό συνέβη προχθές. Μία τραγικά κακή στιγμή, συνεπεία όμως τραγικά κακών επιλογών.

Απέναντι σε τέτοιες ειδήσεις πρέπει να στεκόμαστε με συμπόνια. Την ίδια που αισθανόμαστε όταν νέοι άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους οδηγώντας μεθυσμένοι ή μένουν ανάπηροι επειδή το κράνος τους το αφήσαν στο σπίτι ή στον αγκώνα. Περισσότερο απάνθρωποι από όσους κάνουν αυτονόητες παρατηρήσεις σαν τις παραπάνω είναι όσοι επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τραγωδίες, μόνο και μόνο για να δικαιολογήσουν δικές τους συμπεριφορές ή, χειρότερα, για πρόσκαιρα πολιτικά οφέλη (τυπικό παράδειγμα η ανακοίνωση του ΣυΡιζΑ για το συμβάν).

Ας αφήσουμε τους νεκρούς στην ησυχία τους. Ας αφήσουμε τις οικογένειες στον πόνο τους. Δεν δικαιούμαστε όμως να αγνοούμε την κοινή λογική, όσο κι αν το συναίσθημα εύλογα κυριαρχεί σε τέτοιες περιπτώσεις.

Δεν υπάρχουν σχόλια: