23/2/15

Σαξές στόρι

Από τη διαπραγμάτευση, αυτήν που υποτίθεται ότι πρώτη φορά έγινε από πλευράς Ελλάδος, καταφέραμε να εξασφαλίσουμε ακριβώς όσα δίνονταν στον Σαμαρά προεκλογικά και ο ΣυΡιζΑ έσκουζε ότι δεν μπορεί η απερχόμενη κυβέρνηση να εγκλωβίσει την επόμενη. Τέσσερις επιπλέον μήνες δανειακής σύμβασης, αλλά όχι του ισχύοντος προγράμματος υποστηρίζει η κυβέρνηση, αν όμως πιστεύει κανείς ότι όλοι όσοι μάς δανείζουν αυτά τα χρόνια, θέτοντας αυστηρούς όρους, ξαφνικά θα χαλαρώσουν γιατί είδαν τον Βαρουφάκη να χαριεντίζεται αλαζονικά μαζί τους, πλανάται στα όρια της γνήσιας ηλιθιότητος -που ουδέποτε εξέλιπε στη χώρα μας, αν δεν αποτελεί και την κυρίαρχη δύναμη του τόπου.

Ο Σαμαράς δικαίως μπορεί σήμερα να υποστηρίξει ότι τέσσερις μήνες μπορούσε να κερδίσει χωρίς καν να ιδρώσει και, το κυριότερο, χωρίς να διαλύσει το χρηματιστήριο και τις τράπεζες, χωρίς να εκτοξεύσει τα επιτόκια δανεισμού (διότι με αυτά θα δανειζόμαστε εκτός μνημονίου) και χωρίς να κυκλοφορούν ελληνικές εφημερίδες με εξώφυλλο "Μένουμε στο €", όπως το Πρώτο Θέμα προχθές, σα να πρόκειται για κάποια είδηση απρόσμενη και μεγάλη επιτυχία.


Η κυβέρνηση γυρνά τσαλακωμένη από τη διαπραγμάτευση, διότι υπήρξε τόσο προκλητική με τους εταίρους ώστε αυτοί ώφειλαν να την τσαλακώσουν. Διαπραγμάτευση δε σημαίνει απλά αμοιβαίες υποχωρήσεις. Όταν δανείζεσαι δεν είσαι ισότιμος συνομιλητής των δανειστών σου. Ακούς τους όρους τους, σαφώς δεν τούς αποδέχεσαι αμάσητους, αλλά εν τέλει αν μπορείς να δανειστείς από αλλού με ευνοϊκότερες συνθήκες εκεί απευθύνεσαι. Μετεκλογικά δεν είδαμε καμμία ενέργεια για δανεισμό από την Κίνα, τη Ρωσία ή τη Βενεζουέλα. Μετά από πέντε χρόνια αυτό το οδυνηρό μονοπώλιο χρήματος από την τρόικα ας μάς προβληματίσει επιτέλους, μήπως και αποδεχθούμε το γεγονός ότι οι όροι είναι σκληροί διότι χρήματα δεν βρίσκονται από πουθενά αλλού.

Σήμερα, λοιπόν, η Ελλάδα δεν ανέκτησε τη χαμένη της αξιοπρέπεια. Για την ακρίβεια δεν είμαι και σίγουρος ότι την είχε χάσει ποτέ, ή μάλλον ότι την είχε χάσει επειδή όσοι τη δάνειζαν είχαν την (παράλογη!!!) απαίτηση να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε να πάρουν τα λεφτά τους πίσω. Το μνημόνιο ούτε σκίστηκε, ούτε και πρόκειται να σκιστεί "με ένα άρθρο", και οι δανειστές και όρους θα επιβάλλουν και την εφαρμογή τους θα επιβλέπουν.

Η κυβέρνηση, χωρίς ντροπή, επιμένει σε ανοησίες. Όχι τρόικα, τρεις θεσμοί. Όχι μνημόνιο, δανειακή σύμβαση. Το πρόβλημα δεν είναι στις λέξεις. Είτε τούς αποκαλούμε Αγία Τριάδα, είτε Τρίγωνο του Διαβόλου, θα επιβάλλουν τους όρους τους. Η επιτυχία της κυβέρνησης θα κριθεί από το πώς μέσα σε αυτές τις συνθήκες θα μπορέσει να κατανείμει δίκαια τα φορολογικά βάρη, πώς θα μπορέσει να εξασφαλίσει επαρκή λειτουργία των δημοσίων υποδομών υψηλής κοινωνικής σημασίας, όπως τα σχολεία και τα νοσοκομεία, πώς θα ανακουφίσει ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού και, ταυτόχρονα, αν θα μπορέσει να εκσυγχρονίσει το κράτος προς την κατεύθυνση ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού αντίστοιχου.

Εκεί απέτυχε η προηγούμενη κυβέρνηση, όχι στη διαπραγμάτευση, διότι κανείς δεν είναι στην πραγματικότητα ούτε ανόητος ούτε προδότης για να ξεπουλά τάχα τα εθνικά δίκαια, και με απώτερο στόχο ποιον; Να χάσει την εξουσία εν μέσω πανεθνικής αποδοκιμασίας; Ο κ. Τσίπρας αυταπατάται αν εκτιμά ότι με δυο-τρεις συμβολικές "αριστερές" κινήσεις θα γοητεύσει το κοινό του. Αν η χώρα συνεχίσει να στενάζει από τις παλινωδίες, αν ο κάθε ασθενής συνεχίσει να ταλαιπωρείται στα νοσοκομεία, αν ο συνεπής φορολογούμενος συνεχίσει να θεωρείται θύμα από το κράτος, τότε θα έχει χειρότερο πολιτικό τέλος από τον Σαμαρά.

Ο ΣυΡιζΑ ξέρει από συμβολισμούς. Μπορεί να εντάξει τους ομοφυλόφιλους στο σύμφωνο συμβίωσης, μπορεί να δείξει άλλο πρόσωπο σε κρατούμενους και λαθρομετανάστες, μπορεί να ξαναμετατρέψει σε ξέφραγα αμπέλια σχολεία και πανεπιστήμια. Άλλες από αυτές τις "συμβολικές" κινήσεις είναι σωστές, άλλες όχι, κάποιες μπορεί να έχουν ολέθριες και μακροχρόνιες συνέπειες, αλλά η επιτυχία της κυβέρνησης δε θα κριθεί εκεί, αλλά στην ουσία. Τέτοιες κινήσεις έκανε και ο Σαμαράς για να γοητεύσει το δεξιό κοινό του. Όλοι θυμόμαστε πόση επιτυχία είχαν!

Αν ο κ. Τσίπρας θέλει να αποφύγει τα λάθη του προκατόχου του ας θυμηθεί την ΕΡΤ. Υπό την πίεση τής τρόικα για απολύσεις την έκλεισε σε μία νύχτα παρουσιάζοντας την ελεεινή εκείνη απόφαση ως χτύπημα στον συνδικαλισμό. Κίνηση υψηλού συμβολισμού για τους δεξιούς ψηφοφόρους του. Μόνο που ακολούθησε το αισχρότερο "νερίτ". Αυτή είναι όλη η υπόθεση. Ότι όταν ανοίγεις την τηλεόραση στο "νερίτ" γυρίζεις τριάντα χρόνια πίσω. Το ίδιο γινόταν όταν ο καθε Έλληνας έμπαινε σε σχολείο, σε νοσοκομείο, σε δημόσια υπηρεσία και, ακόμα χειρότερα, στη δουλειά και το σπίτι του. Ερχόταν αντιμέτωπος με μία πραγματικότητα προκλητικά αναντίστοιχη με τις αηδίες που άκουγε από τα κυβερνητικά χείλη για πλεονάσματα, "σαξές στόρι" και σχισμένα μνημόνια.

Ας αφήσουμε τα παραμύθια των τριών θεσμών, ας καταλάβουμε επιτέλους ότι αυτοί είναι η μόνη πηγή χρηματοδότησης για να συνεχίσει να λειτουργεί το κράτος και ας δούμε πώς θα μπορέσουμε να συνέλθουμε, μέσα σε ένα περιβάλλον του οποίου την ίδια την αναγκαιότητα αρνούμαστε επί πέντε χρόνια.

18/2/15

Νέος Πρόεδρος ο Προκόπης Παυλόπουλος


Αν οι πολιτικοί μας διέθεταν γνήσια αίσθηση τού χιούμορ, η ορθότερη επιλογή για το πρόσωπο του νέου Προέδρου δεν θα μπορούσε παρά να είναι η "θεσμική λύση" του Φίλιππα του Πετσάλνικου. Δίπλα στον παρ' ολίγον Πρωθυπουργό του 2011 και τον Βύρωνα τον Πολύδωρα, Πρόεδρο τής Βουλής για μία ημέρα, ήρθαν να προστεθούν και δύο παρ' ολίγον Πρόεδροι Δημοκρατίας, ο Σταύρος ο Δήμας και ο Δημήτρης ο Αβραμόπουλος. Αν και τώρα που το ξανασκέφτομαι, υπάρχει μεγάλη δόση χιούμορ στο πολιτικό σύστημα, αλλά και πικρής ειρωνείας.

Ο κ. Παυλόπουλος, υπουργός Καραμανλή επί ζαρντινιέρας, επί της διάλυσης του κράτους το 2008, της μονιμοποίησης των συμβασιούχων και του κάζου του βασικού μετόχου, όχι μόνο εξελέγη στο ύπατο πολιτειακό αξίωμα, αλλά επελέγη από τον Πρωθυπουργό της τάχα Αριστεράς ως πρόσωπο που τυγχάνει γενικής αποδοχής, που "ενώνει" και που είχε το πλεονέκτημα ότι... δεν ψήφισε μνημόνιο! Μπορεί σε δέκα χρόνια, ποιος ξέρει, να προταθεί με τα ίδια "προσόντα" και ο Αντώνης ο Σαμαράς.

Τέλος πάντων, προξενεί απορία η αδυναμία ενός παντοδύναμου Πρωθυπουργού να επιλέξει ένα πρόσωπο πραγματικά γενικής αποδοχής και με λιγότερο βεβαρημένο παρελθόν, αλλά ο κ. Παυλόπουλος, ανεξαρτήτως του τι έχει προηγηθεί, καλείται να διεκπεραιώσει έναν ρόλο με ελάχιστες αρμοδιότητες, αλλά υψηλό συμβολισμό. Δεν είναι τυχαία η (κατά το μάλλον άδικη) κριτική στο πρόσωπο τού Κάρολου Παπούλια για τη στάση του σε όλη την κρίση, παρότι συνταγματικά δεν είχε και πολλά περιθώρια αντίδρασης. Αντίθετα, ο αθόρυβος ωσάν ιχθύς Κωστής ο Στεφανόπουλος, υμνείται για τη θητεία του -ίσως ακριβώς γιατί δεν άνοιξε επί δέκα χρόνια το στόμα του, όταν πράγματι η Ελλάς όδευε προς το γκρεμό και μπορούσε να αλλάξει ρώτα πριν τσακιστεί.

Ας ελπίσουμε η ακαδημαϊκή κατάρτιση του νέου Προέδρου να αποτελέσει το έναυσμα για την επιστροφή των θεσμών σε ένα καθεστώς ομαλότερης λειτουργίας, κάτι που ο τόπος έχει μεγάλη ανάγκη.

12/2/15

Ο "Γιάνης" και ο Ίκαρος


Υπάρχει ένα εύστοχο γνωμικό σύμφωνα με το οποίο "ο ανόητος δεν μαθαίνει ποτέ, ο ευφυής μαθαίνει από τα λάθη του και ο σοφός μαθαίνει από τα λάθη των άλλων". Η ρητορική και το ύφος της κυβέρνησης (που έχει ενθουσιάσει τα "αυθόρμητα" πλήθη των πρώην αγανακτισμένων) μού θύμισαν την παραπάνω φράση, ακριβώς διότι μού θύμισαν τη ρητορική Σαμαρά, Παπανδρέου και λοιπών "προδοτών" του Έθνους του πρόσφατου παρελθόντος. Και ο Παπανδρέου άφηνε "το πιστόλι στο τραπέζι", και ο Σαμαράς δήλωνε ότι "δεν μπορούμε να επιμένουμε στο λάθος", αμφότεροι ξόρκιζαν τη λιτότητα και άπαντες ορκίζονταν στο όνομα της ανάπτυξης. Μέχρι να τεθούν αντιμέτωποι της πραγματικότητας.

Ας μην αναλωθούμε σε επανάληψη όσων έχουμε ήδη αναφέρει ή σε προβλέψεις εξίσου αυθαίρετες με τον ενθουσιασμό ορισμένων Ελληναράδων που αναγνώρισαν στο πρόσωπο του Βαρουφάκη τον νέο Κολοκοτρώνη. Ας εστιάσουμε στα "αυθόρμητα" πλήθη.

Το αίτημα τής λαϊκής κυριαρχίας παραμένει πάντοτε επίκαιρο σε μία δημοκρατική χώρα. Ωστόσο, όπως επίσης πολλάκις έχουμε επισημάνει, προϋποθέτει παιδεία. Για να το κάνουμε λιανά, ένα δημοψήφισμα με ερώτημα "θέλετε ή όχι τριπλασιασμό συντάξεων και μισθών, υποτριπλασιασμό φόρων και κρατήσεων και ελεύθερη πρόσβαση σε νοσοκομεία και μέσα μαζικής μεταφοράς" (δηλαδή οι λαϊκιστικές ανοησίες της αριστεράς σε μία φράση) θα είχε γίνει σαρωτικά αποδεκτό από τον κυρίαρχο λαό. Τη φάκα δίπλα στο δόλωμα δεν θα την έβλεπε κανείς, διότι στο πολύχρωμο συννεφάκι όπου πετάμε δεν υπάρχουν υποχρεώσεις παρά μόνο παροχές. Αντίστοιχα το ερώτημα "ναι ή όχι στο μνημόνιο", δηλαδή το ερώτημα αν πρέπει να πληρώσουμε τον λογαριασμό πριν σηκωθούμε από το τραπέζι ή όχι, προφανώς θα είχε αρνητική απάντηση.

Δυστυχώς για τον ίδιο, τη λαϊκή κυριαρχία ή, ορθότερα, τη δημοκρατική νομιμοποίηση πρώτος αποζήτησε ο κύριος ΓΑΠ, ελάχιστα προτού εξαναγκασθεί σε επιστροφή στο σπίτι του. Η ιστορία με τα δημοψηφίσματα, διότι μέσω αυτών εκφράζεται η λαϊκή βούληση (και όχι διά του φέισμπουκ ή διά "αυθόρμητων" και αυθόρμητα υποκινούμενων συγκεντρώσεων κομματικών υποστηρικτών, και μάλιστα μικρών σε μέγεθος), που επίσης ανακυκλώνεται σήμερα είναι παλαιά. Για όσους το ξεχνούν, οι Ευρωπαίοι τότε είχαν επισημάνει ένα και μόνο: το ερώτημα δεν θα μπορούσε να είναι "ναι ή όχι στο μνημόνιο", αλλά "ναι ή όχι στο ευρώ". Τόσο ξεκάθαρα, διότι άριστα γνώριζαν ότι δεν μπορεί να ζητηθεί από έναν λαό να εγκρίνει απολύσεις και φόρους.

Κάπως έτσι ερχόμαστε στο ζήτημα της παιδείας, αλλά και της λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος. Από το απλοϊκό "θέλετε ή όχι τζάμπα χρήμα" φτάσαμε στο τεχνοκρατικό "ναι ή όχι στην ευρωζώνη". Πιστεύει σοβαρά κανείς ότι σε αυτό το ερώτημα δύναται να απαντήσει ο λαός; Έχει τις γνώσεις; Σε κάθε περίπτωση δεν είναι δυνατόν να μη γίνεται μία σοβαρή μελέτη πάνω στο ζήτημα από τους ειδικούς, για να καταλήξουμε στην ουσία της υπόθεσης: αν μάς συμφέρει το ευρώ, μάς συμφέρει το μνημόνιο, και οι "θυσίες" (που λένε και οι μεγάλοι πολιτικοί άνδρες του τόπου) πιάνουν τόπο. Όχι γιατί περνάμε καλά, αλλά γιατί αποφεύγουμε τα χειρότερα.

Πάντως ο ελληνικός λαός βιώνει το νέο 2004, δηλαδή βιώνει το διαζύγιο με την πραγματικότητα. Οι Ευρωπαίοι μάς αποδοκίμασαν χωρίς προσχήματα, τα ξένα ΜΜΕ κράζουν την ελληνική κυβέρνηση για απουσία θέσεων, προτάσεων και σχεδίου, αλλά ημείς άδομεν. Τόσο καμάρι για την περήφανη ελληνική στάση, τόση στήριξη ("αυθόρμητη", μην ξεχνιόμαστε) στην κυβέρνηση για πρώτη φορά, τόση αγωνία για την έκβαση, τόση γενναιότητα για την επόμενη μέρα (την οποία εύστοχα προβλέπει ο γελοιογράφος στο παραπάνω σκίτσο), στα όρια της αδιαφορίας σχεδόν...

Ας ζήσουμε και την εμπειρία της σύγκρουσης μετά την "οσφυοκαμψία" και τη "δουλικότητα" των προηγουμένων. Φυσικά! Γιατί να μη ζήσουμε μία εμπειρία ακόμα; Επιχείρημα επιπέδου γιατί να μην κάνουμε ό,τι γουστάρουμε, τόσο απλά, γιατί έτσι μάς αρέσει! Μόνο που οι "εμπειρίες" δεν είναι πάντοτε καλές. Ας θυμηθούμε τον διδακτικό μύθο του Ικάρου. Και εκείνος μία τολμηρή εμπειρία αποζητούσε. Στο τέλος, απλά έφαγε τα μούτρα του.